Arleira

A arleira Nome vulgar galego en Diccionario das ciencias da natureza e da saúde (A-C), A Coruña, Deputación da Coruña, 2000; e Termos esenciais de botánica, Santiago de Compostela, Universidade, 2004 ou berberizNome vulgar galego en Vocabulario das ciencias naturais e  Nomenclatura vernácula da flora vascular galega (Berberis vulgaris) é unha especie de arbusto espiñento pertencente á familia das berberidáceas. miniatura|Vista da planta miniatura|Ilustración de Flora Batava miniatura|Inflorescencia miniatura|Froitos miniatura|Follas e espiños miniatura|Ilustración miniatura|Vista da planta

Descrición É un arbusto denso armado de espiños triplos. Ten os talos leñosos que acadan até os 2 m de altura, son erectos e ramificados coa casca de cor cinsenta. As follas son ovais, alternas, con pecíolo curto duns tres centímetros de lonxitude. Presentan unha gradación desde follas até espiños, de forma que as de máis dun ano vanse transformando en espiños. As flores aparecen entre abril e xuño, son miñudas e amarelas, agrupadas en pequenos acios pénsiles. Os froitos son bagas de 1 cm de lonxitude de cor vermella brillante, acedas pero de sabor agradábel.

Nesta planta pódese desenvolver a fase acídica do perigoso fungo Puccinia graminis (ferruxe negra), que provoca a doenza da ferruxe dos cereais.

Distribución e hábitat É un arbusto moi común nos bosques e pastos semi-áridos en terreos calcarios de Europa central e meridional e Asia occidental. Tense tamén naturalizado nos Estados Unidos.

Propiedades Contén alcaloides derivados da isoquinolina: berberina (3 %), oxicantina (1,5 %) tamén contén taninos e saponinas.

Usos

Medicinais A casca da raíz é útil en conxestións hepatobiliares e coleocistite e contra a retención de ouriños. Tamén é un laxante discreto. A planta, con excepción dos seus froitos e sementes, é lixeiramente tóxica. O seu axente máis poderoso é a berberina, que tamén se sabe que ten unha serie de efectos terapéuticos.

Gastronomía En Europa, as bagas utilízanse tradicionalmente para facer marmelada. No suroeste de Asia, especialmente no Irán, onde se lles chama zereshk (زرشک), as bagas utilízanse para cociñar, así como para facer marmelada.

Xardinaxe É moi utilizado en xardinaría como planta ornamental.

Ecoloxía A planta serve de alimento ás larvas novas da avelaíña Auchmis detersa.

Crece en outeiros asollados, entre os arbustos, en luminosos bosques de folla caediza e coníferas. Agrádalle os solos fértiles e calcarios arxilosos.

Taxonomía Berberis vulgaris foi descrita por Carl von Linné e publicado en Species Plantarum 1: 330–331. 1753. Etimoloxía Berberis: nome xenérico que é a forma latinizada do nome árabe da froita.En Nomes Botánicos

vulgaris: epíteto latino que significa "común".En Epítetos Botánicos Variedades aceptadas Berberis vulgaris subsp. australis (Boiss.) Heywood Berberis vulgaris subsp. seroi Ou.Bolòs & Vigo Sinonimia Berberis aetnensis var. turolensis Pau Berberis australis var. hackeliana C.K. Schneid. Berberis australis (Boiss.) Hochr. Berberis garciae Pau Berberis hispanica Boiss. & Reut.Sinónimos en Real Jardín Botánico Berberis abortiva P.Renault Berberis acida Gilib. Berberis aethnensis Bourg. ex Willk. & Lange Berberis alba Poit. & Turpin Berberis angulizans G.Nicholson Berberis apyrena K.Koch Berberis arborescens K.Koch Berberis articulata Loisel. Berberis asperma Poit. & Turpin Berberis aurea Tausch Berberis bigelovii Schrad. Berberis corallina G.Nicholson Berberis dentata Tausch Berberis dulcis K.Koch Berberis dumetorum Gouan Berberis edulis K.Koch Berberis elongata G.Nicholson Berberis globularis G.Nicholson Berberis hakodate Dippel Berberis heterophylla K.Koch Berberis iberica Sweet Berberis innominata Kielm. Berberis irritabilis Salisb. Berberis jacquinii K.Koch Berberis latifolia Poit. & Turpin Berberis marginata K.Koch Berberis maxima G.Nicholson Berberis maximowiczii Regel Berberis microphylla F.Dietr. Berberis mitis Schrad. Berberis nepalensis K.Koch Berberis nitens Schrad. Berberis obovata Schrad. Berberis orientalis C.K.Schneid. Berberis pangharengensis G.Nicholson Berberis pauciflora Salisb. Berberis racemosa Stokes Berberis rubra Poit. & Turpin Berberis sanguinea K.Koch Berberis sanguinolenta K.Koch Berberis sibirica Schult. & Schult.f. Berberis sieboldii Dippel Berberis sylvestris Poit. & Turpin Berberis violacea Poit. & Turpin</ref>Berberis vulgaris en PlantList

Notas

Véxase tamén Bibliografía Bailey, L.H. & E.Z. Bailey. 1976. Hortus Third i–xiv, 1–1290. MacMillan, Nova York. Fernald, M. 1950. Manual (ed. 8) i–lxiv, 1–1632. American Book Co., Nova York. Flora of North America Editorial Committee, e. 1997. Magnoliidae and Hamamelidae. Fl. N. Amer. 3: i–xxiii, 1–590. Gleason, H. A. 1968. The Choripetalous Dicotyledoneae. vol. 2. 655 pp. In H. A. Gleason Ill. Fl. N. Ou.S.. New York Botanical Garden, Nova York. Gleason, H. A. & A.J. Cronquist. 1991. Man. Vasc. Pl. N.E. Ou.S. (ed. 2) i–910. New York Botanical Garden, Bronx. Schwegman, J. E. 1991. The Vascular Flora of Langham Island, Kankakee County, Illinois. Erigenia 11: 1–8. Scoggan, H. J. 1978. Dicotyledoneae (Saururaceae to Violaceae). 3: 547–1115. In Fl. Canada. National Museums of Canada, Ottawa. Voss, E. G. 1985. Michigan Flora. Part II Dicots (Saururaceae-Cornaceae). Bull. Cranbrook Inst. Sci. 59. xix + 724. Whittemore, A. T. 1993. Berberis (Berberidaceae). 20 pp.

Categoría:Berberis Categoría:Plantas ornamentais Categoría:Bagas Categoría:Froitas Categoría:Plantas descritas en 1753 Categoría:Plantas medicinais Categoría:Flora de Galicia Categoría:Taxons descritos por Linné