Charles André Joseph Marie de Gaulle (; ; comunmente abreviado como CDG e coñecido en Francia simplemente como "le général" ("o xeneral"), nado o 22 de novembro de 1890 en Lille e finado o 9 de novembro de 1970 en Colombey-les-Deux-Églises, foi un militar, resistente e home de estado francés.
Foi o líder do goberno da Francia Libre contra a Alemaña nazi na segunda guerra mundial e presidiu o Goberno Provisional da República Francesa de 1944 a 1946 para restaurar a democracia en Francia. En 1958, saíu do seu retiro ao ser nomeado Presidente do Consello de Ministros (Primeiro Ministro) polo Presidente René Coty. Reescribiu a Constitución de Francia e fundou a Quinta República tras a súa aprobación por referendo. Foi elixido Presidente de Francia ese mesmo ano, cargo para o que foi reelixido en 1965 e que ocupou ata a súa dimisión o 28 de abril de 1969.
Nado en Lille, graduouse na Escola Especial Militar de Saint-Cyr ou ESM (en francés : École Spéciale Militaire de Saint-Cyr ) en 1912. Foi un oficial condecorado da primeira guerra mundial, ferido varias veces e posteriormente feito prisioneiro na batalla de Verdún. Durante o período de entreguerras, avogou polas divisións blindadas móbiles. Durante a invasión alemá de maio de 1940, dirixiu unha división acoirazada que contraatacou aos invasores; a continuación foi nomeado subsecretario de guerra. Ao negarse a aceptar o armisticio con Alemaña do seu goberno, de Gaulle fuxiu a Inglaterra e exhortou aos franceses na súa alocución do 18 de xuño transmitida pola BBC para resistir a ocupación e a continuar a loita contra o invasor. Dirixiu as Forzas Francesas Libres e máis tarde encabezou o Comité Francés de Liberación Nacional contra as Axis. A pesar das súas frías relacións cos Estados Unidos, contou en xeral co apoio de Winston Churchill e converteuse no líder indiscutible da Francia Libre. Converteuse en xuño de 1944 no xefe do Goberno Provisional da República Francesa, o goberno provisional de Francia tras a a súa liberación. Xa en 1944, de Gaulle introduciu unha política económica dirixista, que incluía un importante control dirixido polo Estado sobre unha economía capitalista á que seguiron 30 anos de crecemento sen precedentes, coñecidos como os Trente Glorieuses. Frustrado polo regreso do pequeno partidismo na nova Cuarta República, dimitiu a principios de 1946, pero continuou a súa actividade política como fundador da Rassemblement du Peuple Français (RPF; "Agrupación do Pobo Francés"). Retirouse a principios da década de 1950 e escribiu as súas Memorias de guerra, que se converteron rapidamente nun elemento básico da literatura francesa moderna.
Cando a guerra de Alxeria estaba a esnaquizar a inestable Cuarta República, a Asemblea Nacional devolveulle o poder durante a crise de maio de 1958. Fundou a V República cunha presidencia forte, e foi elixido para continuar nese papel. Conseguiu manter unida a Francia á vez que tomaba medidas para poñer fin á guerra, para gran enfado dos Pieds-Noirs (franceses étnicos nados en Alxeria) e as forzas armadas; ambos apoiaran previamente o seu regreso ao poder para manter o dominio colonial. Concedeu a independencia a Alxeria e actuou progresivamente cara a outras colonias francesas. No contexto da guerra fría, de Gaulle iniciou a súa "política de grandeza", afirmando que Francia, como gran potencia, non debía depender doutros países, como os Estados Unidos, para a súa seguridade nacional e prosperidade. Para iso, aplicou unha política de "independencia nacional" que o levou a retirarse do mando militar integrado da OTAN e a desenvolver unha forza de ataque nuclear independente que converteu a Francia na cuarta potencia nuclear do mundo. Restableceu as cordiais relacións franco-alemás para crear un contrapeso europeo entre as esferas de influencia angloamericana e soviética mediante a firma do Tratado do Elisio o 22 de xaneiro de 1963.
