Fosfor-seskuisulfid je neorganski spoj sa hemijskom formulom P4 S3. Razvili su ga Henri Sevene i Emile David Cahen 1898. godine, kao dio njihovog izuma trenja šibica koje, uz upotrebu bijelog fosfora, ne predstavlja opasnost po zdravlje. Ova žuta čvrsta materija predstavlja jednu od dva fosfor-sulfida koja se proizvode u komercijalne svrhe. Sastavni je dio lahko zapaljivih šibica. Zavisno od čistoće, uzorci ovog spoja mogu biti žuto-zeleni ili sivi. Prvi ga je otkrio i bezbjedno proizveo G. Lemoine, a za komercijalnu upotrebu prva ga je proizvela britanska kompanija Albright and Wilson, 1898. Rastvara se u jednakim težinama u ugljik-disulfidu (CS2). Za razliku od nekih drugih fosfornih sulfida, P4S3 sporo hidrolizira i ima dobro definiranu tačku topljenja.
Struktura i sinteza Molekula ima C3v simetriju. To je izvedenica tetraedarne jedinice (P4) putem umetanja sumpora u tri P-P veze. P-S i P-P udaljenost je 2,090, odnosno 2,235 Å. P4Se3 i P4S3 imaju iste strukture. Ovi spojevi mogu se topiti zajedno i stvarati miješane kristale koji su rastvoreni jedni u drugima.Burns, G.R., Sarfati, J.D.: "Raman spectra of tetraphosphorus triselenide doped in tetraphosphorus trisulphide", Solid State Communications 66(4):347–49, April 1988 | Pri visokim temperaturama, stvaraju se miješane halkogenidne molekule P4S2Se and P4SSe2.Burns, G.R., Rollo, J.R., and Sarfati, J.D.: "Raman spectra of the tetraphosphorus trichalcogenide cage molecules P4S2Se and P4SSe2", Inorganica Chimica Acta 161(1):35–38, 3 July 1989 |
P4S3 se proizvodi reakcijom crvenog ili bijelog fosfora sa sumporom. Višak sumpora daje fosfor-pentasulfid (P4S10). Procjenjuje se da je tokom cijele 1989. godine proizvedeno 150 tona.
Primjena P4S3 i kalij-hlorat, skupa sa drugim materijalima, od kojih se sastoje glave lahko zapaljivih šibica.
Utjecaj na zdravlje Izlaganje šibicama i ostalim proizvodima koji sadrže fosfor-seskuisulfid može izazvati kontaktni dermatitis, obično u području kožnih prijevoja ili bora, ali i na licu. Dugotrajno izlaganje gorećim vrhovima šibica (koji sadrže fosfor-seskuisulfid) može dovesti do ponavljajućeg teškog primarnog dermatitisa očiju i lica. Postoje također i izvještaji o gubitku zuba, koji može biti zbog trovanja fosforom.
Reference
Vanjski linkovi
Kategorija:Neorganski spojevi fosfora Kategorija:Sulfidi