Рачны порт «Пінск» () — рачны порт, размешчаны на левым беразе ракі Піна ў горадзе Пінску (Брэсцкая вобласць). З’яўляецца філіялам Беларускага рачнога параходства. Сёння гэта важны транспартны вузел рэгіёна, які займаецца перавозкай і перапрацоўкай грузаў, у першую чаргу будаўнічага пяску і гранітнага адсеву, а таксама пасажырскімі перавозкамі.

Гісторыя

Даваенны час Пінск гістарычна знаходзіўся на скрыжаванні водных шляхоў. Рака Піна, злучаючыся з Прыпяццю, Ясельдай і Бугам, аб’ядноўвала басейны Балтыйскага і Чорнага мораў. Яшчэ ў сярэдзіне XIX стагоддзя мясцовыя жыхары часцей карысталіся лодкамі, чым коннымі павозкамі, бо рэк і каналаў у Пінскай вобласці было больш, чым дарог.

Да 1939 года, калі Пінск знаходзіўся ў складзе Польшчы, мясцовы флот складаўся з некалькіх маламагутных партовых суднаў і 10 невялікіх барж, якія належалі прыватным уладальнікам. Асноўнымі грузамі ў той час былі лесаматэрыялы і дровы.

У складзе БССР і пасляваеннае аднаўленне Пасля ўз’яднання Заходняй Беларусі з БССР у верасні 1939 года пачалося актыўнае прамысловае і грамадзянскае будаўніцтва, у якім рачному транспарту адводзілася важная роля па перавозцы мінеральных будаўнічых матэрыялаў. У 1940 годзе, пасля рэканструкцыі Дняпроўска-Бугскага канала (ДБК), суднаходства было адноўлена. Пінская прыстань стала важным цэнтрам транзітных грузаперавозак з Украіны ў заходнія рэгіёны Беларусі, Польшчу і Германію. З Украіны везлі збожжа і нафту, а ў адваротным кірунку — сілезскі каменны вугаль.

У гады Вялікай Айчыннай вайны флот і партовая інфраструктура былі сур’ёзна разбураны. У пасляваенны перыяд працаўнікам прыстані давялося аднаўляць гаспадарку і рэгулярнае суднаходства па рацэ Прыпяць і яе прытоках. Для падрыхтоўкі неабходных кадраў у 1951 годзе пры Пінскім суднарамонтным заводзе быў адкрыты вучэбны камбінат, які навучаў капітанаў і механікаў.

У 1960-я гады Пінск стаў значным транспартным вузлом. У 1968 годзе на мясцовым аўтавакзале нават з’явілася магчымасць заказваць білеты на рачныя цеплаходы. У той жа час развіццю порта перашкаджала мелкаводдзе: з-за недастатковай глыбіні на ўчастку ДБК паміж Пінскам і Брэстам рачнікі былі вымушаны трэць транзітных суднаў разгружаць у Пінску. Гэтую праблему часткова вырашылі ў 1984—1985 гадах, калі эксплуатацыйнікі Пінскага тэхнічнага ўчастка паглыбілі фарватар ДБК на працягу 150 км.

12 снежня 1975 года Пінская прыстань афіцыйна атрымала статус Пінскага рачнога порта.

У 1980-х гадах развіццё порта працягнулася. У 1980 годзе тут пачалося будаўніцтва новых механізаваных прычалаў. У 1986 годзе на левым беразе Піны быў пабудаваны цалкам новы порт, аснашчаны сучасным абсталяваннем і суднамі. Гэта дазволіла ў канцы 1980-х гадоў дасягнуць рэкордных паказчыкаў па аб’ёмах перапрацоўкі грузаў. Так, у красавіку 1987 года быў уведзены ў эксплуатацыю новы порт, і выкарыстанне велікагрузных барж-пляцовак дало магчымасць у 1,5 раза павялічыць аб’ём перапрацоўкі грузаў.

Сучасны стан Пасля распаду СССР аб’ёмы перавозак рэзка знізіліся, што моцна адбілася на фінансавых паказчыках прадпрыемства. Стабілізацыя працы порта пачалася толькі пасля 2003 года.

Сёння галоўнай праблемай для рачнога порта з’яўляюцца прыродныя метамарфозы — катастрафічнае падзенне ўзроўню вады ў Прыпяці і Піне. У некаторыя гады (напрыклад, летам 2015 года) узровень вады ў Прыпяці апускаўся ніжэй за 50 сантыметраў, з-за чаго навігацыйны сезон доўжыўся ўсяго некалькі месяцаў. Гэта рэзка зніжае рэнтабельнасць: па паўнаводнай рацэ рудавоз можа перавезці больш за тысячу тон грузу, а пры нізкай вадзе — толькі каля 300 тон (або грузіцца менш чым на 70 %).

У нашы дні асноўнай крыніцай прыбытку для порта стала не транзітная дастаўка грузаў, а продаж будаўнічага пяску, які здабываецца падчас днопаглыбляльных работ. Таксама порт дастаўляе рудавозамі гранітны адсеў з Мікашэвічаў.

Пасажырскія перавозкі, якія ў савецкі час карысталіся велізарнай папулярнасцю (асабліва рэйсы на суднах на падводных крылах тыпу «Зарніца»), сёння страцілі сваё транспартнае значэнне з-за развіцця аўтамабільных дарог і зніжэння колькасці сельскага насельніцтва. Сёння рэгулярныя пасажырскія лініі закрыты як стратныя. Аднак порт актыўна развівае турыстычны напрамак: пасажырскае судна «Пінск» (праекта Р-51Э) выконвае экскурсійныя круізы па рэках Піна і Прыпяць. За час сваёй эксплуатацыі яно перавязло больш за 3 мільёны пасажыраў.

Сёння плошча порта складае 14,9 га. Акваторыя ўяўляе сабой штучны затон глыбінёй каля 3,5 м з фронтам прычала 346 метраў. За навігацыйны сезон 2018 года порт перавёз 246,4 тысячы тон грузаў і 30 тысяч пасажыраў.

Крыніцы

Літаратура

Катэгорыя:Басейн Піны Катэгорыя:Прадпрыемствы Пінска Катэгорыя:Рачныя парты Беларусі