«Паўднёвы парк», «Са́ўт-Парк», «Са́ўс-Парк» () — амерыканскі камедыйны мультсерыял.
Гісторыя шоу У 1993 годзе два студэнты Універсітэта Каларада, Паркер і Стоўн, стварылі кароткаметражны мультфільм «Ісус супраць Фросці» («Jesus vs. Frosty»). У гэтым даволі груба зробленым фільме ўдзельнічалі прататыпы будучых хлопчыкаў з «South Park».
Кіраўнікі «Fox» бачылі гэты фільм, і ў 1995 годзе Браян Грэдэн даручыў Паркеру і Стоўну стварыць другую кароткаметражку, каб разаслаць яе сябрам у выглядзе каляднай відэа-паштоўкі. Мультфільм пад назвай «Дух Калядаў» або, іншая назва, «Ісус супраць Санты» («The Spirit of Christmas»; «Jesus vs. Santa») утрымоўваў сцэны рукапашнай дуэлі паміж Ісусам і Санта-Клаусам. (Пазней гэты відэафрагмент быў скарыстаны ў шоу, у эпізодзе «A Very Crappy Christmas».) Відэафрагмент хутка стаў хітом і атрымаў шырокае распаўсюджванне, у тым ліку праз Інтэрнэт. Гэта прывяло да абмеркавання ідэі аб стварэнні серыяла — спачатку з Fox, затым з Comedy Central, дзе 13 жніўня 1997 года і адбылася прэм'ера. (Варта зазначыць, што існуе і першапачатковы, які выйшаў толькі пазней на DVD варыянт пілотнай серыі з некаторымі адрозненнямі ад той што выйшла версіі.)
Правакацыйны, адкрыты і нават, часцяком, абразлівы характар шоу хутка прывёў да пратэстаў з боку шэрагу грамадскіх дзеячаў, і тавары з сімволікай шоу (асабліва футболкі) былі забароненыя ў некаторых школах і іншых грамадскіх месцах. Гэтыя інцыдэнты моцна нагадвалі забароны на футболкі з малюнкам Барта Сімпсана ў пачатку 1990-х, пасля таго як «Сімпсаны» былі абвінавачаныя ў распаўсюджванні падлеткавай злачыннасці. Comedy Central абараніў «South Park», паказаўшы на тое, што шоу мае тэлевізійны рэйтынг TV-MA (толькі для сталай аўдыторыі) і паказваецца толькі ў начныя гадзіны, калі дзеці, хутчэй за ўсё, не могуць яго глядзець.
У 1999 года выйшаў паўнаметражны анімацыйны фільм «Саус-Парк: вялікі, доўгі і неабрэзаны» (South Park: Bigger, Longer & Uncut).
11 лістапада 1999 года, праз 4 месяца пасля прэм'еры «South Park: Bigger, Longer & Uncut» у кінатэатрах ЗША, актрыса Мэры Кэй Бергман, якая агучыла ўсе жаночыя ролі ў мультсерыяле і ў паўнаметражным фільме, скончыла жыццё самагубствам у сваім доме ў Лос-Анджэлесе.
У эпізодзе «It Hits the Fan» шоу «South Park» пабіла рэкорд па лаянкавых словах: «shit» (дзярмо) прамоўлена 162 разы. За 22-хвілінную серыю гэтае слова прамаўлялася ў сярэднім кожныя 8 секунд, і на экране быў лічыльнік, які паказваў, колькі раз гэтае слова было прамоўлена.
У 2005 годзе шоу атрымала прэмію Эмі за серыю «Лепшыя сябры назаўжды».
Эрык Картман у эпізодзе 2002 года сказаў: «Незалежнае кіно — гэта калі каўбоі-педыкі ядуць пудынг і спазнаюць сваю сексуальнасць». Перад прэм'ерай «Гарбатай гары» у 2005 годзе стваральнікі серыяла заявілі, што пададуць у суд на Энга Лі, калі каўбоі ў фільме ядуць пудынг. Судовага працэсу не адбылося — героі фільма ў асноўным ядуць кансерваваныя бабы.