De Gaulle opúxose á creación dunha Europa supranacional e defendeu Europa como un continente de nacións soberanas. De Gaulle criticou abertamente a Intervención dos Estados Unidos en Vietnam e o "privilexio exorbitante" do dólar estadounidense. Nos seus últimos anos, o seu apoio ao lema "Vive lle Québec libre" e os seus dous vetos á entrada de Gran Bretaña na Comunidade Económica Europea xeraron unha considerable controversia tanto en América do Norte como en Europa. Aínda que foi reelixido para a presidencia nas eleccións presidenciais francesas de 1965, enfrontouse a protestas xeneralizadas de estudantes e traballadores en maio de 1968, pero contou co apoio do exército e gañou as eleccións cunha maioría crecente na Asemblea Nacional. De Gaulle dimitiu en 1969 tras perder un referendo no que propoñía unha maior descentralización. Morreu un ano despois na súa residencia de Colombey les Deux Églises, deixando inconclusas as súas memorias presidenciais.
Moitos partidos e líderes políticos franceses reivindican un legado gaullista; tras a súa morte dedicáronse á súa memoria numerosas rúas e monumentos en Francia. En Francia, e coñecido polos seus detractores como "Grande Zora".Malnom originalment utilitzat pels colons francesos a Algèria Le Nouvel Observateur 09-02-1976, secció "Tableaux de chasse"; Vialatte Alexandre, Sigoda Pascal "Alexandre Vialatte L'Age d'Homme". (31 de juliol de 1997). Col·lecció: Les Dossiers h. p.150. ISBN 2-8251-2453-2 ISBN 978-2-8251-2453-6 google books
Traxectoria Infancia e orixes miniatura|esquerda|upright|Os pais de De Gaulle: Jeanne Maillot e Henri de Gaulle miniatura|esquerda|upright|Certificado de nacemento de Charles de GaulleRexistro do estado civil de Lille (1890), arquivo municipal de Lille.. miniatura|upright|Casa natal de De Gaulle en Lille, agora un museo nacional Charles André Joseph Marie de Gaulle naceu o 22 de novembro de 1890 en Lille, no departamento do Norte, sendo o terceiro de cinco irmáns. Creceu no seo dunha familia católica e tradicional. O seu pai, Henri de Gaulle, foi profesor de historia e literatura nun colexio xesuíta e acabou fundando o seu propio colexio. miniatura|upright|De Gaulle en 1897, con 7 anos Henri de Gaulle procedía dunha longa estirpe da nobreza parlamentaria de Normandía e Borgoña.Ledwidge p. 6 Crese que o nome é de orixe holandés e que pode derivar de van der Walle, de Walle ("da muralla, muro defensivo") ou de Waal ("o muro").Frans Debrabandere: Woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk, L.J. Veen, 2003. A nai de De Gaulle, Jeanne (de solteira Maillot), descendía dunha familia de ricos empresarios de Lille. Tiña ascendencia francesa, irlandesa, escocesa e alemá.
O pai de De Gaulle fomentaba o debate histórico e filosófico entre os seus fillos á hora para comer, e grazas ao seu estímulo, De Gaulle familiarizouse coa historia de Francia desde unha idade temperá. Impresionado polos relatos da súa nai, que lle contaba como chorou de nena ao decatarse da capitulación francesa ante os alemáns na batalla de Sedán en 1870, desenvolvendo un grande interese pola estratexia militar. Tamén lle influíu o seu tío, chamado o igual ca el Charles de Gaulle, historiador e apaixonado celticista que escribiu libros e panfletos avogando pola unión de galeses, escoceses, irlandeses e bretóns nun só pobo. O seu avó Julien-Philippe tamén foi historiador, e a súa avoa Josephine-Marie escribiu poemas que apaixonaron a súa fe cristiá.David Schoenbrun, The Three Lives of Charles de Gaulle (1966)
Educación e influencias intelectuais (1900-1909) Cando De Gaulle tiña dez anos xa era lector de historia medieval. Durante a súa adolescencia temperá comezou a escribir poesía, e máis tarde a súa familia pagou unha composición, un xogo dun acto en verso sobre un viaxeiro, para ser publicado en privado. Era un lector voraz, polo que por mor diso, leu tomos filosóficos de escritores como Henri Bergson, Charles Péguy e Maurice Barrès. Ademais dos filósofos alemáns Nietzsche, Kant e Goethe, leu as obras dos antigos gregos (especialmente Platón) e a prosa do poeta romántico Chateaubriand.
