Голем жедник или голем жедниковец (), syn. Sedum maximum) — вид повеќегодишно тревесто растение кое припаѓа на родот жедник (Sedum) од семејството на дебелците (Crassulaceae).

Опис и распространетост Ова е голо растение со месест реповиден ризом и најчесто со повеќе цветни стебленца. Неговите стебла достигнуваат висина од 20-60 см, исправени и едноставни, со листови распоредени спирално или спроти едни со други, а најгорните обично се по три во пршлен; во основата немаат неплодни гранчиња. Листовите се крупни, месести и рамни, со сиво-зелена боја, форма јајцевидна или широко издолжена, долги до 10 cm, рабовите ситно или покрупно и нерегуларно назабени, со тапи запци кои често се оддалечени, а основата делумно го обвиткува стеблото. Цветовите се петчлени, бројни, собрани во густи врвни штитовидни соцветија, а дел од нив се појавуваат и во пазувите на горните листови. Ливчињата на чашката немаат влакна, зелени, со триаголно-копјеста форма и остар врв. Венечните ливчиња се од јајцевидно-копјести до копјести, долги 3-4 мм, завршуваат со остар врв, а бојата варира од зеленикаво-бела и жолтеникаво-бела до црвенкаста. Има десет прашници, со должина еднаква или малку поголема од венечните ливчиња. Мешунчињата (плодовите) се исправени мешунчиња, долги 3-4 мм, со остар врв и столпче околу 1 мм.

Во Македонија расте на каменливи терени во грмушести заедници, по рабови на шуми и во ретки шуми, како и низ клисури, ридови и планини. Ова растение е широко распространето.

Употреба Во Западна и Средна Европа, големиот жедник се одгледува како градинарска култура. За јадење се користат младите листови, ластари и корења. Од ластарите и лисјата се готват чорби, боршч, се подготвува пире и сецкан зеленчук. Во рана пролет, кога сè уште нема друг зеленчук, големиот жедник ги заменува спанаќот, зелката и зелената салата. Меснатиот корен, пак, се користи на ист начин како компирот. Пред јадење, од варениот корен се отстранува лушпата.

Галерија

Наводи

Надворешни врски

Категорија:Жедниковец Категорија:Флора на Македонија Категорија:Флора на Европа