Псіхапластаген — клас біялагічна актыўных рэчываў, здольных спрыяць хуткім і ўстойлівым структурным зменам у нервовай сістэме, у прыватнасці павялічваючы сінаптычную пластычнасць. Паняцце было прапанавана для апісання шэрагу малекул, якія валодаюць патэнцыялам для лячэння псіхіятрычных захворванняў (дэпрэсіі, трывожнасці, залежнасцяў, посттраўматычнага стрэсавага расстройства), пераадольваючы абмежаванні традыцыйных антыдэпрэсантаў.

Механізм дзеяння Псіхапласта­гены ўздзейнічаюць на ключавыя сігнальныя шляхі, у тым ліку TrkB, mTOR, BDNF, 5-HT2A, NMDA‑рэцэптары, стымулюючы рост дендрытных шыпікаў, саслабленых пры стрэсе, і аднаўленне функцыянальных нейронавых сетак. У адрозненне ад класічных антыдэпрэсантаў, псіхапласта­гены здольныя выклікаць клінічны эфект у лічаныя гадзіны ці дні.

Прыклады. Да псіхапласта­генаў адносяць кетамін, псілацыбін, ЛСД, МДМА, DMT, а таксама шэраг сінтэтычных аналагаў. Агульнай іх асаблівасцю з’яўляецца здольнасць да хуткай рэструктурацыі сінапсаў у прэфрантальнай кары галаўнога мозга.

Патэнцыял і перспектывы. Псіхапласта­гены разглядаюцца як аснова для стварэння новага пакалення псіхатэрапеўтычных сродкаў, здольных істотна пашырыць магчымасці лячэння псіхічных расстройстваў і з’яўляюцца прадметам актыўных даследаванняў у нейрабіялогіі, псіхіятрыі і фармакалогіі.

Зноскі

Катэгорыя:Фармакалогія Катэгорыя:Нейрафізіялогія Катэгорыя:Нейрабіялогія