Азербејџан е мултикултурна и мултирелигиозна земја и секуларна земја.https://www.researchgate.net/publication/311356974_RELIGIOUS_VIEWS_IN_MODERN_AZERBAIJAN Членот 48 од Уставот на Азербејџан наведува дека правото на слобода и правото на луѓето од сите вери можат да ја изберат и да ја практикуваат својата религија без ограничување. Членот 18 од Уставот на Азербејџан вели дека религијата дејствува одвоено од државните работи и владата. Луѓето од сите верувања се еднакви пред законот и пропагандата на која било религија, вклучувајќи го и исламот, иако мнозинството од населението е муслиманско, сè уште е строго забрането како случај на контрадикторен хуманизам.

Верска демографија Земјата има површина од 33,436 квадратни метри и население од 9,8 милиони (2017). Немало веродостојни статистички податоци за членството во одредени религиозни групи; сепак, според официјалните бројки, приближно 96 отсто од населението се муслимани. Остатокот од населението го сочинуваат главно руски православни верници, ерменски апостолски верници (од кои речиси сите живеат во отцепениот регион Нагорно-Карабах), Евреи и неверници. Меѓу муслиманското мнозинство, верското почитување е релативно ниско, а муслиманскиот идентитет има тенденција да се заснова повеќе на култура и етничка припадност отколку на религија. Според Државниот комитет за работа со верски здруженија, муслиманското население е приближно 65 отсто шиити и 35 отсто сунити;  традиционално, разликите не се дефинираат остро. Во извештајот од 2016 година, Стејт департментот на Соединетите Американски Држави ја наведува бројката како 65 отсто шиити и 35 отсто сунити за 2011 година.

Огромното мнозинство христијани се руски православни верници. Според Стејт департментот на САД, нивниот „идентитет, како и оној на муслиманите, има тенденција да се заснова исто толку на културата и етничката припадност како и на религијата“. Христијаните се концентрирани во урбаните области на Баку, кој е главен град на нацијата, и Сумгајит, нејзиниот трет по големина град.

Од вкупното еврејско население од околу 15.000, огромното мнозинство живее во Баку. Многу помали заедници постојат во Губа во селото и општината наречени Црвен град и на други места. Во земјата има пет до шест рабини и шест синагоги.

Шиитите, сунитите, руските православни христијани и Евреите се сметаат за „традиционални“ религиозни групи во земјата. Мали групи на лутерани, римокатолици, баптисти, молокани (стари верници), адвентисти од седмиот ден и следбеници на бахаи верата се присутни повеќе од 100 години.

Во последната деценија, голем број религиозни групи кои се сметаат за странски или „нетрадиционални“ воспоставиле присуство, вклучително и „вахабисти“ и салафисти муслимани, пентекостални и евангелистички христијани, Јеховини сведоци и Харе Кришна.

Во Баку имало значителни иселенички христијански и муслимански заедници; властите генерално им дозволиле на овие групи слободно да се ја практикуваат својата вера.

Статус на верска слобода

Правна и политичка рамка Уставот предвидува дека лицата од сите вери можат да ја изберат и да ја практикуваат својата вера без ограничување. Според Уставот, секое лице има право да избере и да ја промени сопствената религиозна припадност и убедување (вклучувајќи го и атеизмот), да се приклучи или да основа религиозна група по свој избор и да ја практикува својата религија. Законот за верска слобода изречно и забранува на Владата да се меша во верските активности на кој било поединец или група; сепак, постојат исклучоци, вклучително и случаи кога активноста на религиозна група „го загрозува јавниот ред и стабилност“.

Голем број законски одредби и овозможуваат на Владата да ги регулира верските групи. Условот за верските организации во Азербејџан да се регистрираат преку Државниот комитет за верски здруженија на Република Азербејџан (ДЛВЗА) е според законот прифатен на 21 јуни 2001 година. Откако биле усвоени измените на Законот за слобода на вероисповед (8 мај 2009 година), процесот на регистрација бил изменет и веќе регистрираните организации овојпат морало повторно да се регистрираат преку ДЛВЗА. Овој процес му овозможува на ДЛВЗА да го следи процесот на регистрација; и доколку е потребно, да аплицира до судовите да ги прекинат активностите на религиозните групи. Регистрацијата се обработува врз основа на местото кое што е наведено во апликацијата. Кога има каква било промена на седиштето на организацијата, треба да се пријави до ДЛВЗА и да се направат соодветни измени во процесот на регистрација. По регистрирањето преку ДЛВЗА, верските групи добиваат права да функционираат како правно лице, да имаат банкарска сметка и да изнајмуваат имот. Организациите кои не успеале да се регистрираат може да се прогласат за нелегални и да им биде забрането да функционираат.

Од 2001 година религиозните групи мора да се регистрираат во ДЛВЗА. ДЛВЗА има широки овластувања за регистрација и објавување, увоз и дистрибуција на верска литература и може да ги суспендира активностите на религиозните групи кои го прекршуваат законот.

Некои религиозни групи доживеале потешкотии со неодобрување на регистрацијата според Меѓународниот извештај за религиозна слобода од 2015 година, кога апликациите биле одбиени според законодавството. Кога сите потребни документи соодветно организирани се презентираат до одговорниот субјект, регистрацијата се извршува. Доколку дејствијата, предметите или упатствата на религиозните групи се противат на законодавството на Азербејџан, или неговата повелба и другите документи се во спротивност со законите или содржат лажни информации, тогаш регистрацијата на тие групи може да биде одбиена од одговорните органи. Верските групи имаат право да се жалат на неодобрувањето на регистрацијата до судовите.

