Сплавот на „Медуза“ () — првично насловен Scène de Naufrage (Сцена на бродолом) – масло на платно од 1818-19 година од францускиот романтичар сликар и литограф Теодор Жерико (1791-1824).Завршено кога уметникот имал 27 години, делото стана икона на францускиот романтизам. На , тоа е слика во природна големина која прикажува момент од последиците од потонатиот брод на француската морнарица фрегата Méduse, кој се насука во близина на брегот на денешната Мавританија на 2 јули 1816 година. сите, освен 15, умреле во 13 дена пред нивното спасување, а оние што преживеале претрпеле глад и дехидрација и практикувале канибализам (морскиот обичај). Настанот стана меѓународен скандал, делумно затоа што неговата причина беше нашироко припишувана на неспособноста на францускиот капитен.
Жерико го избра ова ненарачано дело од големи размери за да ја започне својата кариера, користејќи тема која веќе предизвика широк јавен интерес. Настанот го фасцинираше и пред да започне , тој изработил опсежно истражување и направи многу подготвителни скици. Тој интервјуирал двајца од преживеаните и направи детален модел на сплавот. Посетувал болници и мртовечници каде можел од прва рака да ја види бојата и текстурата на месото на умрените и мртвите. Како што тој очекувал, сликата се покажлаа многу контроверзна при нејзиното прво појавување во 1819 година Париски салон, привлекувајќи страсни пофалби и осуди подеднакво. Сепак, тоа ја воспостави неговата меѓународна репутација и денес нашироко се смета за клучна улога во раната историја на Романтичкото движење во француското сликарство.
Иако „Сплавот на „Медуза““ ги задржува елементите на традициите на историското сликарство, и во изборот на темата и во неговата драматична презентација, тој претставува прекин од смиреноста и редот на преовладувачкиот неокласицизам . Работата на Жерико привлкла големо внимание уште од првото прикажување, а потоа била изложена во Лондон. Лувр ја стекнал веднаш по смртта на уметникот на 32-годишна возраст. Влијанието на сликата може да се види во делата на Ежен Делакроа, Џ. М. В. Тарнер, Гистав Курбе и Едуар Мане.
Историја
Во јуни 1816 година, француската фрегата Méduse, предводена од капетан Hugues Duroy de Chaumareys, заминала од Роцхефорт, на пат кон Сенегал езерското пристаниште Сен-Луј. Таа била на чело на конвој од три други бродови: storeship Loire, brig Argus и корвета Écho. Виконтот Хјуг Дурој де Шомереј, неодамна вратен ројалист emigré, бил назначен капетан на фрегата од ново обновениот Бурбон . Мисијата на фрегата била да го прифати британското враќање на Сенегал под условите на Франција и да го прифати Парискиот мир. Назначениот француски гувернер на Сенегал, полковник Жулиен-Дезире Шмалц и неговата сопруга и ќерка биле меѓу патниците.
Во обид да плови по мирно време, Méduse ги претекна другите бродови, но поради лошата навигација се оддалечила од патеката . На 2 јули се насукала на брегот на песок во близина на западноафриканскиот брег, во близина на денешна Мавританија. Бродоломот бил нашироко обвинет за неспособноста на Де Шаумерис, вратен емигрант кој немаше искуство и способност, но му била доделена задача како резултат на чин на политичка предност. Иако „Méduse“ превезуваше 400 луѓе, вклучително и 160 членови на екипажот, во чамците имаше простор за само околу 250. Остатокот од комплементот на бродот и половина од контингентот морски пешадијци наменети за гарнизон на Сенегал најмалку 146 мажи и една жена - биле натрупани на набрзина изграден сплав, кој делумно потонал откако бил натоварен. Седумнаесет членови на екипажот одлучија да останат на приземјениот „Медуз“. Капетанот и екипажот на другите чамци имале намера да го влечат сплавот, но по само неколку милји сплавот се олабавиLe Radeau de la Méduse : la véritable histoire du naufrage qui a inspiré le tableau de Géricault.
