Santa María de Filgueira é unha parroquia que se localiza no concello de Lalín. Segundo o INE en 2011 tiña 410 habitantes (223 mulleres e 187 homes), distribuídos en 10 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 455 habitantes.
Nesta parroquia tivo a súa sede a Banda de música de Filgueira.
Toponimia O fitónimo galego Filgueira (do latín FĬLĬCARIA, derivado de FĬLIX, -ĬCIS)Cabeza Quiles, F.: Os nomes de lugar, p. 203. Ed. Xerais, Vigo 1992. refírese a un lugar abondoso en fentos. A súa orixe dáse entre o século X e XIII.
Historia Foi unha doazón feita polo diácono Nuño ao Convento de San Paio de Antealtares (en Santiago de Compostela).
Patrimonio O castro de Pena da Cunca, en Cima de Alle, ten un único recinto de forma oval. Presenta as seguintes dimensións: no eixo N-S mide 90 m (interior) e uns 100 m (exterior). No eixo L-O mide 75 m (interior) e uns 85 m (exterior). Presenta como única defensa un terraplén moi arrasado cunha altura de entre 1 m e 1,5 m. Na zona oeste, polo exterior do recinto, intúese unha depresión pequena pegada ao terraplén, que parecen ser os resto dun foxo cegado e modificado por recheos.Ficha arqueolóxica do castro de Filgueira .
A igrexa, situada no lugar de Filgueira, apenas garda recordos de vellos tempos, xa que está desvirtuada pola funcionalidade dos templos rurais ampliados nas dúas últimas centurias. A fachada posúe unha forte liña de cornixa da que sobresae o campanario de dobre arco coroado con pináculos.
No lugar de Cardexía está o pazo de Cardexía, unha casa grande fidalga que ten un balcón sobre columnas, unha poderosa cheminea e os escudos dos Taboada, Deza, Salgado e Gil. De planta rectangular e fábrica de cantería pequena, na fachada principal hai unha porta e ventás rectangulares e un balcón sobre tres columnas de pedra.
No lugar do Espiño permanecen aínda os restos dunha importante fábrica de curtidos que funcionou ata ben entrado o século XX. O lugar de Espiño conta tamén cunha capela de nova construción dedicada ao culto da virxe de Fátima.
Galería de imaxes
Lugares e parroquias Lugares de Filgueira
Parroquias de Lalín
Notas
Véxase tamén Outros artigos Lugares de Lalín
Ligazóns externas Filgueira na web do concello de Lalín
Categoría:Parroquias de Lalín Categoría:Parroquias de Galicia baixo a advocación de santa María Categoría:Topónimos galegos con etimoloxía