Daniel (en ; en ) é o profeta, autor e protagonista principal do Libro de Daniel, que se acha incluído tanto no Tanak como na Biblia.O nome de Daniel é frecuente en linguas como o daco siríaco (ܕܢܝܐܝܠ, Daniyel), o árabe (دانيال), o persa (دانيال, Dâniyal ou Danial, tamén Dani, داني; Danyal) ou o grego (Δανιήλ, Dhanil).
No libro de Ezequiel noméase certo Daniel como unha persoa de excepcional sabedoría e rectitude (Ez. 14: 14, 20 e 28: 3). Tamén aparecen mencionados outras dúas personaxes co mesmo nome, a saber: Daniel, fillo de David (1 Cr 3:1 e 2 Sam 3:3) e Daniel fillo de Itamar, de familia sacerdotal, un dos exiliados que retornaron con Esdras en 458 a.C. (Esd 8:2).
Significado do nome miniatura|280x280px|Daniel no foso dos leóns ou A Resposta de Daniel ao Rei, impresión en mediotinta de B. Pratt (1892). Pintura ao óleo orixinal por óleo de Briton Rivière, 1890. O nome consta de dúas partes: o primeiro segmento provén do verbo דין (din) "xulgar", "contender" ou "alegar" e a porción final é אל (O), abreviatura de "Elohim"; 'Deus', 'divindade'. A partícula י (i) foi interpretada tanto como un hiriq, denotando pertenza, ou como un iode posesivo de primeira persoa (como no hebreo moderno).abarim-publications.com Polo tanto Daniel adoita traducirse como "Deus é o meu Xuíz" ou "xuízo de Deus". A Enciclopedia Xudaica interprétao, á luz de Xén 30,6, como "Deus é o defensor do meu dereito".jewishencyclopedia.com
No xudaísmo Daniel é considerado o autor do libro homónimo, o cal é parte dos Ketuvim, pero non un profeta. Os cristiáns, en cambio, inclúeno entre os profetas maiores. Nas Igrexas católica e ortodoxa tamén é venerado como santo.
Na tradición islámica, aínda que non sexa mencionado polo Corán, considérase igualmente un profeta.
Vida de Daniel As únicas referencias a Daniel atópanse no libro bíblico que leva o seu nome, as cales poden complementarse cos datos fornecidos por Flavio Xosefo cuxa fonte última se ignora. Segundo estas tradicións, Daniel pertencía a unha familia nobre do Reino de Xudá, talvez emparentada coa realeza.Daniel I, 3; e Xosefo, Antigüidades Xudías, X, 10, § 1
A casta Susana miniatura|400x400px|Daniel salva a Susana, óleo de Sebastiano Ricci. Na súa mocidade, segundo se infere das seccións deuterocanónicas do seu libro tería uns catorce anos cando foi conducido cativo a Babilonia, logo da caída de Xerusalén en 587 a.C.Enciclopedia Católica s.v. aciprensa.com, acceso 18/03/2010 Sendo aínda un adolescente tivo unha intervención decisiva no proceso contra Susana. Esta muller, nova e bela, fora acusada inxustamente de adulterio por dous dos anciáns da comunidade dos desterrados; Daniel non só defendeu a súa inocencia senón que probou, por medio dun hábil interrogatorio, que os propios denunciantes eran quen acosaran a muller, calumniándoa ao non ceder aos seus desexos.Dn. 13
Formación Nabucodonosor II, segundo o relato bíblico, ordenou escoller un grupo de mozos hebreos para ser educados, despois do cal entrarían ao servizo do rei. Os escollidos foron Daniel e tres mozos da súa mesma tribo: Ananías, Misael e Azarías quen foron confiados ao coidado de Aspenaz, xefe dos eunucos.Dn. 1:3
Os mozos foron introducidos na cultura mesopotámica, aprendendo a súa lingua, a súa escritura e a súa tradición literaria motivo polo cal recibiron nomes en lingua acadia tardía. O texto bíblico transcríbeos como Beltsasar ou Baltasar (Balâtsu-usur, "Bel protexe o rei") para Daniel, e Sadrac, Mesac e Abednego, para os outros tres mozos respectivamente. Foron aloxados no palacio real, hoxe identificado coa zona arqueolóxica de Kasr, na marxe occidental do Éufrates.
A tradición xudía sostén que estes mozos foron convertidos en eunucos.
