Ша́хматная алімпія́да — штодвухгадовы шахматны турнір між нацыянальнымі зборнымі краін свету, які ладзіцца пад эгідай Міжнароднай шахматнай федэрацыі. Тэрмін «алімпіяда» не мае дачынення да Алімпійскіх гульняў.

Гісторыя Першая Алімпіяда прайшла неафіцыйна. Шахматы не былі ўключаны ў праграму Алімпійскіх гульняў у Парыжы, таму было вырашана зладзіць там жа асобнае шахматнае спаборніцтва. На апошні дзень неафіцыйнай алімпіяды, 20 ліпеня 1924, была створаная ФІДЭ.

Першая афіцыйная алімпіяда, арганізаваная ФІДЭ, адбылася ў 1927 у Лондане. Да Другой сусветнай вайны спаборніцтвы праводзіліся нерэгулярна праз розныя прамежкі часу. З 1950 ладзяцца кожны два гады.

Спаборніцтвы

Браць удзел у алімпіядзе можа кожная шахматная асацыяцыя-ўдзельніца ФІДЭ. Каманда можа складацца з пяці гульцоў: чатырох асноўных і аднаго запаснога. З 1976 каманды гуляюць не ў кругавым турніры, а паводле швейцарскай сістэмы.

Алімпіяда падзяляецца на два турніры: адкрыты і жаночы чэмпіянаты. Пераможца адкрытага чэмпіянату атрымлівае пераходны кубак Гемілтана-Расела (англійскага магната Фрэдэрыкам Гемілтана-Расела для алімпіяды 1927). Пераможца жаночага чэмпіянату атрымлівае кубак Веры Менчык (названы ў гонар гэтай першай чэмпіёнкі свету).

