Estado Miranda ás veces Estado de Miranda e abreviado como Edo Miranda ou Edo. Miranda é un dos 23 estados de Venezuela.
miniatura| Piedras Gemelas, Salmerón, Parque Nacional El Ávila
Historia Historia precolombiana Cando chegaron os conquistadores de Castela, a rexión estaba habitada por varias tribos do Caribe. Entre eles estaban os Caracas, os Teques, os Cumanagoto, os Mariche e os Quiriquire. Os Teques habitaban a parte suroeste de Guaire. Os Mariches habitaban a parte oriental do val de Caracas. Practicaban a caza e a recolección, mentres que outros vivían da pesca. Cando chegaron os conquistadores casteláns, estas tribos opuxeron resistencia e loitaron polo territorio, comandados por caciques como Guaicaipuro e Yare (avó de Yaracuy, que dá nome ao veciño Estado Yaracuy).
Colonización castelá Os indios de Guaicaipuro resistiron ao conquistador Diego de Losada, mentres que o cacique Yare foi o xefe cumanagoto, quiriquire, charagoto e arauco que matou o capitán Mendoza, quen asasinara ao indio Tamanaco. Unha vez sometidas todas as tribos, os casteláns asentáronse nesas terras, fundando a cidade de Santiago León de Caracas, e posteriormente distintas vilas do interior do estado de Miranda. miniatura| Facenda Colonial en Izcaragua Durante a colonización esta rexión pasou a formar parte da Provincia de Caracas. A finais do século XVI e comezos do XVII as terras altas foron utilizadas para o cultivo, entre outros produtos, de trigo destinado en gran parte á exportación a Cartaxena de Indias e as illas do Caribe. A partir da segunda década do século XVII, o cacao desprazou estes cultivos. Ademais, todas as actividades comerciais foron monopolizadas pola Real Compañía de Guipúscoa, que xerou os primeiros descontentos e levantamentos contra a coroa. Desde principios do século XVII, o traballo escravo substituíu rapidamente á forza laboral india, concentrándose na rexión de Barlovento, que era o maior produtor de cacao. Foi nesta rexión onde os primeiros negros libres se levantaron contra os seus amos, pero despois foron sufocados polas tropas castelás.
Século XIX Despois da disolución da Gran Colombia, Venezuela aínda utilizaba as provincias como organización político-territorial, que levaba tempo sendo utilizada. Miranda, daquela, formaba parte dunha provincia. Entre 1832 e 1855 persistiu o uso da provincia pola confusión xerada pola existencia dun Estado como división política do país.
A división por estados non apareceu en Venezuela dun xeito concreto até 1864, cando se fundaron unha vintena de estados que, nos seguintes gobernos, quedarían reducidos a nove, entre estes, o estado fundado de Guzmán Blanco, que en 1873 só abarcaba a rexión de Aragua. miniatura| Miranda en 1889-1898 En 1881, o Estado de Guzmán Blanco ampliou o seu territorio para incluír a comarca de Miranda, entre outras comarcas próximas que foron incluídas como parte de Guárico.
En 1889, o territorio do Estado Guzmán Blanco foi de novo modificado pola Constitución, e o seu tamaño reduciuse ao excluír varias rexións do país como a rexión de Aragua, pero renomeando o Estado como Edo Miranda.
Séculos XX e XXI En 1900, por decreto do xeneral Cipriano Castro, o estado de Caracas foi incluído en Miranda e Caracas pasou a chamarse Estado de Miranda coa capital provisional en Santa Lucía (non confundir con Santa_Lucía, illa do Caribe). Logo en 1901 volve modificar o espazo político-territorial e a capital do estado pasa a ser Petare, e en 1904 cámbiase a Ocumare del Valle del Tuy.
En 1909 realizouse a última modificación importante, cambiando a capital a Los Teques.
En 1982 fundouse o municipio de Los Salias a través do Boletín Oficial do Estado de Miranda.
En 1989, tras a descentralización levada a cabo polo presidente Carlos Andrés Pérez, Arnaldo Arocha foi elixido primeiro gobernador por votación popular.