Daniel e os seus compañeiros, no entanto residir na corte, mantiveron as súas prácticas kosher de alimentación revelándose, sempre segundo o relato do seu libro, que este réxime os facía máis saudables que os demais mozos que vivían no palacio. Despois dunha formación de tres anos, Daniel e os seus tres compañeiros, foron presentados ante Nabucodonosor quen, di o texto: "achounos dez veces mellores que todos os magos e astrólogos que había no seu reino".Dn. 1:20 Tradución Reina Valera Revisada 1960
Na corte de Babilonia No segundo ano do reinado de Nabucodonosor, o monarca tivo un soño que o deixou profundamente angustiado, polo que convocou os seus astrólogos e expertos en artes adivinatorias, e esixiulles que o interpretasen; para asegurarse de que non o enganasen no momento de interpretar o seu soño, púxoos a proba explicándolles que existía unha gran dificultade: díxolles que esquecera o seu propio soño.Para evitar contradicións co texto bíblico, ás veces considérase o duodécimo ano do seu reinado. Ante a falta de resposta satisfactoria de parte dos seus sabios, o rei irritouse e ordenou que os executasen. Daniel, que non estivera presente nese episodio, foi tamén arrestado mais, ao decatarse sobre o ocorrido, falou con Arioc, xefe da garda, e solicitou un prazo para poder responderlle ao soberano. A petición foille concedida. Entre tanto, Daniel e os seus compañeiros oraron a Yahveh pedindo que lles revelase o misterio.
Esa noite, nunha visión, foille revelado a Daniel o soño do monarca e, o día seguinte, o profeta presentouse na corte proporcionando subsecuentemente o relato do soño de Nabucodonosor así como tamén a súa correspondente interpretación.Daniel 2 Este feito marcou o recoñecemento de Daniel, quen foi subsecuentemente nomeado gobernador da provincia de Babilonia e xefe de sabios e expertos. Do mesmo xeito, o tres novos xudeus recibiron importantes cargos na administración imperial.
Daniel permaneceu na corte real durante todo o reinado de Nabucodonosor e continuou ligado a ela cando Belsasar o sucedeu no trono.Algunhas traducións verquen o nome como Baltasar, mais, para evitar equívocos innecesarios, é preferible Belsasar; Jamieson-Fausett Brown,Jaime C. Quarles. "Comentario exegético y explicativo de la Biblia", vol. 1, p. 830; G. J. Wenham, Nuevo Comentario Biblico Siglo XXI, p. 785. O libro de Daniel omite a existencia de Evilmerodac, Neriglisar, Labashi-Marduk e Nabonido, considerando a Belsasar ser fillo de Nabucodonosor. Algúns autores postulan que o termo fillo non se emprega literalmente, senón co sentido de descendente.Belsasar talvez foi de orixe asiria ou sen parentesco ningún con Nabucodonosor. Sobre Belsasar como descendente de Nabucodonosor biblehistory.net; sobre Nabonido e a súa orixe: Simo Parpola, "National and Ethnic Identity in the Neo-Assyrian Empire and Assyrian Identity in Post-Empire Times", Journal of Assyrian Academic Studies, 18: 2; tamén fundotrasovejas.org.ar .
Neses anos os relatos mencionan o episodio do ídolo de ouro, no cal os tres novos foron lanzados a un forno ardente, e outro que, presentado como un testemuño do propio rei, narra a transformación de Nabucodonosor en besta.Daniel Capítulo 3Daniel Capítulo 4; Eusebio Praep, Evang. IX, xl. Talvez se trate dun recordo deformado do traslado de Nabonido ao oasis de Taima.
O banquete de Belsasar miniatura|Banquete de Belsasar, Rembrandt O seguinte episodio da vida de Daniel rexistrado no libro do seu nome é o banquete de Belsasar. Nesa ocasión o soberano correxente de Babilonia, xa que o monarca primeiro era o seu pai Nabónido, celebraba un festín en compañía dos seus nobres cando tivo a ocorrencia de beber nos vasos sacros subtraídos do Templo de Xerusalén. De inmediato unha misteriosa escritura apareceu na parede, trazada por unha man espectral, a cal ningún dos sabios foi capaz de interpretar. Chamado Daniel, por suxestión da raíña quen lembraba a súa desempeño de outrora, este censurou o rei e, sen aceptar as súas promesas de obsequios, descifrou a escritura. O texto anunciaba, en arameo, a caída de Babilonia en mans dos persas.
Belsasar cumpriu o prometido e nomeou a Daniel terceiro señor do reino, pero esa mesma noite a cidade foi tomada e o rei, morto.