Според критичарот Џонатан Мајлс, сплавот ги однел преживеаните „до границите на човечкото искуство. Луди, исушени и изгладнети, тие колеле бунтовници, ги јаделе своите мртви придружници и ги убивале најслабите“. По 13 дена, на 17 јули 1816 година, сплавот бил спасен од Аргус случајно.Во тоа време само 15 мажи сè уште беа живи; другите биле убиени или фрлени во морето од нивните другари, умреле од глад или се фрлиле во морето во очај.Четири или пет од преживеаните починале подоцна на бродот „Аргус“. Инцидентот станал огромен јавен срам за француската монархија, Опис „Сплавот на „Медуза““ го прикажува моментот кога, по 13 дена пловење на сплавот, преостанатите 15 преживеани гледаат како брод се приближува од далечина. Според раниот британски рецензент, делото е сместено во момент кога „може да се каже дека рушењето на сплавот е завршено“. Сликата е во монументална димензија од , така што повеќето од прикажаните фигури се во природна големина и оние во преден план речиси двојно поголеми.
Импровизираниот сплав е прикажан како едвај пловен додека плови по длабоките бранови, мажите се претворени како скршени и во целосен очај. Еден старец го држи трупот на својот син на колена; друг си ја кине косата од фрустрација и пораз. Голем број тела го преплавуваат предниот план, чекајќи да бидат однесени од околните бранови. Мажите во средината штотуку погледнаа спасувачки брод; едниот му укажува на другиот, а африканскиот член на екипажот, Жан Чарлс, стои на празно буре и избезумено мавта со марамчето за да го привлече вниманието на бродот.
Сликарската композиција на сликата е изградена врз две пирамидални структури. Периметарот на големиот јарбол лево од платното го формира првиот. Хоризонталното групирање на мртви фигури во преден план ја формира основата од која излегуваат преживеаните, издигнувајќи се нагоре кон емотивниот врв, каде што централната фигура очајно мавта кон спасувачкиот брод.
Вниманието на гледачот е најпрво привлечено кон центарот на платното, а потоа го следи насочениот тек на телата на преживеаните, гледани одзади и напнати надесно. Според историчарот на уметност Џастин Винтл. „единствен хоризонтален дијагонален ритам од мртвите долу лево, до живите на врвот. Две други дијагонални линии се користат за зголемување на драматична напнатост. Едниот го следи јарболот и неговото местење и го води окото на гледачот кон бранот што се приближува што се заканува да го зафати сплавот, додека вториот, составен од дофатливи фигури, води до далечната силуета на „Аргус“, бродот што на крајот го спасил преживеаните.
Палетата на Жерико е составена од бледи тонови на месото и матните бои на облеката на преживеаните, морето и облаците. пигменти, палета за која Жерико веруваше дека е ефикасна во сугерирање на трагедија и болка. Осветлувањето на делото е опишано како "Каравагеска", по италијанскиот уметник тесно познат по- употребата на изразит контраст помеѓу светлината и темнината. Дури и третманот на морето е пригушен, во темно зелена наместо длабока сина боја што можеше да даде контраст со тоновите на сплавот и неговите фигуриLe Radeau de La Méduse.
Реализација Истражување и подготвителни студии
Жерико билпосветен на извештаите за широко публикуваниот бродолом во 1816 година и сфатил дека приказот на настанот може да биде можност да ја утврди својата репутација како сликар. Откако решил да продолжи, тој презел опсежно истражување пред да започне со сликањето. Во почетокот на 1818 година, тој се сретнал со двајца преживеани: Анри Савињи, хирург и Александре Кореар, инженер од Националната Национална Врска на уметностите и Метиер. Нивните емотивни описи на нивните искуства во голема мера го инспирираа тонот на последната слика.
Тој направил скици на тела во мртовечницата на болница.
Тој работеше со Кореар, Савињи и уште еден од преживеаните, столарот Лавилет, за да конструира прецизно детален модел на сплавот, кој бил репродуциран на платно, покажувајќи ги дури и празнините помеѓу некои од штиците. Жерико имал модели, состави досие со документација, ги копирал релевантните слики од други уметници и отишол во Авр да ги проучува морето и небото. И покрај тоа што страдал од треска, тој отпатувал на неколку наврати за да биде сведок на бури кои избиваат на брегот, и посетата на уметниците во Англија му дала дополнителна можност да се проучат елементите додека се преминува Англискиот канал.
