mini|U normalnoj molekuli jezgra je okružena s parom negativno nabijenih elektrona. Uklanjajući jedan elektron iz para kroz proces nazvan oksidacija, molekula postaje nestabilna i destruktivna. Tako se stvara molekula slobodnog radikala koja napada druge biomolekule u svom okruženju i stvara nove slobodne radikale te započinje lančanu reakciju. Slobodni radikali su nestabilne molekule, ili ioni velike reaktivnosti, koji u organizmu stupaju u kemijske reakcije s dijelovima stanica (proteinima, lipidima, ugljikohidratima, molekulama DNK) pri čemu dovode do biokemijskih, strukturnih i funkcionalnih poremećaja.Huber, W., Future trends in radical studies, in Inflammation — Mechanisms and Treatment, Willoughby, P. A. and Giroud, J. P., Eds., University Park Press, Baltimore, 1980, 27.
U normalnoj molekuli, jezgra je okružena parom negativno nabijenih elektrona. Uklanjanjem jednog elektron iz para, procesom koji se zove oksidacija, molekula postaje nestabilana i destruktivna (nastaje "radikalna" molekula) koja napada susjedne biomolekule u sredini u kojoj se nalazi, tako da njenimm djelovanjem dolazi do stvaranja novih slobodnih radikala - lančanom reakcijom (neka vrsta začaranog kruga).Živković.M, izdavač. Hiperbarična i podvodna medicina.Beograd: HBO medical center ; Nauka, 1998. 251 str. ID=55440652
Slobodni radikali mogu biti pozitivni, negativni, ili bez naboja. Neupareni elektroni daju radikalima kemijsku reaktivnost.Clayden, Jonathan; Greeves, Nick; Warren, Stuart; Wothers, Peter (2001). Organic Chemistry (I izd.). Oxford University Press. .Morrison Robert Thornton; Boyd Robert Neilson (2006). Organic Chemistry. Engelwood Cliffs, New Jersey: Prentice Hall. .Smith, Michael B.; March, Jerry (2007). Advanced Organic Chemistry: Reactions, Mechanisms, and Structure (6. izd.). New York: Wiley-Interscience. .
Slobodni radikali, u organizmu, mogu izazvati »slobodno-radikalnu bolest« koja podrazumijeva poremaćaj u čijoj etiologiji primarnu ulogu imaju slobodni radikali, a za koju postoji obilje okolnosti i dokazi. Najvjerojatnije slobodni radikali djelujući kao posredne supstance u inflamatornim procesima, možda čak i kao neuromodulatori, utječu na pojavu bolesti.
Ipak, u organizmu postoje i zaštitni mehanizmi koji su dovoljni da reaktivne vrste radikala koriste za neke normalne fiziološke procese. Skoro sigurno tu spada antimikrobna obrana i ksenobiotički metabolizam.
Izvori radikala Endogeni izvori radikala U unutrašnje (endogene) izvore odnosno unutrašnje utjecaje koji izazivaju povećano stvaranje slobodnih radikala u organizmu spadaju: stres, imunološka obrana, upale, povrede, veliko fizičko opterećenje. Glavni izvori endogenih radikala u navedenim utjecajima dijele se na enzimske i neenzimske; Enzimski Ne-enzimski NAD(P)H + H+ + O2 → NAD(P)+ + H2O2 Mitohondrijsko disanje Ksantin oksidaza Tranzicijski metali NO sintaze Drugi oksidansi (LOO) H2O2 + Cl− + H+ → HOCl + H2O - Lipoksigenaza -
Egzogeni izvori radikala U vanjske (egzogene) izvore odnosno vanjske utjecaje koji izazivaju povećano stvaranje slobodnih radikala u organizmu spadaju: duhanski dim, lijekovi, prehrana, neka terapijska i zračenja iz prirode te okolineHoyt A, Luukkonen J, Juutilainen J, Naarala J. (2008) Title Proliferation, Oxidative Stress and Cell Death in Cells Exposed to 872 MHz Radiofrequency Radiation and Oxidants. Journal Radiat Res. 170 (2) :235-243. pa čak i fizička aktivnost . Endogeni izvori Egzogeni izvori fagociti zračenje disanje zagađivači zraka oksidativni enzimi cigaretni dim - lijekovi - pesticidi
Izvori
Kategorija:Organska kemija