No foso dos leóns miniatura|Pintura de Peter Paul Rubens. A teor do narrado polo libro de Daniel, o conquistador de Babilonia e sucesor de Belsasar foi Darío, o medo, personaxe descoñecido pola historia. Baixo o reinado deste soberano tivo lugar un complot dos sátrapas contra Daniel que derivou no seu peche no pozo dos leóns; esta intriga valeuse da fidelidade a Deus do protagonista, pois un edicto caprichoso suxerido ao rei por aqueles prohibía calquera petición, fose a un deus ou a un home excepto o soberano, durante trinta días (Daniel 6:1-9). Cando Daniel soubo que o edicto fora asinado, entrou á súa casa e orou tres veces ao día, como o adoitaba facer anteriormente; entón devanditos homes achárono orando a Deus, polo que foi acusado de violar o edicto real do rei e, por iso, enviado ao foso dos leóns (Daniel 6:10-16).
No foso dos leóns o profeta non sufriu dano ningún.
Á mañá seguinte, cando Darío comprobou o portento, ordenou liberar a Daniel e botar ao foso os seus acusadores, quen pereceron inmediatamente ao ser brutalmente devorados polas bestas (Daniel 6:19-28).
Nesas mesmas seccións menciónase a sucesión de Astiaxes, a entronización de Ciro II o Grande e o episodio polo cal Daniel revela a fraude dos sacerdotes de Bel que convenceran o rei de que o deus comía as ofrendas, sendo que eran eles quen o facían.Dn. 14:1-22
O profeta miniatura|Profeta Daniel, por Aleijadinho, Congonhas, Minas Gerais, 1800-5. Durante gran parte da súa vida, conta o libro homónimo, Daniel recibiu diversas visións apocalípticas que anunciaban, por medio de símbolos e claves numéricas, a instauración do Reino de Deus sobre a terra.
Morte de Daniel Sobre a morte de Daniel non existen testemuños bíblicos e as tradicións posteriores non aclaran se regresou ao territorio de Xudea ou permaneceu en Mesopotamia, pero isto último parece o máis seguro.
Dado que aínda vivía durante o reinado de Ciro, en Babilionia a partir de 539 a.C., é posible que alcanzase unha idade centenaria. A súa morte sitúase, entón, entre o terceiro ano do reinado do mencionado soberano persa, é dicir entre 536 e 530 a.C., cando morre Ciro (pois xa non se menciona a súa presenza en tempos de Cambises). É moi probable que tivese lugar en Babilonia pero, dado que a súa tumba se veneraba en Susa, algúns autores inclínanse por esta última cidade.
Tumba de Daniel miniatura|Tumba do profeta Daniel en Susa. miniatura|Tumba de Daniel en Samarcanda. Existen polo menos seis lugares diferentes que pretenden posuír a tumba de Daniel: Babilonia, no actual Iraq. Esta localización baséase no Martyrologium Romanum que dedica o día 21 de xullo para conmemoralo e declara que foi enterrado naquela cidade, nunha cripta real. Susa, Irán. Segundo unha antiga tradición local, compartida por xudeus e musulmáns, o profeta foi enterrado nesa cidade. Testemuños de escritores árabes, sirios e persas desde o século VII relatan a historia dese sepulcro; Benjamín de Tudela (1160) narra nos seus escritos como era reclamado polos moradores de ambas as ribeiras do río Coaspes (hoxe Karkheh, o Ulai da Biblia) ata que o xa Shanjar (quizais Sharvaraz) ordenou colocar o féretro no centro dunha ponte que o cruzaba.jewishencyclopedia.com Na actualidade o lugar da mesma é un popular santuario.Rosenmuller, E.F.C. (1836). "Appendix to Chapter VI". The Biblical Geography Of Central Asia. Edimburgo: Thomas Clark. pp. 318. O mausoleo data da segunda metade do século XIX, caracterizado pola súa torre cónica de xeso branco que coroa a obra e os dous pequenos minaretes. Este tipo de torres é típico do suroeste de Irán e das zonas veciñas de Iraq. Kirkuk, Kurdistán iraquí. Na cidadela de Kirkuk atópase tamén unha tumba atribuída a Daniel. O sitio foi orixinalmente un edificio relixioso xudeu, máis tarde unha igrexa cristiá e por último unha mesquita musulmá. Na mesma atópanse catro tumbas que se di que pertencen a Daniel e os catro mozos.jewishencyclopedia.com