Тој нацртал и насликал бројни подготвителни скици додека одлучувал кој од неколкуте алтернативни моменти на катастрофата ќе го прикаже во финалното дело.
Меѓу сцените што ги разгледувал биле бунтот против полицајците од вториот ден на сплавот, канибализмот што се случил по само неколку дена и спасувањето Жерико на крајот се посветил на моментот, раскажан од еден од преживеаните, кога првпат го виделе, на хоризонтот, спасувачкиот брод „Аргус“ кој се приближувал - видлив во горниот десен дел на сликата - кој се обиделе да го сигнат. Бродот, сепак, поминал. Според зборовите на еден од преживеаните членови на екипажот, „Од делириумот на радоста, паднавме во длабока очај и тага.“
За јавноста која била добро упатена во деталите на катастрофата, сцената би се сфатила дека ги опфаќа последиците од напуштањето на екипажот, фокусирајќи се на моментот кога се чинело дека е изгубена сета надеж<
Авторот Руперт Кристијансен истакнува дека сликата прикажува повеќе фигури отколку што биле на сплавот во моментот на спасувањето - вклучително и трупови кои не биле видени од спасувачите. Наместо сончево утро и мирна вода пријавени на денот на спасувањето, Жерико прикажал бура и темно, разбрането море за да го засили емоционалниот мрак.
Финална реализација Жерико, кој штотуку бил принуден да ја прекине болната афера со својата тетка, ја избричил главата и од ноември 1818 до јули 1819 година живеел дисциплиниран монашки живот во неговото ателје во Фобур ду Руле, со оброци од страна на консиержот и само повремено. поминување на една вечер надвор. Тој и неговиот 18-годишен асистент, Луис-Алексис Џамар, спиеле во мала соба во непосредна близина на ателјето; повремено имало расправии и во една прилика Џамар си заминал а по два дена Жерико го убедил да се врати. Уметникот работел на методски начин во целосна тишина и открил дека дури и бучавата на глувчето е доволна за да му ја скрши концентрацијатаGéricault, le Radeau de la Méduse.
Тој користел пријатели како модели, особено сликарот Ежен Делакроа (1798–1863), кој ја моделирал фигурата во преден план со лицето свртено надолу и едната рака испружена. Двајца од преживеаните на сплавот се гледаат во сенка во подножјето на јарболот; три од фигурите се насликани од животот - Кореар, Савињи и Лавилет. Џамар позираше гол за мртвите а исто така бил модел и за две други фигури.
Многу подоцна, Делакроа - кој ќе стане знаменосец на францускиот романтизам по смртта на Жерико - напишал: „Жерико ми дозволи да го видам неговиот „Сплав на Медуза“ додека сè уште работеше на него. Тоа остави огромен впечаток на Мене дека кога излегов од студиото почнав да трчам како лудак и не престанав додека не стигнав до мојата соба.
Жерико, кој бил аболиционист, ангажирал Хаитски модел по име Joseph да наслика најмалку две црни единки на сплавот. Најзначајно, Џозеф послужи како модел за она што се смета за претстава на Жан Чарлс, воен офицер кој мавта со темноцрвено марамче со надеж дека ќе биде забележан од бродот што поминува. Под влијание на древна грчка класична скулптура насловена Belvedere Torso и со грб свртен кон гледачот, силуетата на Џозеф е поставена на врвот на пирамидалната групација на преживеани во десната половина на композицијата.
Обоен со мали четки и вискозни масла, кои оставија малку време за преработка и беа суви до следното утро. Тој ги држеше своите бои одвоени една од друга: неговата палета се состоеше од вермилион, бела, неапол жолта, два различни жолт окер, два црвен окер, сурова сиена, светло црвена, изгорена сиена, црвено езеро, пруска сина, црна праска, црна боја на слонова коска, Касел земја и битумен.