Izoamil-acetat – poznat i kao izopentil-acetat – je organski spoj – ester koji nastaje od izoamil-alkohola i acetatne kiseline. To je bezbojna tečnost koja je samo malo rastvorljiva u vodi, ali vrlo topiva u većini organskih rastvarača. Izoamil-acetat ima jak miris koji je opisan kao sličnan banani i kruški. Bananino ulje može biti ili čisti izoamil-acetat, ili aroma koja je mješavina izoamil-acetata, amil-acetata i drugih okusa.Karl-Georg Fahlbusch, Franz-Josef Hammerschmidt, Johannes Panten, Wilhelm Pickenhagen, Dietmar Schatkowski, Kurt Bauer, Dorothea Garbe, Horst Surburg "Flavors and Fragrances" in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, Wiley-VCH, Weinheim, 2002. .
Proizvodnja Izoamil-acetat se priprema reakcijom između izoamil-alkohola i glacijalne acetatne kiseline (Fischerova esterifikacija), koju katalizira kiselina, kao što je prikazano u reakcijskoj jednačini. Tipski, kao katalizator se koristi sumporna kiselina. Alternativno, kao katalizatori, mogu se koristiti.kisele ionske izmjenjivačke smole. 450px
Primjena Izoamil-acetat se koristi za prenošenje okusa banane u hrani. Termin kruškino ulje obično se odnosi na rastvor od izoamil-acetata u etanolu, a koristi se kao vještački okus.
Također se koristi i kao rastvarač za neke lakove i nitrocelulozni lak, te kao rastvarač i nosač za materijale kao što je nitroceluloza. To se u velikoj mjeri koristi u industriji aviona za učvršćivanje i izolacijske tkanine za vjetar, na letnim površinama, gdje su i njegovi derivati obično poznati kao 'avionski doping' . Sada kada je većina aviona najvećim dijelom od metala, njegova upotreba je sada uglavnom ograničena na izradu historijski tačnih reprodukcija i maketa. Osim toga, izoamil-acetat služi kao alarmni feromon u medonosnih pčela.
Zbog svog intenzivnog, ugodnog mirisa i niske toksičnosti, izoamil-acetat koristi se za testiranje djelotvornosti respiratora ili plinske maske. Također se koristi kao tečnost u termometrima.
Prirodni izvori Izoamil-acetat se prirodno javlja u biljkama banana, a proizvodi se i sintetski.[http://www.osha.gov/SLTC/healthguidelines/isoamylacetate/recognition.html Isoamyl Acetate, Occupational Safety and Health Administration
Izoamil-acetat otpuštaju pčele iz žaokinog aparata, gdje služi kao feromon koji privlači druge pčele i izazva ih da ubadaju.
Također pogledajte Ester
Reference
Vanjski linkovi
Kategorija:Okusi Kategorija:Feromoni insekata Kategorija:Esterski rastvarači Kategorija:Acetatni estri