Марыя Марыусаўна Петыпа (, — , ) — артыстка балета і педагог, характарная салістка Марыінскага тэатра. Прадстаўніца тэатральнай дынастыі Петыпа: дачка прыма-балерыны Марыі Суроўшчыковай-Петыпа і танцоўшчыка, балетмайстра, кіраўніка пецярбургскага балета ў 1869—1903 гадах Марыуса Петыпа. Першая выканаўца партыі феі Бэзу ў балеце П. І. Чайкоўскага «» (1890).
Біяграфія Вучылася ў бацькі Марыуса Петыпа.
У 1875 годзе дэбютавала на сцэне Марыінскага тэатра ў галоўнай партыі балета «» Ц. Пуні.
На вяршыне сваёй кар’еры Марыя Петыпа была адна з самых вядомых балерын Санкт-Пецярбурга. Яе партрэты малявалі вядомыя мастакі (захаваўся партрэт Канстанціна Макоўскага), яе асабістае жыццё абмяркоўвалася ў газетах, а 25-годдзе яе кар’еры ў 1901 годзе шырока адзначалася ў Пецярбургу. напісаў з гэтай нагоды прасторны артыкул пад назвай «Багіня радасці і весялосці».Богиня радости и веселья // «Россия», 1901, 4 февраля, No 639 Петыпа шмат гастралявала за мяжой і была ўзнагароджана у Францыі.
thumb|злева|Павел Герт і Марыя Петыпа ў балеце «Поры года» Марыуса Петыпа і Аляксандра Глазунова.
У 1897, 1903, 1904 гастралявала ў Парыжы, у 1899, 1901 — у Будапешце.Балет: энциклопедия. / Гл. ред. Ю. Н. Григорович.- М.: Советская энциклопедия, 1981.- 623 стр. с илл. Будучы грамадзянскай жонкай і пастаяннай партнёркай па сцэне танцоўшчыка Сяргея Легата (1875—1905), у 1902—1903 гадах разам з ім гастралявала ў Вене, Парыжы, Монтэ-Карла, Будапешце з характарнымі танцамі і камедыйнымі нумарамі.
У 1905 годзе, ва ўзросце 29 гадоў, Сяргей скончыў жыццё самагубствам з-за падзей, выкліканых забастоўкай артыстаў падчас рэвалюцыі 1905 года. У 1907 годзе Марыя Петыпа скончыла сваю сцэнічную кар’еру, аднак да 1912 года эпізадычна выступала ў канцэртах у Марыінскім і ў прыватных тэатрах.
Творчасць У 1896 годзе М. І. Петыпа паставіў для яе балет «» , дзе яна выконвала партыю Марыі.
Марыя Петыпа валодала яркім тэмпераментам, выразнай пластыкай. Была вядучай характарнай танцоўшчыцай пецярбургскай сцэны: венгерка («Лебядзінае возера», «Капелія»), іспанка («Раймонда»), італьянка («Наяда і рыбак» Ц. Пуні) і інш.
Сярод найбольш любімых партый артыстка называла лезгінку ў оперы «», мазурку ў сцэне балю оперы «» і іспанскі танец у оперы «Кармэн».
Сярод іншых партый: Каці і Нізія («Маркітантка» і «» Ц. Пуні).
Літаратура Балет: энциклопедия. / Гл. ред. Ю. Н. Григорович.- М.: Советская энциклопедия, 1981.- 623 стр. с илл.
Катэгорыя:Артысты балета паводле алфавіта Катэгорыя:Артысты балета Расійскай імперыі Катэгорыя:Артысты балета XIX стагоддзя Катэгорыя:Артысты балета Марыінскага тэатра