Rada Vranješević (25. maj 1918. – 26. maj 1944.) bila je jugoslovenska aktivistkinja i jedna od predvodnica pokreta otpora u Bosni i Hercegovini tokom Drugog svjetskog rata.
Privatni život Vranješević je rođena u Rekavicama, u blizini Banje Luke. Njena porodica bila je porijeklom iz Krupe na Vrbasu. Bila je kćerka Đorđa i Anđe Vranješević. Njen otac je bio poznati pravoslavni svećenik i prvak Zemljoradničke stranke. Njena majka je bila sestra Branka Zagorca, koji je osuđen na tri godine zatvora zbog učešća u Sarajevskom antentatu 1914. Rada je imala stariju sestru Nevenku (koja je postala učiteljica), mlađu sestru Ljubu (zubna tehničarka) i brata koji se utopio u rijeci Vrbas.
Bila je u vezi sa Safetom Filipovićem, koji je također bio aktivan u pokretu otpora.
Obrazovanje Vranješević je pohađala osnovnu školu u selu u blizini Prnjavora, a gimnaziju u Derventi i Banjoj Luci. Školovala se da postane učiteljica u Banjaluci, ali je izbačena 1932. zbog svog političkog rada i povezanosti sa zabranjenom Komunističkom partijom. 1933. upisala se u trgovačku akademiju i pridružila se komunističkoj omladinskoj organizaciji, ali je smatrana premladom i fizički preslabom da bi učestvovala u njenim aktivnostima. To je ponovo dovelo do izbacivanja iz škole. Od 1936. do 1937. pohađala je školu u Skoplju
Drugi svjetski rat Vranješević nije mogla pronaći posao nakon završetka Trgovačke akademije, te se vratila živjeti kod roditelja, u blizini Prnjavora.
Godine 1939. se preselila u Beograd da radi, zajedno sa Safetom Filipovićem. Dobila je posao u Savezu nabavljačkih zadruga državnik činovnika u Beogradu. U ovom periodu je bila angažovana u sindikalnoj organizaciji privatnih namještenika „Botič,"i učestvovala u raznim partijskim akcijama u Beogradu: na decembarskim demonstracijama 1939, u nekoliko štrajkova radnika fabrike aviona, u rasturanju partijskih materiala, u prikupljanju pomoći i dr.
U aprilu 1941, Jugoslaviju su nakon Aprilskog rata okupirale sile Osovine. Nezavisna Država Hrvatska, fašistička marionetska država, osnovana je na teritoriji Hrvatske, Slavonije i Bosne i Hercegovine. U Nezavisnoj Državi Hrvatskoj je tokom Drugog svjetskog rata proveden progon nad Srbima, Jevrejima i Romima, a politički neistomišljenici su masovno progonjeni.
Godine 1941. Vranješević se pridružila NOP-u i tokom ljeta ilegalno radila u partijskog organizaciji Banjaluke. Iste godine odlazi na oslobođenu teritoriju Podgrmeča, gdje postaje član prvog Okružnog komiteta KPJ i podsektretar OK SKOJ-a.
Filipović je uhapšen i poslan u Koncentracioni logor Danica krajem juna, a početkom jula njeni roditelji i sestra Ljuba deportovani su u Srbiju. Sklonište joj je pružila Vahida Maglajlić. Vranješević je uspješno regrutovala banjalučanke u pokret otpora. Savez komunista Jugoslavije je odlučio da Vranješević ode na slobodnu teritoriju oko planine Grmeč. Maglajlić je organizovala prevoz, a Vranješević je pod zarom otišla u septembru. Kasnije je zar koristila za skrivanje sanitetskog materijala i municije.
Godine 1942. Vranješević postaje član biroa Oblasnog komiteta KPJ za Bosansku krajinu. Bila je predsjednica Oblasnog odbora AFŽ-a, i jedna od osnivačica. Kasnije je bila članica Centralnog komiteta.
Vranješević je bila jedna od samo četiri žene, među 170 delegatkinja, koje su učestvovale u Zemaljskom antifašističkom vijeću narodnog oslobođenja Bosne i Hercegovine (ZAVNOBIH) u Mrkonjić Gradu 25. novembra 1943. Na Prvom zasjedanju ZAVNOBiH-a skupu se obratila Rada Vranješević u ime AFŽ-a ističući zalaganje i uspjehe ove organizacije. Također, govorila je u ime žena:„Žene Bosne i Hercegovine, uzevši značajno učešće u narodno-oslobodilačkoj borbi, postale su čvrst oslonac narodno-oslobodilačkog pokreta.. Žene na ovoj istorijskoj skupštini obećaju da će i ubuduće davati od sebe sve da se približi čas konačnog narodnog oslobođenja“
Smrt Na dan 25. maja 1944, u desantu na Drvar, Vranješčević su zarobili njemački padobranci. Dan kasnije je ubijena prilikom pokušaja bijega. Za narodnu heroinu proglašena je 27. jula 1951. Sahranjena je na Partizanskom spomen-groblju u Banjoj Luci.
Reference
Literatura
Kategorija:Nosioci Ordena narodnog heroja Kategorija:Biografije, Banja Luka Kategorija:Umrli 1944. Kategorija:Rođeni 1918. Kategorija:Antifašistički front žena Kategorija:ZAVNOBiH Kategorija:Jugoslavenski partizani Kategorija:Bosanskohercegovački partizani