mini|250px|Skeletna formula L-Tirozina mini|250px|3D prikaz L-Tirozina
Tirozin (Tyr ili Y) ili 4-hidroksifenilalanin, je jedna od 22 aminokiseline koje se biosintetski ugrađuju u polipeptidne lance proteina. To je neesencijalna aminokiselina sa polarnom bočnom grupom. Specifični kodoni za ugradnju tirozina su: UAC i UAU. Riječ "tirozin" potiče iz grčkog oblika tyros = sir, gdje ga je prvi puta otkrio njemački hemičar Justus von Liebig, 1846. Oznaka tirosil se odnosi na funkcionalnu grupu ili bočni lanac.Kornberg A. (1989): For the love of enzymes – The Odyssay of a biochemist. Harvard University Press, Cambridge (Mass.), London,, .Graeme K. Hunter G. K. (2000): Vital Forces. The discovery of the molecular basis of life. Academic Press, London 2000, . Funcije Pored toga što je proteinogena aminokiselina, tirozin ima posebnu ulogu u funkcionalnosti fenola. Javlja se u proteinima koji su dio signalnih procese. Funkcionira kao prijemnik fosfatnih grupa koje se prenose putem protein kinaza (tzv. receptor tirozin kinaze ). Fosforilacija hidroksilne grupe mijenja aktivnost ciljnog proteina.
Tirozinski ostaci također imaju značajnu ulogu u fotosintezi. U hloroplastima (fotosistem II), djeluje kao donor elektrona u redukciji oksidiziranog hrolofila. U ovom procesu, gubi vodikov atom iz fenolne OH-grupe. Ovaj radikal se, u fotosistemu II, postepeno reducira u četiri jezgre klastera mangana. Ovaj radikal se naknadno reducira na četiri jezgre manganskog klastera fotosistema II.Nelson D. L., Michael M. Cox M. M. (2013): Lehninger Biochemie. Springer, .Nelson D. L., Michael M. Cox M. M. (2013): Lehninger Principles of Biochemistry. W. H. Freeman, 2013.. Prehrambeni izvori Tirozin, koji se može sintetizirati i u organizmu, od fenilalanina, nalazi se u mnogim visoko - proteinskim prehrambenim proizvodima, kao što su piletina, ćuretina, riba , mlijeko, jogurt, kravlji sir, ostali sirevi, kikiriki , bademi tikva, susam, proizvodi od soje, grah, avokado, i banane.http://www.umm.edu/altmed/articles/tyrosine-000329.htm|work - University of Maryland Medical Center. Biosinteza thumb|center|750px|Biljna biosinteza tirozina iz šikimske kiseline
Kod mnogih biljaka i većine mikroorganizama , tirozin se sintetizira preko prefenata, međuprodukta na šikimatskom putu. Prefenat je oksidativno dekarboksiliran uz zadržavanje hidroksilne grupe, dajući P-hidroksifenilpiruvat, putem transaminacije pomoću glutamata kao izvora dušika kada nastaju tirozin i α-ketoglutarat.
Sisari sintetiziraju tirozin iz esencijalne aminokiseline fenilalanin ( 'Phe' ), koja je izvedena iz hrane. Konverzija 'Phe na 'bik' je katalizirana od enzimom fenilalanin hidroksilaza, koji je jedna od monooksigenaza. Ovaj enzim izaziva dodavanje hidroksilne grupe na kraju 6-ugljikovog aromatičnog prstena fenilalanina, tako da ona postaje tirozin. Metabolizam center|thumb|750px|Konverzija fenilalanina i tirozina u njihove biološki značajne derivate
Također pogledajte Aminokiseline Fenilalanin
Reference
Vanjski linkovi
Kategorija:Proteinogene aminokiseline Kategorija:Glukogene aminokiseline Kategorija:Ketogene aminokiseline Kategorija:Aromatske aminokiseline Kategorija:Fenoli Kategorija:Alfa-aminokiseline Kategorija:Agonisti dopamina