Zavisno preduzeće Hidroelektrane na Trebišnjici a.d. (skraćeno ZP HET ili samo HET) jest bosanskohercegovačko preduzeće koje se bavi proizvodnjom električne energije u hidroelektranama Trebinje I, Trebinje II i Dubrovnik te njihovom održavanju. Hidroelektrane na Trebišnjici posluju u sklopu mješovitog holdinga elektroprivrede bosanskohercegovačkog entiteta Republika Srpska, Elektroprivrede Republike Srpske. HET je notiran na banjalučkoj berzi, jednoj od dvije berze u Bosni i Hercegovini.
Historija Izgradnja hidroelektrana na Trebišnjici, osnovatelj današnjih Hidroelektrana na Trebišnjici, odvijala se u fazama, zavisno od istraženosti pojedinih dijelova terena, stanja projektne dokumentacije i potreba za energijom.
Prva faza izgradnje počela je 1959. kad je izgrađena prisupačna infrastruktura, a nešto kasnije je počela i izgradnja glavnih objekata prve faze, tako da je šest godina kasnije, 1965, završena izgradnja HE Dubrovnik, a 1968. u rad je puštena HE Trebinje I. Osim toga, kao dio prve faze izgradnje izgrađena je i Razvodno postrojenje Trebinje, u blizini Mokrog Polja, s naponskim nivoima 35kV, 110kV, 220kV i s trafostanicama 110/35kV i 220/110kV. mini|265x265piksel|Hidroelektrana Trebinje II Nakon prve faze izgradnje, počelo se s novim studijama, planovima, istraživanjima i izgradnjom novih objekata. Ta istraživanja kao rezultat imaju to, da je 1976. stvorena nova vodoprivredna osnova, koja omogućava bolje omogućavanje voda Trebišnjice i njenog što dužeg zadržavanja na površini. Tako je stvorena mogućnost da se izgradi jedna nova hidroelektrana nizvodno od brane Gorica, sadašnje hidroelektrane Trebinje II.
U toku druge faze izgradnje izgrađeni su Crpna hidroelektrana Čapljina 1979, koja je danas u vlasništvu Elektroprivrede HZHB i hidroelektrana Trebinje II s početnom instaliranom snagom od 8 MW 1981. Osim toga, tad su i povećani HE Trebinje I i Razvodno postrojenje Trebinje.
Godine 1980. započet je projekt "Gornji horizonti rijeke Trebišnjice" koji predviđa prebačenje voda iz Gatačkog polja, rijeke Zalomke, Dabarskog polja i Fatačkog polja u planirane hidroelektrane HE Dabar, HE Bileća i HE Nevesinje. Planirano je da se prvo izgradi HE Dabar sa instaliranom snagom od 160MW, u drugoj fazi izgradnje Gornjih horizonta HE Nevesinje 60MW i u zadnoj fazi HE Bileća s 33MW.
Početkom kraja rata u Bosni i Hercegovini 1992. Elektroprivreda Bosne i Hercegovine podijeljena je na Elektroprivredu HZHB, sadašnju Elektroprivredu Bosne i Hercegovine i Elektroprivredu RS, čime je i nastalo preduzeće Hidroelektrane na Trebišnjici kao zavisno preduzeće Elektroprivrede RS-a. mini|266x266piksel|Hidroelektrana Trebinje I U oktobru 2005. Hidroelektrane na Trebišnjici notirane su na banjalučkoj berzi, pored sarajevske berze jedna od dvije berze u Bosni i Hercegovini.
Hidroelektrane Hidroelektrane na Trebišnjici upravljaju ukupno tri hidroelektranama, HE Trebinje I, HE Trebinje II i HE Dubrovnik. Prema potpisanim ugovorom o raspodjeli proizvedene HE Dubrovnik Hrvatskoj Elektroprivredi (HEP) pripada 22% električne energije, a HET-u, odnosu ERS-u, 78% ukupno proizvedene električne energije. Iako je PHE Čapljina također dio HET sistema, ona je u vlasništvu Elektroprivrede HZHB.
NazivInstalirana snagaVrsta agregataProsječna godišnja proizvodnjaVrijeme izgradnjeDubrovnik2x108MWFrancis1168GWh1959–1965.Trebinje I2x54MW+1x60MWFrancis370–420GWh1959–1968.Trebinje II8MWKaplan14,5 GWh1976–1981.
Vlasništvo Od oktobra 2005. godine Hidroelektrane na Trebišnjici su notirane na banjalučkog berzi, pored sarajevske berze jedna od dvije berze u Bosni i Hercegovini.
Dioničari HET-a su: (stanje 01. 10. 2016) DioničarUdioElektroprivreda RS65%PREF 10,07%Zepter Fond5,23%Fond za restituciju RS5%Kristal Invest Fond2,72%Euroinvestment Fond2,04%Invest Nova Fond1,94%BLB-Profit0,97%Polara Invest Fond0,87%Bors Invest Fond0,72%
Reference
Vanjski linkovi Službeni sajt Stranica Elektroprivrede RS o HET-u
Kategorija:Kompanije u Bosni i Hercegovini