__NOTOC__

5 снежня — трыста трыццаць дзявяты (трыста саракавы ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.

Падзеі

1484: Папа Інакенцій VIII выдаў булу супраць ведзьмаў. 1492: Хрыстафор Калумб дасягнуў вострава Гаіці. 1590: Выбранне Рыгора XIV, Папы Рымскага. 1925: Прэм’ера фільма Эйзенштэйна «Браняносец Пацёмкін» 1931: Разбураны Храм Хрыста Збавіцеля ў Маскве. 1936: Прынята сталінская Канстытуцыя СССР. 1941: Дзень пачатку контрнаступлення савецкіх войскаў пад Масквой. 1957: Спушчаны на ваду атамны ледакол «Ленін». 1965: На Пушкінскай плошчы ў Маскве адбыўся «Мітынг галоснасці» — першая публічная акцыя савецкіх дысідэнтаў. 1994: Падпісаны Будапешцкі мемарандум, наўзамен адмовы ад ядзернай зброі і прыняцце бяз’ядзернага статусу Беларусь, Казахстан і Украіна атрымалі гарантыі суверэнітэту і бяспекі.

Нарадзіліся

1389: Збігнеў Алясніцкі, польскі рэлігійны і дзяржаўны дзеяч 1443: Юлій II, Папа Рымскі 1661: Роберт Харлі, англійскі палітычны дзеяч 1792: Андрэс дэ Санта Крус, лацінаамерыканскі ваенны і палітычны дзеяч 1802: Лемюэль Фрэнсіс Абат, англійскі мастак 1803: Томас Джэферсан Раск, амерыканскі палітычны дзеяч 1803: Фёдар Цютчаў, рускі паэт 1820: Апанас Апанасавіч Фет, рускі паэт 1861: Канстанцін Аляксеевіч Каровін, расійскі мастак 1867: Юзаф Пілсудскі, польскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, першы кіраўнік адроджанай Польшчы 1867: Анці Аматус Аарне, фінскі фалькларыст 1886: Мікола Равенскі, беларускі кампазітар, дырыжор, музычны крытык (пам. 9.3.1953) 1891: Паўль Когерман, эстонскі хімік 1901: Уолт Дысней, амерыканскі мультыплікатар 1908: Ганна Абуховіч, беларуская акцёрка тэатра і кіно (пам. 13.11.1986) 1911: Альфрэд Манесье, французскі мастак 1927: Пуміпон Адульядэт (Рама IX Вялікі), кароль Тайланда 1929: Станіслаў Барэя, польскі рэжысёр, сцэнарыст 1932: Літл Рычард, амерыканскі спявак і кампазітар 1942: Даніэль Рэвеню, французскі фехтавальшчык 1945: Машэ Кацаў, былы прэзідэнт Ізраіля 1946: Хасэ Карэрас, іспанскі оперны спявак, тэнар 1947: Алесь Разанаў, беларускі паэт і перакладчык 1966: Патрысія Каас, французская спявачка 1967: Франк Люк, нямецкі біятланіст 1975: Роні О'Саліван, англійскі гулец у снукер

Памерлі

1560: Францыск II, кароль Францыі (нар. 19.1.1544) 1791: Вольфганг Амадэй Моцарт, аўстрыйскі кампазітар (нар. 27.1.1756) 1835: Аўгуст Платэн (граф фон Платэн-Халермюндэ), нямецкі паэт 1870: Аляксандр Дзюма, бацька, французскі пісьменнік 1911: Валянцін Сяроў, расійскі мастак і графік 1925: Уладзіслаў Рэймант, польскі пісьменнік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (нар. 7.5.1867) 1926: Клод Манэ, французскі мастак, «бацька імпрэсіянізму» (нар. 1840) 1965: Джозеф Эрлангер, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1944) 1968: Фрэд Кларк, амерыканскі акцёр 1974: П’етра Джэрмі, італьянскі кінарэжысёр 1993: Ісак Давідовіч (нар. 4.12.1911) 2009: Альфрэд Хрдліцка, аўстрыйскі скульптар і жывапісец 2008: Аляксій II, Патрыярх Маскоўскі (нар. 23.2.1929) 2013: Нэльсан Мандэла, прэзідэнт ПАР, лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру (нар. 1918) 2017: Міхай I, апошні кароль Румыніі (нар. 25.10.1921) 2021: Жак Цітс, французскі матэматык бельгійскага паходжання

Святкуюць Міжнародны дзень добраахвотнікаў у імя эканамічнага і сацыяльнага развіцця , : Дзень адкрыцця : Дзень настаўніка : Нацыянальны дзень : Дзень нараджэння Рамы IX : Дзень работнікаў статыстыкі Украіны

С05