Pantenol ili pantotenol je alkoholni analog pantotenske kiseline (vitamin B5) i kao takav provitamin vitamina B5. U organizmima se brzo oksidira u pantotenat (pantotensku kiselinu). Na sobnoj temperaturi, pantenol je visoko viskozna i prozirna tečnost, ali su soli pantotenske kiseline (naprimjer, natrij pantotenat) u vidu tipskog bijelog praha. Rastvorljiv je u vodi, alkoholima, propilen glikolu, dietil eteru i hloroformu, te blago rastvorljiv u glicerinu.
Produžena hemijska formula pantenola je: HO-CH2-C(CH3)2-CH(OH)-CONH-CH2CH2CH2-OH.
Pantenol se javlja u obliku dva enantiomera, D i L. Samo je D-pantenol (dekspantenol) biološki aktivan, ali oba oblika imaju hidratantna svojstva. Za kozmetičku upotrebu, pantenol dolazi ili u D obliku ili kao racemska (razgranata) mješavina D i L (DL -pantenol).
Upotreba thumb|lijevo|Bepanten – losion za njegu očiju i nosa. U kozmetičkim preparatima za ličnu njegu, pantenol je humektant (ovlaživač), emolijent (ublaživač) i omekšivač. Pantenol izvlači vlagu iz atmosfere i lahko se veže za molekule vode. Kada se upotrebljava za kosu pantenol će pomoći da se vlaži, a daje joj glatkoću i sjaj. Zbog toga je postao vrlo popularan sastojak u šamponima i losionima.
U mastima, pantenol efikasno prodire u kožu. Ponekad se miješa sa alantoinom, u koncentracijama do 2-5%, a koristi se za liječenje opekotina, blagih ozljeda i manjih kožnih oboljenja. Poboljšava hidrataciju, smanjuje svrab i upalu kože, a ubrzava i povećava stopu liječenja epidermnih rana.
Ako se proguta, pantenol se metabolizira u pantotensku kiselinu.
Sinonimi thumb|250px|desno|Dekspantenol. Ostala imena za pantenol su: Butanamid, 2,4-dihidroksi-N-(3-hidroksipropil)-3,3-dimetil-, (R)- Butiramid, 2,4-dihidroksi-N-(3-hidroksipropil)-3,3-dimetil-, D-(+)- Butanamid, 2,4-dihidroksi-N-(3-hidroksipropil)-3,3-dimetil-, (2R)- D-Panthenol Dekspantenol Dekspantenolum Propanolamin, N-pantoil- d-Pantotenil alkohol Bepanten
Također pogledajte Pantotenska kiselina
Reference
Vanjski linkovi PDR Online : Pantothenic Acid Sci-toys: ingredients: panthenol DSM Nutritional Products Panthenol PubChem Compound
Kategorija:B vitamini Kategorija:Alkoholi Kategorija:Kozmetičke hemikalije Kategorija:Amidi Kategorija:Primarni alkoholi Kategorija:Sekundarni alkoholi