A casa dos Vázquez de Seixas foi unha antiga e nobre familia orixinaria de Friol, Lugo, no antigo Reino de Galicia. Os rexistros desta liñaxe remóntanse ao século XII. Proceden da aldea das Seixas, na parroquia de Merlán, concello de Palas de Rei, no alto do outeiro Corno do Boi, entre Friol e Toques.
Alí se atopaba a fortaleza do Castro das Seixas, así como o próximo Hospital das Seixas, que daba acubillo aos peregrinos que viaxaban polo Camiño Real de Oviedo a Santiago de Compostela.
A casa principal desta familia é o castelo-fortaleza de San Paio de Narla (Friol). Outros fogares desta casa son o Pazo de Brates en Arzúa e o Pazo do Monte, antiga residencia palacial dos cabaleiros desta liñaxe. Membros desta liñaxe emigraron posteriormente a Portugal, Castela e Andalucía, onde a súa grafía foi adaptada ao castelán de diversas maneiras.
Figuras notables Un dos membros máis coñecidos desta familia foi Vasco de Seixas, señor de San Paio, Oseira, Chantada, Ferreira, Samos, Sobrado e Eiré. Era fillo de Pedro de Seixas, nobre ao servizo do rei Fernando III. Tamén posuía a encomenda de San Esteban de Chouzán, o coto de San Lorenzo de Ribas de Miño e outras terras do mosteiro de Sobrado, así como de Bailía de San Fiz do Hermo nas terras de Melide, Abeancos e Ventosa.
No século XIV, Vasco de Seixas participou na loita dinástica da dinastía dos Trastámara, apoiando ao rei Henrique II, e adquirindo terras para el e para a súa familia. O territorio señorial de Lugo estaba dividido entre as familias Seixas, Ulloas, Lemos, Saavedras, Pardos e Toboadas.
Outro representante desta estirpe foi Vasco de Seixas "o Mozo", que viviu no século XV e foi señor do castelo de Seixas, casa ancestral do Castro das Seixas, San Paio de Narla, e da herdade de Bustelo na parroquia de San Martiño dos Condes. O seu irmán, Fernán Vázquez de Seixas "o Vello", foi un dos cabaleiros máis poderosos de Galicia. Adquiriu boa parte das leiras de Vasco López de Ulloa. Fernán tamén era señor de San Paio de Narla e da herdade de Bustelo.
Mediante varios matrimonios con algunhas das familias máis importantes e poderosas de Galicia, a familia Vázquez de Seixas adquiriu as leiras de Damil e Felmil, a Fortaleza de Tovar na Lourenzá, ás casas de Maceda e Ordóñez, e outras leiras adxacentes.
A partir do século XVII, esta familia asociouse coa vila de Betanzos, onde Antonio de Seixas e Mendoza exerceu como alférez maior e concelleiro. Monseñor Francisco de Aguiar Vázquez de Seixas e Ulloa, bispo de Michoacán e arcebispo de Nova España, tamén pertencía a esta rama.
Escudo A rama galega leva tres pombas de prata dispostas ao chou sobre un campo de goles (vermello).
Notas
Categoría:Casas nobiliarias de Galicia