Закон попыту і прапановы — адзін з асноўных законаў рынкавай эканомікі, які тлумачыць, як фармуецца цана на тавары і паслугі на падставе ўзаемадзеяння паміж попытам і прапановай.
Сутнасць Попыт — гэта колькасць тавару або паслугі, якую спажыўцы гатовы набыць па пэўнай цане. Прапанова — гэта колькасць тавару або паслугі, якую вытворцы гатовы прадаць па пэўнай цане.
Закон сцвярджае, што пры іншых роўных умовах: калі цана павышаецца, то попыт змяншаецца, а прапанова павялічваецца; калі цана змяншаецца, то попыт павялічваецца, а прапанова змяншаецца.
Раўнавага Кропка, у якой колькасць прапанаванага тавару роўная колькасці запатрабаванага, называецца раўнаважнай цаной. У гэтай кропцы рынкавы механізм функцыянуе найбольш эфектыўна: няма ні дэфіцыту, ні лішку.
Фактары, што ўплываюць На попыт і прапанову ўплываюць: даход спажыўцоў; цэны на звязаныя тавары (заменнікі або дадаткі); густы і перавагі; кошт вытворчасці; тэхналогіі; падаткі і субсідыі; чаканні адносна будучых цэн; колькасць пастаўшчыкоў або спажыўцоў.
Графічнае прадстаўленне Крывая попыту звычайна мае зніжальны нахіл — чым вышэйшая цана, тым меншы попыт. Крывая прапановы мае ўзыходны нахіл — чым вышэйшая цана, тым большая прапанова. Кропка перасячэння гэтых крывых — гэта раўнаважны стан.
Значэнне Закон попыту і прапановы — аснова мікраэканомікі і адзін з базавых прынцыпаў, які тлумачыць механізмы фармавання цэн, паводзіны спажыўцоў і вытворцаў, а таксама вынікі дзяржаўнага ўмяшання (напрыклад, усталяванне мінімальнай ці максімальнай цаны).
Крытыка і абмежаванні Закон працуе ў ідэальных умовах, але ў рэальным свеце існуюць рынкавыя няўдачы, манаполіі, знешнія эфекты і іншыя фактары, якія могуць скажона ўплываць на ўзаемадзеянне попыту і прапановы. У некаторых сектарах (напрыклад, ахова здароўя, адукацыя, жыллё) гэты механізм не забяспечвае справядлівага і эфектыўнага размеркавання рэсурсаў.
Літаратура Mankiw, N. Gregory. Principles of Economics. Cengage Learning, 2018. Samuelson, Paul A.; Nordhaus, William D. Economics. McGraw-Hill Education, 2010. Krugman, Paul; Wells, Robin. Microeconomics. Worth Publishers, 2018.
Катэгорыя:Эканамічныя законы Катэгорыя:Мікраэканоміка
Катэгорыя:Навуковыя законы Катэгорыя:Эканамічныя законы