Персанажы Персанажы і месца дзеяння наўмысна зробленыя вельмі прымітыўна, як быццам усё выразана нажніцамі з каляровай паперы. Для стварэння персанажаў быў скарыстаны CorelDRAW, анімацыя выкананая ў Maya. Для параўнання: адзін эпізод «Сімпсанаў» ствараецца ў сярэднім за шэсць месяцаў, а некаторыя эпізоды «Саут-Парк» ствараліся за тры дні. Гэта дазваляе серыялу аператыўна адлюстроўваць падзеі рэальнага жыцця.
Асноўныя персанажы Галоўнымі героямі мультсерыяла з'яўляюцца чатыры вучні амерыканскай пачатковай школы:
Стэнлі (Стэн) Марш Часта выступае ў ролі прасцяка. Як правіла, лагодны і рацыянальны чалавек. Звычайна спрабуе выйсці са скандальных сітуацый шляхам пошуку лагічна дакладнага рашэння. Стэн з'яўляецца рэзанёрам, у фігуры якога ўвасобілася альтэр эга стваральніка — Трэя Паркера, часта пасдумоўвае падзеі або прамаўляе мараль усёй серыі.
Кайл Брафлоўскі Скептык, часам самаздаволены і паддаецца ўплыву. У фігуры Кайла фактычна ўвасобілася альтэр эга Мэта Стоўна, які гэтак жа, як і герой мультфільма, з'яўляецца яўрэем па нацыянальнасці. Аднак, у адрозненне ад героя, па сваіх духоўных перакананнях Мэт — агностык. Як і Стэн, Кайл часта дае разумную ацэнку ненармальным паводзінам дарослых, хоць і больш эмацыйную і суб'ектыўную.
Эрык Тэадор Картман Прататыпам гэтага героя стаў Арчы Банкер, выдуманы персанаж некалі папулярнага ў ЗША камедыйнага серыяла «Усёй сям'ёй». Эрык часта з'яўляецца завадатарам канфлікту і задае праблематыку серыі. Ён вульгарны, агрэсіўны, мае нядужыя садысцкія схільнасці, нецярплівы да ўсяго чужога, распешчаны, грубы, варожы і, да ўсяго іншага, пакутуе на атлусценне. Ён расіст, таму ўвесь час абражае Кайла. Часам ён смяецца над Кені праз яго беднату. У той жа час, яго паказныя і сацыапатычныя манеры часта гуляюць з ім злы жарт: іншыя хлопцы пагарджаюць Эрыкам, не разумеючы, як жа яго можна трываць. У шматлікіх частках Картман адкрыта супрацьстаіць астатнім тром персанажам. У серыі «Гнеў яўрэя» (Passion of the Jew) ён засноўвае неанацысцкую групоўку. Тым не менш, Картман не раз дэманструе свае звышнатуральныя здольнасці да вядзення бізнесу і лідарства. У некаторых серыях ён з лёгкасцю зарабляе грошы або схіляе іншых герояў (як дзяцей, так і дарослых) да дзеянняў, якія дапамаглі б яму дамагчыся ўласных мэтаў.
Кенет (Кені) Мак-Кормік Выхадзец з надзвычай няшчаснай і беднай сям'і. Ён памяшаны на сексе і туалетным гумары. Маўленне персанажа дрэнна адрознае, бо ён носіць шчыльны, прылеглы да твару каптур (тым не менш, усе яго фразы сапраўды нясуць сэнсавую нагрузку). На працягу першых пяці сезонаў Кені выступае ў ролі адвечнай ахвяры, якую, як і належыць, забіваюць мноствам абсурдных (а часам і пацешных) спосабаў. Гэта адбываецца з серыі ў серыю, але Кені цудоўным чынам адраджаецца ізноў і ізноў (існуе толькі некалькі серый, дзе ён застаецца жывы). У канцы пятага сезону Кенні гіне па-сапраўднаму, таму ў наступных частках сябрам прыходзіцца шукаць яму замену: спачатку ў асобе Батрса, а затым — Твіка. Кенні ізноў становіцца адным з галоўных герояў у канцы апошняй серыі шостага сезону, і час ад часу рок па-ранейшаму наганяе яго.