Според ДЛВЗА, таа регистрирала 48 нови групи од мај 2006 година до јуни 2007 година и не одбила ниту една апликација. Сите новорегистрирани групи биле муслимански заедници. ДЛВЗА објавила вкупно 392 регистрирани верски заедници во земјата.

Според законот за верски слободи, политичките партии не можат да се занимаваат со верска активност, а на верските водачи им е забрането да бараат јавни функции. Верските објекти не смеат да се користат за политички цели.

Законот за верски слободи, кој го спроведува Владата, им забранува на странците да прозелитираат .

Регистрираните муслимански организации се подредени на Кавкаскиот муслимански одбор (ЦМБ), муфтија од советско време што назначува муслимански свештеници во џамиите, периодично ги следи проповедите и организира годишен аџилак во Мека. Муслиманските верски групи мора да добијат писмо за одобрување пред да можат да бидат регистрирани од ДЛВЗА. Некои муслимански верски водачи се спротивставиле на нивното мешање.

Веронауката не е задолжителна, а нема верска наставна програма за јавните основни и средни училишта; сепак, не постои ограничување за наставата по веронаука во државните училишта.

Ограничувања на верските слободи Од петте главни баптистички цркви, три се успешно регистрирани; сепак, во текот на извештајниот период, ДЛВЗА повторно ги отфрлила барањата на баптистичките цркви во Алијабад (која бара регистрација 15 години) и Нефтчала. Баптистите изјавиле дека нотарот во Алијабад одбил да ги прегледа документите за регистрација на заедницата.

Во декември 2006 година, претставници на ДЛВЗА, наводно, рекле на заедницата на Божјото собрание во Баку дека ќе мора однапред да ја известат за состаноците за да бидат регистрирани. Божјите собранија известиле дека неколку пати се обиделе да ги регистрираат своите цркви во Баку и Сумгајит - последниот во јануари 2007 година - но не добиле одговор од ДЛВЗА. Претставник на Божјото собрание се состанал со претставници на ДЛВЗА во мај и јуни 2007 година за да го унапреди процесот на регистрација, но ДЛВЗА изјавила дека сè уште ја испитува апликацијата. Во јуни полицијата се вмешала и во еден од црковните собири во Баку.

Џума џамија останала затворена од јуни 2004 година; на имамот на џамијата сè уште не му било дозволено да патува во странство на крајот од извештајниот период.

Во мај 2007 година, шефот на ДЛВЗА, Хидајат Орујов изјавил дека само 9 од 49 џамии во Губа биле регистрирани. Локалните коментатори објавиле дека салафистите биле особено активни во северните региони на земјата Губа и Качмаз.

Законот за верска слобода експлицитно забранува верско прозелитирање од странци, а Владата строго го спровела тоа. Владата била загрижена за исламските мисионерски групи (претежно ирански и вахаби) кои дејствуваат во земјата и, како и во претходните години, ги ограничила нивните активности.

Некои муслимани се пожалиле на наводната неселективна употреба на терминот „вахаби“ од страна на ДЛВЗА за да се фрли сенка врз побожните муслимани. Локалните протестантски христијани, исто така, тврделе дека претседателот на ДЛВЗА, Орујов, навредливо ги нарекува нивните организации како „секти“.

Во мај 2007 година, судот во Баку осудил новинар и уредник на весникот Санат под обвинение за „поттикнување верска омраза“. Новинарот добил 3 години затвор, а уредникот 4 години. Новинарот напишал напис, објавен во ноември 2006 година, тврдејќи дека исламските вредности го забавуваат развојот на земјата.

Законот дозволува производство и ширење на верска литература со одобрение на ДЛВЗА; само верската литература, која промовира верска нетолеранција, дискриминација и радикални религиозни идеи е ограничена да увезува во земјата од страна на ДЛВЗА.

Владата го регулира патувањето заради веронаука. Потенцијалните патници мора да добијат дозвола или да се регистрираат во ДЛВЗА или Министерството за образование да заминат во странство за религиозни студии.

Не е потребна верска легитимација во пасошите или другите лични документи. Сепак, Центарот за заштита на совеста и верските слободи објавил дека властите им забраниле на муслиманките да носат шамии на фотографиите од пасошот и другите официјални лични документи.

Некои локални власти продолжиле да ги обесхрабруваат муслиманките да носат шамии во училиштата.

Официјалната веб-страница на Јеховините сведоци на 23 март 2015 година објавила дека „религиозната нетолеранција ескалира во Азербејџан бидејќи органите за спроведување на законот наметнуваат високи казни за Јеховините сведоци и ги затвораат“. Во него се додава: „Властите кривично ги гонат Сведоците затоа што се состанувале за да се поклонат и што разговарале со другите за нивните верувања“.  ]

Извештаите во печатот покажале дека Ерменската апостолска црква уживала посебен статус во регионот Нагорно-Карабах. Главно муслиманското, етничко азербејџанско население во Нагорно-Карабах и седумте окупирани територии го напуштиле регионот за време на судирот со Ерменија во 1990-тите и останале неспособни да се вратат во овие области.

Во текот на извештајниот период, според локалните контакти и печатот, имало неколку инциденти со апсење на вахабисти од страна на полицијата, а понекогаш и одземање оружје и литература, особено во северните региони Губа, Хачмаз, Гакс и Закатала. Во април 2007 година, на пример, полицијата уапсила 16 наводни радикални салафисти во Хачмаз.