Ерида () — божица и персонификација на раздорот и неслогата во старогрчката митологија, особено во војната, и во Илијада (каде што е „сестра“ на Арес, богот на војната). Според Хесиод, таа била ќерка на исконската Никта (Ноќ) и мајка на долг список на непожелни персонифицирани апстракции, како што се Пон (Труд), Лимос (Глад), Алгеја (Болки) и Ата (Заблуда). Ерида иницирала кавга меѓу Хера, Атена и Афродита, што довело до Судот на Парис и на крајот до Тројанската војна. Римскиот еквивалент на Ерида е Дискордија. Според Хесиод, постоела уште една Ерида, одвоена и различна од Ерида, ќерката на Ника, која била корисна за луѓето.Brown, s.v. Eris; Nünlist, s.v. Eris; Grimal, s.v. Eris; Tripp, s.v. Eris; Smith, s.v. Eris.

Етимологија Името потекнува од именката eris, со корен erid-, што значи „кавга, раздор“ и е со непозната етимологија; врски со глаголот „да се подигне, промеша, возбуди“ и сопственото име . Роберт Бекес не гледа силен доказ за оваа врска и го исклучува изведувањето од „да потпре“ поради оригиналното ι- како основа на името. Воткинс посочил дека потекнува од праиндоевропскиот корен ere - што значи „да одвои или да спои“. Името дало неколку изведени зборови во старогрчкиот јазик, вклучувајќи го и „да се бориш“ и „предмет на кавга“.

Семејство Во хомеровата Илијада, Ерида е опишана како „сестра и другарка“ на Арес,Хомер, Илијада 4.440–441. иако според Џефри Кирк таа „не е целосно персонифицирана“, а оваа генеалогија е „чисто ad hoc опис“.Kirk, pp. 380–381.За употребата на () и () еден покрај друг во овој пасус, видете Кореј, Криетер-Спиро и Висер, стр. 197-198, а за текстуалните тешкотии со овој и соседните пасуси, видете Кирк, стр. 381–382. Nünlist, s.v. Eris, ја карактеризира оваа генеалогија како „алегорична“, а Ганц, стр. 9, го наведува пасусот како пример за тоа дека Ерида е „само персонификација на нејзиното име“. Некои научници го толкуваат овој пасус како показател дека таа е ќерка на Зевс и Хера, родителите на Арес.Bell, p. 188; Parada, s.v. Eris. Сепак, според хесиодовата Теогонија, Ерида е ќерка на Никта (Ноќ), која е помеѓу многуте деца што Никта ги родила без партнер. Овие браќа и сестри на Ерида вклучуваат персонификации — како Ерида — на неколку „одвратни“ (στυγερός) нешта, како што се Морос („Пропаст“), Танат („Смрт“), Мојри („Судбини“), Немезида („Огорченост“), Апата („Измама“) и Герас („Старост“). Gantz, pp. 4–5; Хесоид, Теогонија 223–225 .

Како и нејзината мајка Никта, Хесиод ја има опишано Ерида како мајка — без споменат татко — на многу деца (единственото дете на Никта со потомство) кои се исто така персонификации што претставуваат разни несреќи и штетни работи за кои, во случајот на Ерида, може да се смета дека се резултат на раздор и судир.Hard, pp. 30–31; Gantz, p. 5; Хесоид, Теогонија 226–232 . Сите деца на Ерида се малку повеќе од алегоризации на значењата на нивните имиња, практично без друг идентитет. Следната табела ги наведува децата на Ерида, како што ги дал Хесиод:

