Ejup Ganić (rođen 3. marta 1946) bosanskohercegovački je političar, akademik, profesor i mašinski inženjer. Bio je član Predsjedništva Republike Bosne i Hercegovine, predsjednik i potpredsjednik Federacije Bosne i Hercegovine te profesor na Mašinskom fakultetu Univerziteta u Sarajevu. Osnivač je univerziteta Sarajevo School of Science and Technology (SSST), prvog privatnog univerziteta u Bosni i Hercegovini s nastavom na engleskom jeziku.
Biografija Ganić je rođen 3. marta 1946. u Sebečevu kod Novog Pazara, tada u FNRJ. Osnovno i srednje obrazovanje završio je u Srbiji, a visoko obrazovanje nastavio je u oblasti mašinstva. Dodiplomske i postdiplomske studije završio je na Univerzitetu u Beogradu, a doktorsku disertaciju odbranio je 1976. na Masačusetskom institutu za tehnologiju (MIT).
Akademska karijera Ganićev naučni rad vezan je prvenstveno za mašinstvo, termodinamiku, mehaniku fluida i prijenos toplote i mase. Akademsku karijeru započeo je u Sjedinjenim Američkim Državama, gdje je 1976. bio predavač na MIT-u, zatim docent na Državnom univerzitetu New Yorka u Buffalu 1976/77. i profesor na Univerzitetu Illinois u Chicagu od 1980. Na Univerzitetu u Sarajevu djelovao je od 1985. kao profesor na Mašinskom fakultetu.
Krajem 1980-ih i početkom 1990-ih bio je gostujući profesor na Moskovskom državnom univerzitetu "Lomonosov" i Moskovskom državnom tehničkom univerzitetu "Bauman". Od 2004. predavao je inženjerske nauke na Sarajevo School of Science and Technologyju.
Objavljivao je naučne i stručne radove iz oblasti termo-fluidnih nauka. Bio je autor, koautor ili urednik više inženjerskih knjiga. Početkom 1980-ih osnovao je međunarodni časopis Experimental Thermal and Fluid Science (Eksperimentalna termalna nauka i nauka o fluidima), koji izdaje Elsevier, i bio njegov prvi glavni urednik. Pokrenuo je i međunarodni kongres o eksperimentalnom prijenosu toplote, termodinamici i mehanici fluida.
Na Univerzitetu Illinois razvio je laboratorije za dvofazni tok i sagorijevanje, a na Univerzitetu u Sarajevu istraživačku laboratoriju za dvofazni tok i prijenos toplote. Prema biografiji Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine, pod njegovim mentorstvom formiran je kadar koji je nastavio naučnoistraživački rad u Sarajevu i Chicagu.
Za dopisnog člana Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine izabran je 1995, a za redovnog člana Odjeljenja tehničkih nauka 2005. Godine 2003. osnovao je Sarajevo School of Science and Technology, privatni univerzitet u Sarajevu s nastavom na engleskom jeziku.
Naučni i stručni rad Pored priručnika iz prijenosa toplote, bio je jedan od urednika zbornika Engineering Turbulence Modelling and Experiments (Modeliranje i eksperimenti inženjerske turbulencije), objavljenog nakon međunarodnog simpozija održanog 1990. u Dubrovniku. Kao urednik se navodi i u zbornicima iz 1988. i 1991, koji su obuhvatali radove s međunarodnih konferencija iz prijenosa toplote, mehanike fluida i termodinamike.
Naveden je i kao izumitelj u američkom patentu za sistem odvajanja vode iz radnog fluida u elektranama s malom temperaturnom razlikom. Bio je član Upravnog odbora UNIS-a, a zatim je rukovodio osnivanjem UNIS-Instituta, koji je djelovao od 1982. do 1990. i bavio se razvojem namjenske industrije. Ustanova je zamišljena kao istraživačko-razvojna veza između univerzitetskog inženjerskog znanja i industrijske proizvodnje.
Politička karijera Na izborima 1990 Ganić je izabran u Predsjedništvo Republike Bosne i Hercegovine kao kandidat iz reda Jugoslavena. Tokom rata u Bosni i Hercegovini bio je član ratnog Predsjedništva Republike Bosne i Hercegovine.
Nakon Dejtonskog mirovnog sporazuma obavljao je dužnosti u institucijama Federacije Bosne i Hercegovine. Bio je predsjednik Federacije Bosne i Hercegovine od 29. decembra 1997. do 1. januara 1999. i ponovo od 1. januara 2000. do 1. januara 2001. Bio je i potpredsjednik Federacije Bosne i Hercegovine, a učestvovao je i u radu federalne komisije u arbitražnom postupku za Brčko.
Arbitraža za Brčko Nakon Dejtonskog mirovnog sporazuma, kojim pitanje Brčkog nije konačno riješeno, bio je čelu državne komisije za arbitražu o statusu grada. Postupak je vođen pred međunarodnim arbitražnim tribunalom između Federacije Bosne i Hercegovine i Republike Srpske.
U pregovorima je pitanje konačnog statusa Brčkog povezivao s provedbom dejtonskih odredbi o povratku prognanih i izbjeglih. Prema njegovom kasnijem tumačenju, prolongiranje postupka trebalo je pokazati da lokalne vlasti Republike Srpske ne omogućavaju povratak Bošnjaka i Hrvata u skladu s Dejtonskim sporazumom. Opstrukcije povratka i stanje na terenu bili su među važnim razlozima zbog kojih arbitražni tribunal nije odmah donio konačnu odluku. Konačnom odlukom od 5. marta 1999. uspostavljen je Brčko distrikt.
Pravni postupci Ganić je 1. marta 2010. uhapšen na londonskom aerodromu Heathrow na osnovu zahtjeva Srbije za izručenje u vezi s događajima u Dobrovoljačkoj ulici u Sarajevu 3. maja 1992. Pušten je uz kauciju 11. marta 2010, nakon što su njegovi advokati pred britanskim sudom tvrdili da je postupak politički motiviran.
Sud grada Westminster odbio je 27. jula 2010. zahtjev za njegovo izručenje Srbiji. Sudija Timothy Workman zaključio je da je postupak pokrenut i korišten u političke svrhe i da predstavlja zloupotrebu sudskog postupka.
Sud Bosne i Hercegovine potvrdio je 2022. optužnicu protiv Ganića i još devet osoba u predmetu koji se odnosi na događaje u Dobrovoljačkoj ulici, čime je pred tim sudom otvoren krivični postupak.
Priznanja i članstva Ganić je član Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine. Bio je predsjednik Zajednice univerziteta Bosne i Hercegovine i predsjednik Odbora za naučnoistraživački rad Mašinskog fakulteta Univerziteta u Sarajevu. Bio je član više stručnih i naučnih udruženja, među kojima je i American Nuclear Society. Dobitnik je nagrade "Veselin Masleša". Izabrana djela
Reference
Kategorija:Biografije, Novi Pazar Kategorija:Živi ljudi Kategorija:Rođeni 1946. Kategorija:Jugoslavenski političari Kategorija:Bošnjački političari Kategorija:Bosanskohercegovački političari Kategorija:Bosanskohercegovački profesori Kategorija:Bosanskohercegovački mašinski inženjeri Kategorija:Bosanskohercegovački diplomati Kategorija:Članovi ANUBiH Kategorija:Članovi BANU Kategorija:Političari Stranke demokratske akcije Kategorija:Bivši studenti Univerziteta u Beogradu