Базіліка Святога Іштвана () — каталіцкі сабор у Будапешце, найбуйнейшы храм сталіцы Венгрыі. Будапешцкая базіліка — сукафедральны сабор архідыяцэзіі Эстэргама-Будапешта разам з базілікай Святога Адальберта і сукафедра прымаса Венгрыі.
Гісторыя
Будаўніцтва базілікі па праекце архітэктара Ёжэфа Хільда пачалося ў 1851 годзе і доўжылася 54 гады. У 1868 годзе, калі храм быў практычна гатовы, абваліўся купала будынка. Міклаш Ібль, які ўзначаліў будаўніцтва, здолеў узвесці новы купал па ўласным праекце, удала ўпісаўшы яго ў кампазіцыю ўсяго будынка. Завяршаў будаўніцтва ўжо Ёжэф Каўзер, на долю якога выпалі, галоўным чынам, унутраныя працы.
Сабор быў асвячоны 9 лістапада 1905 года. На асвячэнні прысутнічаў імператар Франц Іосіф I. У 1938 годзе Папа Пій XII прысвоіў сабору Святога Іштвана ганаровы статус малой базілікі.
Архітэктура
Базіліка Святога Іштвана размешчана ў Пешце, займае большую частку плошчы Святога Іштвана (). Базіліка арыентавана па лініі захад-усход. Галоўны фасад базілікі выходзіць на захад, замыкае сабой перспектыву вуліцы Зрыні (). Апсіда выходзіць на вуліцу Байчы-Жылінскі ().
Даўжыня сабора — 87,4 метраў, шырыня — 55 метраў і вышыня — 96 метраў. Нароўні з будынкам парламента (вышыня абодвух будынкаў аднолькавая — 96 метраў) — самы высокі будынак Будапешта. Базіліка Святога Іштвана разам з базілікай Святога Адальберта ў Эстэргаме і Эгерскай базілікай уваходзіць у тройку найбуйнейшых цэркваў краіны.
Храм пабудаваны ў стылі неакласіцызм, у плане ўяўляе сабой роўнабаковы крыж. Над сяродкрыжжам размешчаны масіўны купал вышынёй 96 метраў і дыяметрам 22 метра.
Па баках ад галоўнага фасада размешчаны дзве высокія званіцы. У правай званіцы знаходзіцца самы вялікі звон краіны вагай у 9 тон. Над цэнтральным уваходам высечана надпіс на латыні — Ego sum via veritas et vita (Я — і шлях і праўда і жыццё ).
Інтэр'ер
Сцены і калоны храма аздоблены мармурам розных парод. Інтэр'ер багата ўпрыгожаны мазаікай, выкананай лепшымі венгерскімі майстрамі. У алтарнай прасторы пад балдахінам на калонах знаходзіцца статуя Святога Іштвана, выкананая скульптарам Алаяшам Штроблем; вакол размешчаны пяць бронзавых барэльефаў, на якіх адлюстраваны сцэны з яго жыцця.
Злева ад алтара знаходзіцца пазалочаная рака, у якой захоўваюцца мошчы Святога Іштвана (правая рука). 20 жніўня, у Дзень Святога Іштвана, па традыцыі, раку выносяць з сабора і здзяйсняюць з ёй хросны ход.
Сабор упрыгожаны вітражамі, на якіх намаляваны фігуры святых. Купал сабора вянчае выява стварэнні свету.
Літаратура
Катэгорыя:Саборы Катэгорыя:Каталіцкія храмы Венгрыі Катэгорыя:Храмы Будапешта Катэгорыя:1905 год у Будапешце