Вынікі (адкрыты чэмпіянат) Рок Турнір Гаспадары Золата Срэбра Бронза 1924 I неафіцыйная алімпіядашахматная алімпіяда (індывідуальная) Парыж, Францыя 31 30 29 1926 II неафіцыйная алімпіядакамандны турнір(у межах саміту ФІДЭ) Будапешт, Венгрыя 9 8 5 1927 I шахматная алімпіяда Лёндан, Вялікабрытанія 40 38½ 36½ 1928 II шахматная алімпіяда Гаага, Нідэрланды 44 39½ 37 1930 III шахматная алімпіяда Гамбург, Германія 48½ 47 44½ 1931 IV шахматная алімпіяда Прага, Чэхаславакія 48 47 46½ 1933 V шахматная алімпіяда Фолстан, Вялікабрытанія 39 37½ 34 1935 VI шахматная алімпіяда Варшава, Польшча 54 52½ 52 1936 III неафіцыйная алімпіяданеафіцыйная алімпіяда не пад эгідай ФІДЭ Мюнхен, Германія 110½ 108 106½ 1937 VII шахматная алімпіяда Стакгольм, Швецыя 54½ 48½ 47 1939 VIII шахматная алімпіяда Буэнас-Айрэс, Аргенціна 36 35½ 33½ 1950 IX шахматная алімпіяда Дуброўнік, Югаславія 45½ 43½ 40½ 1952 X шахматная алімпіяда Хельсінкі, Фінляндыя 21 19½ 19 1954 XI шахматная алімпіяда Амстэрдам, Нідэрланды 34 27 26½ 1956 XII шахматная алімпіяда Масква, СССР 31 26½ 26½ 1958 XIII шахматная алімпіяда Мюнхен, Заходняя Германія 34½ 29 25½ 1960 XIV шахматная алімпіяда Лейпцыг, Усходняя Германія 34 29 27 1962 XV шахматная алімпіяда Варна, Балгарыя 31½ 28 26 1964 XVI шахматная алімпіяда Тэль-Авіў, Ізраіль 36½ 32 30½ 1966 XVII шахматная алімпіяда Гавана, Куба 39½ 34½ 33½ 1968 XVIII шахматная алімпіяда Лугана, Швейцарыя 39½ 31 30 1970 XIX шахматная алімпіяда Зіген, Заходняя Германія 27½ 26½ 26 1972 XX шахматная алімпіяда Скоп’е, Югаславія 42 40½ 38 1974 XXI шахматная алімпіяда Ніца, Францыя 46 37½ 36½ 1976 XXII шахматная алімпіяда * Хайфа, Ізраіль 37 36½ 35½ 1976 Шахматная проціалімпіяда Трыпалі, Лівія 38½ 36 34½ 1978 XXIII шахматная алімпіяда Буэнас-Айрэс, Аргенціна 37 36 35 1980 XXIV шахматная алімпіяда Валета, Мальта 39 39 35 1982 XXV шахматная алімпіяда Люцэрн, Швейцарыя 42½ 36 35 1984 XXVI шахматная алімпіяда Салонікі, Грэцыя 41 37 35 1986 XXVII шахматная алімпіяда Дубай, Аб’яднаныя Арабскія Эміраты 40 39 38 1988 XXVIII шахматная алімпіяда Салонікі, Грэцыя 40½ 34½ 34½ 1990 XXIX шахматная алімпіяда Нові Сад, Югаславія 39 35½ 35½ 1992 XXX шахматная алімпіяда Маніла, Філіпіны 39 35 34½ 1994 XXXI шахматная алімпіяда Масква, Расія 37½ 35 34½ 1996 XXXII шахматная алімпіяда Ерэван, Арменія 38½ 35 34 1998 XXXIII шахматная алімпіяда Эліста, Расія 35½ 34½ 32½ 2000 XXXIV шахматная алімпіяда Стамбул, Турцыя 38 37 35½ 2002 XXXV шахматная алімпіяда Блед, Славенія 38½ 37½ 35 2004 XXXVI шахматная алімпіяда Кальвія, Іспанія 39½ 36½ 36½ 2006 XXXVII шахматная алімпіяда Турын, Італія 36 34 33 2008 XXXVIII шахматная алімпіяда Дрэздэн, Германія 19 18 17 2010 XXXIX шахматная алімпіяда Ханты-Мансійск, Расія 19 18 17 2012 XL шахматная алімпіяда Стамбул, Турцыя 19 19 18 2014 XLI шахматная алімпіяда Тромсё, Нарвегія 19 17 17 2016 XLII шахматная алімпіяда Баку, Азербайджан 20 20 18 2018 XLIII шахматная алімпіяда Батумі, Грузія 18 18 18 2022 XLIV шахматная алімпіяда Чэнаі, 19 19 18 2024 XLV шахшатная алімпіяда Будапешт, 21 17 17 * У 1976 СССР ды іншыя камуністычныя дзяржавы не ўдзельнічалі з палітычных прычын. З 2008 для размеркавання месцаў улічваюцца балы, набраныя ў матчы, а не на дошках. За перамогу налічваюцца 2 балы, за нічыю — 1 бал, за паразу — 0 (такім чынам, перамогі 4:0 і 2,5:1,5 даюць аднолькавую колькасць балаў).

Рэйтынг зборных У табліцы прыведзены рэйтынгі каманд адкрытага турніру паводле колькасці заваяваных на алімпіядах медалёў, не ўлічваючы неафіцыйныя алімпіяды. Месцы размеркаваны паводле колькасці першых месцаў, у выпадку роўнасці — паводле колькасці другіх месцаў і г.д. МесцаКраіна1-е месца2-е месца3-е месцаАгулам 1 18 1 0 19 2 6 6 8 20 3 6 3 3 12 4 3 7 2 12 5 3 0 3 6 6 2 2 3 7 7 2 1 0 3 8 1 6 6 13 9 1 2 3 6 10 * 1 1 3 5 11 0 3 3 6 12 0 3 2 5 13 0 2 1 3 14 0 1 1 2 0 1 1 2 0 1 1 2 17 0 1 0 1 0 1 0 1 0 1 0 1 20 0 0 1 1 0 0 1 1 0 0 1 1

* Разам з Заходняй Германіяй.