ДецаИместарогрчкиПреводЗабелешкиprop. n.com. n. sg.ПонΠόνοςπόνοςLSJ s.v. πόνος.макотрпна работа,Most 2018a, p. 21 ; Hard, p. 31 труд,Gantz, p. 10. тешка работаCaldwell, p. 40 on 212–232. In ancient Greek the word ponos which meant 'hard work' could also mean 'hardship, 'suffering', 'distress' or 'trouble', see The Cambridge Greek Lexicon, s.v. πόνος 1, 3; compare LSJ, s.v. πόνος. For the ancient Greeks' negative associations regarding ponos, see Millett, s.v. labour; Cartledge, s.v. industry, Greek and Roman.Наречен од Хесиод „болниот Пон“(Πόνον ἀλγινόεντα).Hesiod, Theogony 226 .Цицерон има еквивалентна персонификација на латинскиот збор „работа“ како потомок на Мракот и Ноќта (Erebo et Nocte).Thurmann, s.v. Ponos; Cicero, De Natura Deorum 3.44.ЛетаΛήθηλήθηLSJ s.v. λήθη.заборавност,Most 2018a, p. 21 ; Gantz, p. 10; Caldwell, p. 40 on 212–232. заборав Hard, p. 31.Поврзано со Лета, реката на заборавот во ПодземјетоЛимосΛιμόςλιμόςLSJ s.v. λιμός.Глад,Hard, p. 31; Gantz, p. 10. ГладувањеMost 2018a, p. 21 . Caldwell, p. 40 on 212–232.Со неизвесен пол; се почитувал особено во Спарта; еквивалент на римските Слави.АлгејаἌλγεα (pl.)ἄλγοςLSJ s.v. ἄλγος.Болка,Most 2018a, p. 21 ; Gantz, p. 10; Caldwell, p. 40 on 212–232. ТагаHard, p. 31.Хесиод ги нарекол „солзливи алги“ (Ἄλγεα δακρυόεντα).Hesiod, Theogony 227 . Не е особено персонифицирана на друго место.ХисминаὙσμῖναι (pl.)ὑσμίνηLSJ s.v. ὑσμίνη.Борби,Most 2018a, p. 21 ; Gantz, p. 10. Тепачки,Hard, p. 31. БиткиCaldwell, p. 40 on 212–232.Постхомерицата на Квинт Смирнеј има слика од Хисмина како го украсуваат Ахиловиот штит.Quintus Smyrnaeus, Posthomerica 5.36.МахејаΜάχαi (pl.)μάχηLSJ s.v. μάχη.Битки,Most 2018a, p. 21 ; Gantz, p. 10; Hard, p. 31. ВојниCaldwell, p. 40 on 212–232.Не е особено персонифицирано на друго местоФонејаΦόνοι (pl.)φόνοςLSJ s.v. φόνος.Убиства,Most 2018a, p. 21 ; Hard, p. 31; Caldwell, p. 42 on 212–232. КолењеGantz, p. 10.Штитот на Херакле има слика од Фонеја како украс на штитот на ХераклеHesiod, Shield of Heracles 155.АндроктасијаἈνδροκτασίαι (pl.)ἀνδροκτασίαLSJ s.v. ἀνδροκτασία.Убиства без умисла,Caldwell, p. 42 on 212–232Hard, p. 31. Убиства на мажиGantz, p. 10Штитот на Херакле има слика од Андроктасија која го украсува штитот на Херакле.Hesiod, Shield of Heracles 155.НикејаΝείκεά (pl.)νεῖκοςLSJ s.v. νεῖκος.КавгиНе е особено персонифицирана на друго место.ПсевдејаΨεύδεά (pl.)ψεῦδοςLSJ s.v. ψεῦδος.Лаги,Most 2018a, p. 21 ; Hard, p. 31; Caldwell, p. 42 on 212–232. НевистиниGantz, p. 10.Не е особено персонифицирана на друго место.ЛогојΛόγοi (pl.)λόγοςLSJ s.v. λόγος.Приказни,Most 2018a, p. 21 . Раскази,Caldwell, p. 42 on 212–232. овиGantz, p. 10.Не е особено персонифицирана на друго место.АмфилогијаἈμφιλλογίαι (pl.)ἀμφιλογίαLSJ s.v. ἀμφιλογία.Спорови,Most 2018a, p. 21 ; Caldwell, p. 42 on 212–232. Нејасни зборовиGantz, p. 10.Не е особено персонифицирана на друго место.ДисномијаΔυσνομίαδυσνομίαLSJ s.v. δυσνομία.Беззаконие,Most 2018a, p. 21 ; Hard, p. 31. Лоша влада,Gantz, p. 10. АнархијаCaldwell, p. 42 on 212–232.Атинскиот државник Солон ја споредил Дисномија со Еуномија, персонификација на идеалната влада:Siewert, s.v. Nomos.АтаἌτηἄτηLSJ s.v. ἄτη.Заблуда,Hard, p. 31. Неразумност,Most 2018a, p. 21 . Лудост,Gantz, p. 10. ПропастCaldwell, p. 42 on 212–232.Таа била протерана од Олимп од Зевс затоа што го заслепила за триковите на Хера, со кои му го одзела правото на првородство на Херакле.Hard, p. 31.ХоркојаὍρκοςὅρκοςLSJ s.v. ὄρκος.ЗаклетваПроклетството што му се нанесува на секој што ќе се заколне лажно.Hard, p. 31.

