мини|357x357пкс|Дванаесетте члена, леток (1525).
Дванаесет члена () — дел од барањата на селаните од Швапската лига за време на Германската селанска војна од 1525 г. Тие се сметаат за еден од првите нацрти на човекови права и граѓански слободи во континентална Европа по Римското Царство. Собирите во процесот на нивното изготвување се сметаат за прво уставотворно собрание на германска почва.
Случки На 6 март 1525 г., околу 50 претставници на горношвапските селански групи (Балтрингер Хауфен, Алгојер Хауфен и групата од езерото Констанца) се состанале во Меминген за да разговараат за нивниот заеднички став против Швапската лига. Еден ден подоцна, по тешки преговори, тие го прогласиле „Христијанското здружение“, конфедерација на горношвапските селани. Селаните повторно се состанале на 15 и 20 март 1525 г. во Меминген и, по дополнително разгледување, ги усвоиле Дванаесетте члена и Федералниот уред (герм. Bundesordnung).
Овие документи се само примери меѓу многуте слични програми развиени за време на Германската селанска војна што биле објавени во печатен облик. Дванаесетте члена, особено, биле отпечатени во над 25.000 примероци во следните два месеца, што претставувало огромен тираж за XVI век. Примероците брзо се прошириле низ цела Германија.
Резиме на Дванаесетте члена мини|357x357пкс|Насловната страница на Дванаесетте члена.
Секоја заедница ќе има право да го избере и отпушти својот проповедник ако се однесува недолично. Проповедниците ќе бидат платени од големиот десеток, додека малиот данок ќе биде укинат. Укинување на кметството, бидејќи Христос нѐ искупи сите без исклучок. Сиромавиот човек мора да има право да лови дивеч, живина и риба. Враќање на присвоените шуми во сопственост на заедницата. Намалување на прекумерната принудна работа. Благородништвото нема да бара повеќе работа од договореното. Одредување на правичен износ на кирија за земјиштето што не може да се самоиздржува. Прекин на произволното изрекување казни; судење според пишан закон. Враќање на ливадите и полињата присвоени од општините. Целосно укинување на „тодфол“ (данок за наследство). Поништување на сите членови што се во спротивност со Божјата реч.
Федерален уред Федералниот уред достигнал голем тираж и веројатно бил особено популарен кај селаните, бидејќи обезбедил модел за федерален општествен ред заснован на општината. Се покажало дека селанските заедници биле организирани согласно овој модел во Црната Шума, Алзас и во Франконија.
Корени на дванаесетте члена Корените на Дванаесетте члена обично се поврзуваат со крзнарот и лаички проповедник Себастијан Лоцер од Меминген, за кој се верува дека го составил текстот помеѓу 27 февруари и 1 март 1525 г. На градскиот реформатор Кристоф Шапелер обично му се припишува пишувањето на преамбулата и обезбедувањето на богословско оправдување.
Пред изготвувањето на документот, околу дваесет и пет села околу Меминген веќе поднеле поплаки во врска со ограничувањата за користење на земјиштето, правата на шумите и црковните десетоци. Овие месни поплаки ја формирале основата за барањата на Лоцер. Историчарите забележуваат сличности помеѓу Дванаесетте члена и барањата што ги покренал Јос Фриц за време на востанијата во Бундшух од 1513 г.
Мартин Лутер и Дванаесетте члена Селаните во ставот на Мартин Лутер виделе потврда дека многу од нивните обврски не биле во согласност со Божјата волја. Сепак, Лутер не ги поддржувал селските бунтови, стравувајќи дека тие ќе ѝ наштетат на реформацијата. Во мај 1525 г., тој го објавил списот „Против убиствените, крадливи орди селани“, во кој отворено застанал на страната на благородништвото.
Продолжен ефект Фундаменталните идеи изнесени во овие барања имале долгорочно влијание. Директната споредба со Американската декларација за независност од 1776 г. покажува еквивалентност во мотивите и имплементацијата. Резултатите од Француската револуција (1789), преку воспоставувањето на современата република, укажуваат на остварување на голем дел од барањата на селаните.
Во наредните 300 години селаните ретко се бунтувале, сѐ до револуцијата од 1848/49 г., кога повторно биле покренати некои од истите барања. Меѓутоа, урбаните и либералните класи биле главните носители на Револуцијата во собранијата како што е Собранието на Паулскирхе, па на крајот само мал дел од селските барања биле прифатени и трајно спроведени.
Интересно е што некои историчари прават паралела и со поновите општествени промени. Вториот ватикански собор од 1965 г. го определил „врховниот принцип“ на литургиската реформа за да овозможи „свесно, активно и сеопфатно учество“ на верниците. Во тој контекст, кардиналот Анибале Бугнини ја вовел Мисата на Павле VI на народен јазик, наместо на традиционалниот црковно-латински, што го одразува стремежот кон поголема вклученост на „обичниот човек“ — концепт што своите корени ги има во барањата за поголема слобода и пристапност од 1525 г. Како и да е, спорноста околу оваа промена сѐ уште продолжува.
Литература Франц, Гинтер: Die Entstehung der "Zwölf Artikel" der deutschen Bauernschaft, Archiv für Reformationsgeschichte 36 (1939). Бликле, Петер: Die Revolution von 1525, München 1993. Брехт, Мартин: Der theologische Hintergrund der Zwölf Artikel der Bauernschaft in Schwaben von 1525, 1974.
Наводи
Надворешни врски
Изворен текст на Дванаесетте члена на германски јазик (Градски архив на Меминген) Превод на англиски јазик (Marxists.org) Превод на англиски јазик (Германски историски институт; од збирката: „Од Реформацијата до Триесетгодишната војна, 1500 — 1648“)
Категорија:Историја на Швабија Категорија:Историја на човековите права