O 15 de outubro de 2017 Héctor Rodríguez foi elixido gobernador do Estado de Miranda, tras enfrontarse a Carlos Ocariz.
Cronoloxía miniatura| Arquitectura colonial en Caucagua, municipio de Acevedo
En 1568 o alcalde de Caracas, Francisco de Infante, matou o cacique Guaicaipuro, representante da resistencia indíxena en Venezuela. En 1572 outro dos homes que loitaron contra a conquista española, o cacique Tamanaco, tamén foi asasinado polos conquistadores. En 1580 estala unha epidemia de varíola, traída de Guinea polos escravos negros, que acaba coa vida de 20.000 aborixes en tres anos. En 1620 comeza o proceso de fundación de novas cidades. En 1812 os realistas ofreceron liberdade aos escravos negros que se levantaron en armas contra os republicanos. Unha rebelión xeral dos negros causou pánico entre os terratenentes e provocou a caída do réxime. En 1861, estalou unha onda de loitas entre os conservadores e os federales. En 1841, a Constitución Federal creou Miranda como entidade autónoma. En 1884, unha praga de saltóns arrasou Miranda e, ao murchar as árbores de sombra, estragou as plantacións de café e cacao. En 1886 entrou en servizo o Ferrocarril Central de Venezuela. En 1891 unha nova división de Miranda pasou a formar parte do Estado de Guzmán Blanco, xunto coas provincias de Caracas, Aragua, Guarico e Nueva Esparta. En 1891 fíxose o primeiro censo, máis de 165.000 persoas vivían nos actuais cantóns de Miranda. En 1892, durante a Revolución Legalista, desenvolvéronse na comarca diversas batallas entre as forzas de Joaquín Crespo e Raimundo Andueza Palacio. En 1893 formouse o estado de Miranda, cos territorios de Caracas (co actual estado de Miranda), Guárico e Nueva Esparta. En 1894 entrou en servizo o Gran Ferrocarril Venezolano. En 1897 a Compañía Anónima Electricidad de Caracas fundada dous anos antes polo enxeñeiro Ricardo Zuloaga instalou a primeira central hidroeléctrica coñecida como "El Encantado" situada entre as localidades de Petare e Guarenas, iniciando así a etapa de iluminación eléctrica da cidade de Caracas; En 1899, o territorio mirandino foi incluído na provincia de Caracas. En 1900, por decreto do xeneral Cipriano Castro, o estado de Caracas pasou a chamarse Estado de Miranda, con Santa Lucía como capital provisional. En 1901 proclamouse unha nova división territorial que mantivo o estado de Miranda, con Petare como capital. En 1904 mantívose o estado de Miranda, con capital en Ocumare del Tuy. En 1907 construíuse en Ocumare unha ponte de ferro sobre o río Tuy, unha notable obra de enxeñería para a época. En 1909 o estado de Miranda estruturouse como é hoxe, pero coa súa capital en Ocumare del Tuy, despois Los Teques foi designada capital do estado.
miniatura| Villa Teola, Los Teques, rematada en 1913 e declarada Patrimonio Histórico Municipal en 1982.
En 1924 instalouse en El Encantado a primeira fábrica de papel moderna de Venezuela. En 1927, a Asemblea Lexislativa ordena trasladar a capital do estado de Miranda aos Teques. En 1948, segundo a Lei, a división político-administrativa do Estado Miranda comprende 10 distritos e 35 municipios. En 1957 ponse en servizo a central termoeléctrica de La Mariposa, destinada a subministrar enerxía para o bombeo de auga a Caracas. En 1958, fúndase o Parque Nacional Guatopo. En 1967 produciuse un terremoto de magnitude 6,5 na escala Richter, que deixou 240 mortos, centos de feridos e grandes perdas materiais.
En febreiro de 1989 comezaron a xurdir en Guarenas as protestas xerais pola suba dos prezos do transporte público, que logo se estendeu a todo o país, dexenerando nunha onda de saqueos incontrolada, denominada El Caracazo. En 1992 o estado de Miranda organízase en 21 concellos e 55 parroquias. En 1999 as fortes choivas causaron estragos na rexión de El Guapo ao romper o encoro do mesmo nome. No ano 2000 catro concellos de Miranda integráronse no Distrito Metropolitano de Caracas, pero aínda forman parte do estado de Miranda.