Жаночая шахматная алімпіяда Рок Турнір Гаспадары Золата Срэбра Бронза 1957 1 Эммэн 10½ 10½ 10 1963 2 Спліт 25 24½ 21 1966 3 Обэрхауэен 22 20½ 17 1969 4 Люблін 26 20½ Чэхаславакія 19 1972 5 - XX Скоп'е 11½ 8½ 8 1974 6 Медельін 13½ 13½ 13 1976 7 - XXII Хайфа 17 11½ 11½ 1978 8 - XXIII Буэнас-Айрэс 16 11 11 1980 9 - XXIV Валета 32½ 32 26½ 1982 10 - XXV Люцэрн Швейцарыя 33 30 26 1984 11 - XXVI Салонікі 32 27½ 27 1986 12 - XXVII Дубай Аб'яднаныя Арабскія Эміраты 33½ 29 28 1988 13 - XXVIII Салонікі 33 32½ 28 1990 14 - XXIX Нові Сад 35 35 29 1992 15 - XXX 30½ 29 28½ 1994 16 - XXXI Масква 32 31 27 1996 17 -XXXII Ерэван 30 28½ 28½ 1998 18 - XXXIII Эліста 29 27 27 2000 19 - XXXIV Стамбул 32 31 28½ 2002 20 - XXXV Блед 29½ 29 28 2004 21 - XXXVI Кальвія 31 28 27½ 2006 22 - XXXVII Турын 29½ 28 27½ 2008 23 - XXXVIII Дрэздэн 18 18 17 2010 24 - XXXIX Ханты-Мансійск 22 18 16 2012 25 - XL Стамбул 19 19 18 2014 26 -XLI Тромсё 20 18 18 2016 27 - XLII Баку 20 17 17 2018 28 - XLIII Батумі 18 18 17 2022 29 - XLIV Чэнаі 18 18 17 2024 30 - XLV Будапешт 19 18 17

Шахматная Алімпіяда ліставаннем Гады Турніҏ Золата Срэбра Бронза 1949-1952 I 25 Чэхаславакія 20 19½ 1.Olympiad ICCF 1952-1955 II Чэхаславакія 27½ 27½ 27 2.Olympiad ICCF 1958-1961 III 35½ 32½ 32 3.Olympiad ICCF 1962-1964 IV 36 28½ 27½ 4.Olympiad ICCF 1965-1968 V Чэхаславакія 31½ 30 29½ 5.Olympiad ICCF 1968-1972 VI 38 Чэхаславакія 28½ 25½ 6.Olympiad ICCF 1972-1976 VII 35½ 30 29½ 7.Olympiad ICCF 1977-1982 VIII 46½ 44 41½ 8.Olympiad ICCF 1982-1987 IX 33½ 30 27 9.Olympiad ICCF 1987-1995 X 34 Англія 33½ 33½ 10.Olympiad ICCF 1992-1999 XI Чэхаславакія 45½ 45½ 40 Шатляндыя 40 11.Olympiad ICCF 1998-2004 XII 47½ 42½ 42½ 12.Olympiad ICCF 2004-2009 XIII 35 34½ 32 13.Olympiad ICCF 2002-2006 XIV 45½ 39½ 36 14.Olympiad ICCF 2006-2009 XV 48 47 46½ 15.Olympiad ICCF 2010-2016 XVI 33½ 28½ 26½ 16.Olympiad ICCF 2009-2012 XVII 44½ 43½ 39½ 17.Olympiad ICCF 2012-2016 XVIII 41½ 41 39 18.Olympiad ICCF 2016-2021 XIX 27 26½ 26½ 26½ 19.Olympiad ICCF 2016-2019 XX 39½ 39½ 39 20.Olympiad ICCF 2020-2023 XXI 38 37 37 21.Olympiad ICCF

Крыніцы

Вонкавыя спасылкі Падручнік ФІДЭ: шахматныя Алімпіяды

Катэгорыя:Шахматы Катэгорыя:Спорт Катэгорыя:Спартыўныя спаборніцтвы