C самага пачатку было задумана, што ў кожнай серыі Кені будзе раптам гінуць якім-небудзь жахлівым чынам. Пасля гэтага Стэн звычайна крычыць: «Божа мой, яны забілі Кені!» — а Кайл працягвае: «Сволачы!».
Вядома некалькі эпізодаў, дзе Кені так або інакш з'яўляецца без каптура: у эпізодзе 402 The Tooth Fairy Tats 2000 мы бачым яго голым, але са спіны; у эпізодзе 504 The Super Best Friends відаць твар мёртвага Кені, але ён паголены начыста; у эпізодзе 706 Lil' Crime Stoppers Кені зноў з'яўляецца голым са спіны (у душы); у эпізодзе 807 The Jeffersons Кені з'яўляецца без каптура, але ў масцы; нарэшце, па здагадках фанатаў, менавіта Кені ходзіць у кепцы і без каптура ў эпізодзе 905 The Losing Edge (ён выступае ў бейсбольнай камандзе пад нумарам 13). Аднак, галоўнае з'яўленне Кенні без каптура — гэта фінал поўнаметражкі Bigger, Longer & Uncut.
У некаторых сезонах у якасці асноўных таксама выступаюць персанажы:
Цімі Аднакласнік галоўных герояў, прыкаваны хваробай да інваліднага крэсла. Нічога не вымаўляе акрамя выкрыкаў "ЦІМІ!!!","ГАБЛЗ!!!" (мянушка яго хатняга індыка),"ДЖЫМІ!!!","Гаўно" і іншай лухты. Упершыню ён з'явіўся, калі мультсерыял ужо заваяваў папулярнасць, — у пачатковых серыях чацвёртага сезону. Падчас шостага сезону Цімі замяняў Кені, падпяваючы асноўнай музычнай тэме, якая папярэднічае кожнай серыі.
Леапольд (Батэрс) Сточ Замяняў Кенні першую палову шостага сезону мультсерыяла, і хоць у канцы шостага Кенні ізноў вярнуўся да неразлучнай чацвёркі, Баттэрс па-ранейшаму захаваў сваё значэнне.
Нервовы, прастадушны, лёгка паддаецца ўплыву і запрыгонены, але ў той жа час іранічны і нават праніклівы аптыміст. Уладныя і дэспатычныя бацькі часта жорстка караюць яго. Звычайна Баттэрс знаходзіць падтрымку і/або пагардлівасць са боку Картмана, Кайла і Стэна.Забіў некалькі чалавек на чэмпіянаце па чачотцы,калі з яго нагі зляцеў чаравік. У дадатак да ўсіх іншых прыкрых асаблівасцей, дзень нараджэнні героя прыходзіцца на 11 верасня. «Другое я» Батэрса — прафесар Хаос, выява, які нагадвае аб знакамітым суперзлодзее коміксаў доктары Думе. Ён усюды сее бязладзіцу і замяшанне.Разам са сваім напарнікам Дугі (Генерал Бардак) спрабаваў затапіць зямлю,знішчыць азонавы пласт зямлі і зачыніць сонца. Характар героя спісаны з рэжысёра мультфільма, Эрыка Стофа. Упершыню Баттэрс з'явіўся ў самім першым эпізодзе Cartman Gets An Anal Probe, але першую рэпліку вымавіў толькі ў другім сезоне; першая серыя, дзе Баттэрс гуляе значную ролю — Two Guys Naked In A Hot Tub (308).
Твік Замяняў Кені другую палову шостага сезону мультсерыяла.
