Магілёўскі абласны́ гісто́рыка-патрыяты́чны пошука́вы клуб «Віккру» (ад — «Перамога, здабытая крывёй») — грамадскае пошукавае аб’яднанне, якое займаецца выяўленнем звестак і месцаў пахаванняў байцоў, якія загінулі ў гады Вялікай Айчыннай вайны на тэрыторыі Беларусі і суседніх краін.
Паводле ацэнак незалежных беларускіх медыя, арганізацыя і яе кіраўнік Мікалай Барысенка з’яўляюцца прыхільнікамі ідэалогіі «рускага свету» і расійскага ўварвання ва Украіну. Кіраўнік клуба таксама характарызуецца як «адэпт Пуціна», які актыўна змагаўся супраць выкарыстання беларускай лацінкі ў геаграфічных назвах.
Гісторыя Клуб быў заснаваны ў 1994 годзе. У 2009 годзе ён быў афіцыйна зарэгістраваны ва ўпраўленні юстыцыі Магілёўскага аблвыканкама. Заснавальнікам і нязменным кіраўніком аб’яднання з’яўляецца ваенны гісторык і пісьменнік Мікалай Барысенка, а пасаду намесніка старшыні займае Ала Казючыц.
На сённяшні дзень «Віккру» з’яўляецца найбуйнейшым у Беларусі грамадскім аб’яднаннем пошукавікаў. У яго склад уваходзяць 23 пошукавыя атрады і групы, кожная з якіх працуе па сваім кірунку, а таксама каля 20 маладзёжных пошукавых груп пры школах Магілёўскай вобласці.
Дзейнасць Асноўнай вобласцю пошукавых інтарэсаў клуба з’яўляюцца лёсы баявых падраздзяленняў Рабоча-сялянскай Чырвонай арміі, у тым ліку савецкіх лётчыкаў, якія змагаліся і загінулі на тэрыторыі Магілёўшчыны. Пошукавікі атрада вядуць палявую і архіўную працу ў Беларусі і Расіі, цесна супрацоўнічаюць з Цэнтральным архівам Міністэрства абароны Расійскай Федэрацыі і сумесна з 52-м асобным спецыялізаваным пошукавым батальёнам Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь ладзяць экспедыцыі (напрыклад, на Дняпроўскім рубяжы ля вёскі Прыбар Быхаўскага раёна былі знойдзены і ідэнтыфікаваны астанкі байцоў Яфіма Ярмаша, Івана Норкі і Мітра Уласенкі).
Прадстаўнікі клуба па запрашэнні расійскіх калег таксама ўдзельнічаюць у зводных экспедыцыях («Вахтах Памяці») у Смаленскай, Пскоўскай, Наўгародскай, Ленінградскай, Маскоўскай і Тульскай абласцях Расіі. Напрыклад, ветэран расійскага спецназа і пошукавік Алена Шутава актыўна ўзаемадзейнічае з расійскім Саюзам жанчын лётных спецыяльнасцей «Авіятрыса» па аднаўленні памяці пра лётчыкаў 4-га штурмавога авіяцыйнага палка і з’яўляецца суаўтарам кнігі «Несмяротны полк. Раскоўцы з Вамі».
За гады працы аб’яднання яго ўдзельнікам удалося вярнуць з нябыту імёны больш за 26,5 тысячы чырвонаармейцаў, якія лічыліся прапаўшымі без вестак. Сіламі членаў клуба былі падняты і перапахаваны астанкі амаль паўтары тысячы салдат і камандзіраў. Па ініцыятыве «Віккру» ў Магілёўскай вобласці было ўстаноўлена 35 помнікаў і мемарыяльных знакаў, сярод якіх першы ў краіне знак штрафным падраздзяленням у Чавускім раёне, памятны валун і капліца на Буйніцкім полі, мемарыяльныя шыльды ў магілёўскім мікрараёне Казіміраўка, а таксама быў рэканструяваны мемарыял у спаленай вёсцы Боркі Кіраўскага раёна (дзе пошукавікі ўдакладнілі колькасць ахвяр да 2027 чалавек). Акрамя таго, па прапанове арганізацыі тры вуліцы ў Магілёве атрымалі імёны абаронцаў горада — Златавустоўскага, Слепакурава і Цярохіна. Клуб таксама аказваў кансультацыйную падтрымку пры рэстаўрацыі і пераносе помніка танку Т-34 у Магілёве ў 2026 годзе.
Асобным напрамкам з’яўляецца выхаваўчая і навукова-асветніцкая праца з моладдзю. Пры Магілёўскім дзяржаўным электратэхнічным каледжы дзейнічае ваенна-патрыятычны клуб «Следапыт», удзельнікі якога пад кіраўніцтвам пошукавіка Сяргея Тагаева вывучаюць ваеннае мінулае і ўдзельнічаюць у раскопках. Дэпутатка Палаты прадстаўнікоў і гісторык Галіна Бяляева, якая таксама з’яўляецца членам «Віккру», кіруе маладзёжным пошукавым атрадам «Т-34» і стварыла валанцёрскі праект і сайт «Некропаль Беларусі» для каталагізацыі і захавання старых пахаванняў. З канца 2021 года клуб рэалізуе праект «Навучыся помніць» для навучэнцаў, які складаецца з цыклаў «Дарога да абеліска», «Загінулым вяртаем імёны» і «Марш памяці».
Палітычная пазіцыя і крытыка У 2015 годзе арганізацыя «Малады Фронт» уключыла магілёўскі клуб «Віккру» ў свой «чорны спіс» са ста прарасійскіх арганізацый (так званую «чорную сотню»), якія, паводле актывістаў, займаліся насаджэннем «рускага свету» і прыхаванай падрыхтоўкай да захопу Беларусі Расіяй. Старшыня Беларускага таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры Антон Астаповіч тады назваў уключэнне клуба ў гэты спіс «сур’ёзным касяком» і адзначыў, што гэта адна з самых магутных недзяржаўных структур у рэгіёне, якая не мае дачынення да прарасійскіх ідэалагем. Сам кіраўнік Мікалай Барысенка заявіў, што клуб не прапаведуе «рускі свет», а займаецца выключна пошукам загінулых салдат.
Аднак у снежні 2022 года, на фоне дыскусій аб скасаванні беларускай лацінкі ў геаграфічных назвах і транслітарацыі, Мікалай Барысенка на старонках газеты «СБ. Беларусь сегодня» рэзка выступіў супраць яе выкарыстання. Ён заявіў, што лацінскі алфавіт утрымлівае знакі, якія нібыта «зусім чужыя беларускай мове», а сама транслітарацыя з’яўляецца «незразумелай» для жыхароў усходняй Беларусі. Журналісты незалежнага выдання «Наша Ніва» раскрытыкавалі гэтую пазіцыю як абсурдную і адзначылі, што гісторык з’яўляецца прыхільнікам «рускага свету» і пасля пачатку вайны ва Украіне публікаваў у сацыяльных сетках пасты ў падтрымку дзеянняў Уладзіміра Пуціна і расійскай агрэсіі.
Узнагароды Прэмія Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь «За духоўнае адраджэнне» (6 студзеня 2022 года) — за значны ўклад у патрыятычнае выхаванне моладзі, увекавечванне памяці абаронцаў Айчыны, рэалізацыю разведвальных пошукавых праектаў «Памяць», «Дняпроўскі рубеж» і «Сожскі рубеж» на Магілёўшчыне.
Крыніцы
Катэгорыя:Грамадскія арганізацыі Беларусі Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1994 годзе Катэгорыя:Гісторыя Магілёўскай вобласці