De Gaulle educouse no Collège Stanislas de París e estudou brevemente en Bélxica, onde continuou mostrando o seu interese por ler e estudar historia, compartindo á súa vez o grande orgullo que moitos dos seus compatriotas sentían polos logros da súa nación. Á idade de quince anos escribiu un ensaio que imaxinaba ao «Xeneral de Gaulle» levando ao exército francés á vitoria sobre Alemaña en 1930; máis tarde escribiu que na súa mocidade esperara con certa anticipación inxenua a inevitable guerra futura con Alemaña para vingar a derrota francesa de 1870.
A Francia na que de Gaulle creceu durante a súa adolescencia, era unha sociedade dividida, que traía consigo acontecementos e procesos que non eran benvidos na familia de Gaulle: o crecemento do socialismo e o sindicalismo, a separación legal da Igrexa e o Estado en 1905 e a redución do período do servizo militar a dous anos (tamén en 1905). Igualmente desagradables para os de Gaulle foi a Acordo Cordiale con Gran Bretaña, a primeira crise marroquí e, sobre todo, o caso Dreyfus. Henri de Gaulle chegou a ser un partidario de Alfred Dreyfus, o xeneral franco-xudeu en cuestión. Con todo, o apoio do pai de de Gaulle era condicional, posto que estaba máis preocupado pola reputación do exército que pola súa inocencia per se. O mesmo período tamén viu o rexurdimento do catolicismo evanxélico, a culminación da Basílica Sacré-Cœur e o xurdimento do culto a Xoana de Arco.
De Gaulle non foi un alumno sobresaínte ata a metade da súa adolescencia, pero a partir de xullo de 1906 foi máis tenaz na escola a medida que se concentraba en reunir os requisitos para entrar na Escola Especial Militar de Saint-Cyr. De Gaulle uniuse ao exército, a pesar de estar máis inclinado a unha carreira como historiador, aínda que ditas razóns poderían atoparse en buscar compracer ao seu pai. Con todo, posteriormente escribiu: «cando entrei no exército, era unha das mellores cousas do mundo», comentario que o xornalista e biógrafo de de Gaulle, Jean Lacouture, suxire que debe ser tratado con cautela, pois a reputación do exército francés estaba nun punto baixo a principios do século XX logo do caso Dreyfus. Proba da reputación do Exército é que había menos de 700 postulantes para entrar a St. Cyr en 1908, en lugar dos máis de 2000 que había antes do cambio de século. Inicialmente, de Gaulle foi utilizado para romper folgas. Carreira temperá: 1909-1918 Inicios na Escola Especial Militar de Saint Cyr (1909-1913) Finalmente, De Gaulle tivo éxito na súa postulación para entrar en Saint Cyr en 1909. A súa clasificación dentro dos postulantes foi mediocre (119 de 221 participantes), con todo era relativamente novo e aquel fora o seu primeiro intento nun exame. De acordo cunha lei do 21 de marzo de 1905, os aspirantes a oficiais do exército debían permanecer polo menos un ano nas filas, incluído o tempo como soldado e suboficial, antes de asistir á academia. En consecuencia, en outubro de 1909, de Gaulle alistouse no 33.º Rexemento de Infantaría do Exército de Terra Francés, con base en Arras. Este foi un rexemento histórico nas batallas de Austerlitz, Wagram e Borodinó. En abril de 1910 foi ascendido a cabo. O comandante da súa compañía negouse a promovelo a sarxento, o rango habitual para un posible oficial. Esta razón debeuse a que de acordo co seu superior o mozo sentía claramente que nada menos que como condestable de Francia sería suficiente para el. Finalmente foi ascendido a sarxento en setembro de 1910.