Парисов Суд Ерида игра клучна улога во еден важен мит. Таа била иницијатор на кавгата меѓу трите грчки божици, Хера, Атена и Афродита, која била решена со пресудата на Парис, што довело до грабнување на тројанката Елена од страна на Парис и избувнување на Тројанската војна.Hard, p. 30; Gantz, p. 9. Како што се раскажувала приказната, сите богови биле поканети на свадбата на Пелеј и Тетида освен Ерида. Таа сепак дошла, но ѝ било одбиено влегувањето. Во лутина, таа фрлила златно јаболко меѓу свадбените гости на кое пишувало „За најубавата“, што го барале трите божици.Tripp, s.v. Eris.

Хомер индиректно ја споменува на Судот на Парис, но без да ја споменува Ерида.Gantz, p. 9; Homer, Iliad, 24.27—30. Приказната е раскажана во „Киприја“, една од поемите во епскиот циклус, која ја раскажува целата приказна за Тројанската војна. „Киприја“, која е првата поема во циклусот, ги опишува настаните што претходат на оние што се случуваат во „Илијада“, втората поема во циклусот. Според прознното резиме на денес изгубената „Киприја“, Ерида, дејствувајќи според плановите на Зевс и Темида за да ја предизвика Тројанската војна, покренува некиос („кавга“) помеѓу трите божици околу „убавината“ (веројатно околу тоа која од трите била најубава), додека тие присуствувале на свадбената гозба на Пелеј и Тетида (кои ќе станат родители на Ахил). За да го реши спорот, Зевс им наредува на трите божици да заминат на планината Ида за да им суди Парис. На Парис, откако Афродита му ја понудила Елена за возврат за тоа што Парис ја избрал неа, тој го прави тоа.Gantz, p. 9; Proclus, Chrestomathy Cypria 1. Според Киприја fr. 1 West (споредено со Еврипид, Орест 1639–42, Елена 36–41) причината на Зевс за желбата за војна била пренаселеноста, погледнете Ривс 1966.