Xeografía Superficie O Estado Miranda cobre unha superficie total 7950 km2.
Localización O estado de Miranda está situado na parte centro-norte de Venezuela. Forma parte da denominada Rexión Capital xunto co Distrito Capital e o estado de Vargas. Está situado na zona costeira central do país.
Limita ao norte co Distrito Federal, ao sur cos estados de Guarico e Aragua, ao leste co mar Caribe e ao oeste con Aragua.
Relevo O relevo é predominantemente accidentado e abrupto, con grandes pendentes e vales estreitos dentro das montañas. O sector oriental constitúe unha depresión na Serranía do Litoral. O río Guaire, que atravesa a cidade de Caracas, divide o sector en dúas franxas que se diferencian polo seu descenso: o Valles del Tuy e La Depresión de Barlovento.
As augas que conforman a rede hidrográfica do Estado son na súa maioría de curso curto. A principal conca fluvial do Estado é a do río Tuy. A dispoñibilidade de recursos hídricos no estado é realmente precaria, xa que o estado está situado no maior conglomerado urbano do país. O volume de auga dispoñible está comprometido para abastecer case todo o distrito metropolitano de Caracas, así como todo o territorio de Mirandina, que está mal abastecido polos encoros de La Mariposa, Lagartijo, La Pereza, Ocumarito, Agua Fría, Taguaza, El Guapo e Quebrada Seca. Moitas das cidades do estado non reciben frecuentemente auga potable debido ao alto consumo de recursos hídricos. Non se aproveitan os ríos Guaire, Tuy e Grande por estar en estado de contaminación.
Hidrografía A hidrografía do Estado Miranda caracterízase polo curto curso e o baixo caudal dos seus ríos, a excepción do Tuy. Esta característica, unida ao asentamento da maior masa de poboación do país, confire aos seus ríos unha grande importancia como fontes de auga para o consumo urbano. O río Tuy, cunha lonxitude de 250 km, nace a 2 100 m de altitude, no flanco sur da serra do Litoral, discorre cara ao leste polo Abra de Tácata até os vales de Tuy e Barlovento e desemboca no mar Caribe pola desembocadura do Paparo. O río El Jarillo e os regos de Aguas Frías e A Negra, afluentes do Tuy na marxe esquerda, foron embalsados, preto dos Teques, no encoro de Auga Fría, mentres que o Ocumare, foi embalsado preto de Ocumare del Tuy, no encoro Ocumarito. O afluente máis coñecido é o río Guaire. Na marxe dereita, o Tuy recibe os ríos Taguaza, Taguacita e Cuira. Outros ríos importantes son o Guarenas, Río Grande ou Caucagua, Capaya, El Guapo, Pacairigua, El Curiepe e Cúpira. miniatura| Parque Nacional Lagoa Tacarigua
Clima O clima do estado de Miranda é moi cálido nas zonas baixas con temperaturas que oscilan entre 20 °C e 42 °C con humidade moi alta na rexión costeira de Barlovento.
Na comarca dos Altos Mirandinos as temperaturas varían lixeiramente ao longo do ano. Na estación seca (decembro-marzo), as temperaturas varían entre 10 °C e 23 °C, no inicio da estación húmida (abril, maio) pódense rexistrar altas temperaturas de até 33 °C, o resto do ano varía entre 16 °C e 25 °C.
Solo O estado de Miranda posúe solos de alta vocación agrícola que se empregaron dende a época colonial para o cultivo de cacao, froitas, hortalizas, cereais e outros cultivos de subsistencia. Porén, a presión das actividades urbanas e industriais, especialmente o asentamento de altas concentracións de poboación, supuxo unha perda de superficies agrícolas moi considerables nos Vales do Tuy, na zona de Guarenas e Guatire e na comarca de Barlovento.
Fauna