Lourdes Licenia Tibán Guala, nada en Salcedo o 15 de outubro de 1969, é unha avogada e política ecuatoriana de etnia indíxena. Actualmente é membro do Foro Permanente para as Cuestións Indíxenas da ONU, e é considerada unha das líderes nacionais do movemento indíxena. Foi unha das principais asembleístas de oposición no goberno de Rafael Correa.
Traxectoria Naceu o 15 de outubro de 1969 na comunidade indíxena de Chirinche Bajo, no Cantón Salcedo, Provincia de Cotopaxi. Deixou o seu fogar aos 14 anos, polo que tivo que traballar en hortas familiares e posteriormente como empregada doméstica en Ambato. Aos 19 anos empezou a estudar a secundaria a distancia.
En 2002, graduouse en xurisprudencia na Universidade Central de Ecuador e en 2007 recibiu o título de máster en Ciencias Sociais na Facultade Latinoamericana de Ciencias Sociais.El Universo. Lourdes Tibán. Consultado o 27 de novembro de 2013.
Inicios na política Empezou a súa vida política en 1997 como asesora do deputado Leonidas Iza. Anos máis tarde pasou a ser subsecretaria de Desenvolvemento Rural no Ministerio de Benestar Social baixo o goberno de Lucio Gutiérrez, abandonando o posto cando rompeu a alianza existente entre o Goberno e Pachakutik.El Universo. Comandante policial preocupado por movilizaciones indígenas. Consultado o de decembro de 2013.
En 2005 converteuse en secretaria executiva do Consello de Desenvolvemento das Nacionalidades e Pobos do Ecuador (Codenpe), posto que desempeñou até 2009. Durante este tempo coñeceu ao entón ministro de finanzas, Rafael Correa, co cal, como indicou ela, tivo unha discusión polo financiamiento da institución, unha discusión na cal foi apoiada por Alfredo Palacio e a cal Tibán argumentou que foi unha das causas da saída de Correa do cargo. No ano 2009, con Correa no poder, tivo que renunciar ao seu cargo polas críticas do mandatario contra ela, que a chamou "pobre muller" e acusouna de gastar fondos do Codenpe en protestas contra o réxime. Tibán respondeu denunciando a eliminación do orzamento ao Codenpe por parte do Goberno e aseverando que os ataques do presidente constituían unha represalia por ter participado persoalmente en marchas en contra da Lei de Minería que impulsaba o goberno central nesa época.El Universo. Lourdes Tibán tras curul en Asamblea. Consultado o 27 de novembro de 2013.
Asembleísta nacional Logo da súa saída do Codenpe anunciou a súa intención de lanzarse como candidata a asembleísta da Provincia de Cotopaxi.Hoy. Lourdes Tibán renuncia al Codenpe. Consultado o 1 de decembro de 2013. Nas eleccións lexislativas de 2009 gañou un escano na Asemblea por Pachakutik.Hoy. AP y PK acercan las posiciones. Consultado o 27 de novembro de 2013. Na mesma foi parte da Comisión de Dereitos Colectivos, Comunitarios e a Interculturalidade.El Telégrafo. Comisiones “asesoras” entregan sus informes. Consultado o 1 de decembro de 2013. Tamén exerceu a segunda vocería do Consello de Administración Lexislativa dende 2009 até 2011.
Durante o seu período como asembleísta tomou unha marcada posición contraria ao Goberno de Rafael Correa. Foi unha das principais promotoras da campaña polo "Non", durante o Referendo constitucional e consulta popular de 2011.La Hora. Opositores a consulta organizan sus campañas. Consultado o 1 de decembro de 2013. Así mesmo animou ao presidente a que outorgase amnistía aos que chamou "perseguidos políticos" do 30-S, entre os cales estivo un dos seus irmáns, logo de que o presidente declarase ante a prensa internacional que buscaba "harmonía nacional".El Comercio. Lourdes Tibán pide amnistía para involucrados en el 30-S. Consultado o 1 de decembro de 2013.
En agosto de 2012 denunciou ante medios de comunicación a suposta venda de sinaturas de inscrición para o rexistro de partidos e movementos políticos no Consello Nacional Electoral. Tamén aseverou que o seu teléfono móbil fora roubado e que por iso non contaba con información sobre a identidade dos ofertantes.El Telégrafo. Lourdes Tibán: “Ofertaban a $ 1,6 por firma”. Consultado o 1 de decembro de 2013. O presidente Correa criticou a actitude de Tibán, alegando que estaba a encubrir aos vendedores de sinaturas.El Comercio. Correa cree que los partidos con firmas falsas deberían ser 'borrados'. Consultado o 1 de decembro de 2013. A Fiscalía da Nación chamou finalmente á asembleísta a declarar sobre o caso, xunto co Presidente da Asemblea, Fernando Cordero Cueva e outros membros do Goberno.El Telégrafo. Fiscalía de Pichincha recepta declaración de Tibán y Cordero. Consultado o 1 de decembro de 2013. esquerda|miniatura|250x250px|Tibán xunto con Martha Roldós no ano 2015. Meses antes das eleccións lexislativas de 2013 foi elixida precandidata presidencial polo movemento Pachakutik.El Comercio. Lourdes Tibán, precandidata presidencial por Pachakutik. Consultado o 1 de decembro de 2013. Mais unha vez constituída a Unidade Plurinacional das Esquerdas (alianza entre varios movementos e partidos de esquerda que incluía a Pachakutik), pasou a encabezar a lista de asembleístas nacionais por devandita agrupación,El Telégrafo. Tibán le debe a los medios su posicionamiento nacional. Consultado o 27 de novembro de 2013. Tibán, xunto a outros catro compañeiros de Pachakutik, resultaron elixidos.El Universo. Nuevo periodo legislativo une a coordinadora de Izquierdas. Consultado o 1 de decembro de 2013.
Durante a antesala ás eleccións presidenciais de 2017 volveu ser seleccionada como a precandidata á presidencia da república por Pachakutik, logo de gañar as eleccións primarias do movemento co 46,7% dos votos (superando por case vinte puntos porcentuais a Salvador Quishpe, quen quedou en segundo lugar). Porén, a finais de setembro de 2016 anunciouse a decisión do movemento de retirar a candidatura de Tibán e apoiar a Paco Moncayo, candidato da Esquerda Democrática.
A comezos de 2017 foi nomeada membro do Foro Permanente para as Cuestións Indíxenas da ONU para o período 2017-2019.
Vida persoal Contraeu matrimonio civil en 2008 co dirixente indíxena Raúl Ilaquiche. O 14 de febreiro de 2015 tivo lugar a súa voda eclesiástica, celebrada na comuna de Chirinche Bajo polo arcebispo de Portoviejo, Mario Ruiz Navas. Á mesma estiveron convidados varios asembleístas e personalidades da política.
Bibliografía Derechos colectivos de los pueblos y nacionalidades indígenas en el Ecuador: alcances y limitaciones (2001)Ficha en GoogleBooks
Notas
Categoría:Nados en 1969 Categoría:Políticos de Pachakutik Categoría:Mulleres líderes indíxenas Categoría:Ecuatorianos de ascendencia quechua