Нервова нейравнаважаны чалавек, які жадае, каб яго ўсё пакінулі ў супакою. Гэта адзінае дзіця сапраўды пакутуе СДВГ, сіндромам, які згадваюць у адной з серый, завучы яго СПУ (сіндром парушэння ўвагі). Цяжкасці, якія выпрабоўвае Твік, часта непрыметныя за бліскучым камерцыйным поспехам вельмі добрапрыстойных бацькоў — уладальнікаў шыкоўнай кавярні. Яны стала пояць свайго сына кавы, прымаўляючы:«Сынок, супакойся, бугаёў кава». І Твік стала знаходзіцца ва ўзбуджаным стане, пакутуе нервовым цікам і няправільна зашпіляе гузікі кашулі. Першапачаткова Твік быў задуманы як галоўны другарадны персанаж, хоць з'явіўся толькі ў 17 эпізодзе 2 сезону. Пазней Батэрс перасягнуў яго ў папулярнасці і прыцягнуў большую ўвагу публікі, таму зараз Твік гуляе малаважную ролю ў мультсерыяле.
Другарадныя персанажы Акрамя хлопчыкаў, у мультсерыяле ўдзельнічае мноства персанажаў, якія вяртаюцца ў кожнай серыі.
Бацькі Стэна — Рэндзі і Шэран Марш. Рэндзі — адзіны навуковец у горадзе, геолаг і ўладальнік Нобелеўскай прэміі (эпізод 302), што не перашкаджае яму лёгка паддавацца ўплыву навін, грамадствы ананімных алкаголікаў або ўраду, дэманструючы пры гэтым прыстойную тупасць. У першым сезоне Рэндзі выглядаў не так, як у наступных, аднак у застаўцы аж да 4 сезону заставаўся першапачатковы Рэндзі. Шэран — ідэальная, клапатлівая маці, лёгка якая паддаецца ўплыву мужа. У першым сезоне Шэраон часам завуць Кэрал. Бацькі Кайла — Джэральд і Шэйла Брафлоўскі. Джэральд — адвакат, ён нядрэнна зарабляе, ён добры бацька, хоць часам выказвае думкі, якія Кайл успрымае няправільна. Шэйла — жудасная ісцерычка, якая дзеля «бяспекі» дзяцей распаліла амерыкана-канадскую вайну, прымусіла больш дзесятка чалавек пакончыць жыццё самазабойствам, і шмат чаго яшчэ. Здольная ўзвар'явацца па любой падставе і ў некаторых сітуацыях цалкам душыць Кайла. Яе ненавідзіць Картман. Бацькі Кені — Сцюарт і місіс Мак-Кормік. Яны вельмі бедныя і трываць не могуць адзін аднога. Сцюарт у маладосці быў дружны з бацькам Кайла, але пазней запіў і ў рэшце рэшт стаў прапашчым алкаголікам. Імя маці Кені ні разу не прамаўлялася ў серыяле. Апроч Кені, у іх ёсць сын і дачка, якія ні разу актыўна не ўдзельнічалі ў серыяле. Маці Картмана — Ліяна Картман. Яна порназорка, вядзе вельмі бязладнае палавое жыццё, пры гэтым — клапатлівая маці. Пасля таго, як у эпізодзе 113 Картман задаўся пытаннем, хто яго бацька, высвятлілася, што яна — гермафрадыт і з'яўляецца насамрэч яго бацькам. Ліяна вельмі любіць Эрыка і таму неміласэрна песціць; першая спроба нешта зрабіць з яго некіравальным характарам дэманструецца ў эпізодзе 1007. Бацькі Батэрса — Крыс і Лінда Сточ. З выгляду шчаслівая сям'я, насамрэч яны і вінаватыя ў процьме комплексаў і інфантыльным характары Батэрса. Крыс — дэспат, які звычайна карае сына ні за што і патрабуе звароты «сэр», а таксама латэнтны гомасексуал; Лінда з выгляду кахаючае маці, аднак яна спрабавала забіць Батэрса ў эпізодзе 514 і прадаць як хатняе жывёліна Пэрыс Хілтан у эпізодзе 812. Бацькі Твіка — Рычард і місіс Твік. Рычард — уладальнік адзінай у горадзе кавярні, і таму, з дзяцінства бесперапынна напампоўваючы сына кавы, ён давёў яго да нервовага засмучэння. Бацькі Цімі — Хелен і Рычард. З'яўляюцца ў серыяле толькі аднойчы (у серыі 404) і ні знешне, ні па ступені разумовага развіцця нічым не адрозніваюцца ад сына.