Драматургот од петтиот век п.н.е., Еврипид, го опишува Судот на Париз неколку пати без да ја спомене ниту Ерида ниту јаболкото.Еврипид, Андромаха 274–292, Елена 23–30, Ифгенија во Авлида 1300–1308, Тројанската жена 924–931. Исто така и Исократ, елена 10.41.Подоцнежните записи вклучуваат детали, како што е златното Јаболко на раздорот, кое можеби потекнува од Киприја, а можеби и не. Според Фабулите на Хигин, составени некаде помеѓу првиот век п.н.е. и крајот на вториот век од н.е., сите богови биле поканети на свадбата освен Ерида. Сепак, таа дошла на свадбената гозба и кога ѝ било одбиено влегување, фрлила јаболко низ вратата, велејќи дека е за „најубавата“, што ја започнало расправијата.Gantz, p. 9; Хигин, Басни 92; compare with Аполодор, E.3.2. Сатиричарот Лукијан (втор век од н.е.) ни кажува дека јаболкото на Ерида било „чисто злато“ и дека на него било напишано: „За кралицата на убавината“ (). McCartney, p. 70; Лукијан, Дијалози на морските богови 7 (5); споредено со Лукијан, Судот на божиците (Dialogues of the Gods 20) 1; Јован Цеца, Chiliades, 5.31 (Story 24), На ликофрон 93; Прв ватикански митограф, 205 (Пепин, p. 89); Втор ватикански митограф, 249 (Пепин, p. 197).

Раздор во војна Ерида ги персонифицира судирите, особено раздорите поврзани со војната.Nünlist, s.v. Eris. Во хомеровата Илијада, Ерида е прикажана и на бојната егида на Атена и на штитот на Ахил, каде што се појавува заедно со други персонификации поврзани со војната: Фоб („Пораз“), Алка („Храброст“) и Јоке („Напад“) на егидата, а Кидоима („Бунт“) и Кера („Судбина“) на штитот.Nünlist, s.v. Eris; Homer, Iliad 5.740 (aegis), 18.535 (shield). Слично, Хесиодскиот штит на Херакле ја има Ерида прикажана на штитот на Херакле, исто така со Фоб, Кидоима и Кера, како и други персонификации поврзани со војната: Проиоксида („Потера“), Палиоксида („Собир“), Хомадо („Бунт“), Фон („Убиство“) и Андроктасија („Колење“).Хесиод, Штитот на Херакле 154–156. Тука Ерида е опишана како лета над главата на Фоб („Страв“):Во средината беше Стравот, направен од неколебливиот, неискажлив, зјапачки наназад со очи што светкаа како оган. Устата му беше полна со бели заби, ужасни, страшни; а преку неговото намрштено чело леташе страшната Борба, подготвувајќи се за бојниот пораз на луѓето - сурова, таа им го одзеде умот и разумот на сите луѓе што водеа отворена војна против синот на Зевс [Херакле].

Хесоид, Штитот на Херакле, 144–150 

Ерида се појавува и во неколку борбени сцени во Илијада.Браун, s.v. Ерида; e.g. Хомер, Илијада 4.439–445, 5.517–518, 11.3–14, 11.73—74, 18.535, 20.47—48. За расправа за употребата на зборот „ерида“ во „Илијадата“, видете Наглер 1988. Сепак, за разлика од Аполон, Атена и неколку други олимпијци, Ерида не учествува во активна борба, ниту пак зазема страна во војната.Leaf, on Iliad 440. Нејзината улога во Илијада е „потикнувач на војските“, Хомер, Илијада 20.47—48: „Но, кога Олимпијците влегоа во средината на толпата луѓе, тогаш скокна моќниот Спор, потикнувачот на војските.“ поттикнувајќи ги двете војски да се борат една против друга. Во Книга 4, таа е едно од божествата (заедно со Арес, Атена, Дим („Ужас“) и Фоб („Пораз“) кои ги поттикнуваат војските да се борат, со спуштена глава на почетокот, но наскоро крената кон небото: И Тројанците беа поттикнати од Арес, а Ахајците од блескавата Атина, и Теророт, и Разбивањето, и Раздорот, кој беснее непрестајно, сестра и другарка на човекоубиецот Арес; таа прво го крева грбот само малку, но потоа главата ѝ е фиксирана во небото додека нозете ѝ стапнуваат на земјата. Таа беше таа што сега фрли злобна борба во нивната средина додека одеше низ толпата, правејќи ја воздишката на луѓето да се зголемува.

Хомер, Илијада, 4.439–445