Тиса (науч. Taxus) ― род на четинари или грмушки од семејството тиси, Taxaceae. Тисите се јавуваат низ целиот свет во умерените зони на северната хемисфера, најсеверно во Норвешка и најјужно во Сулавеси. Некои популации живеат во тропските висорамнини.
Најстарите познати фосилни видови се од раниот креда период.
Видови и хибриди мини|4112 годишен тиса во Анадолија „Plants of the World Online“ препознава 12 потврдени видови:"Taxus L." Plants of the World Online. Royal Botanic Gardens, Kew. 2023. Retrieved 29 August 2023.
Taxus baccata , European yew Taxus brevifolia , Pacific yew, western yew Taxus calcicola , Asian limestone yew Taxus canadensis , Canada yew Taxus chinensis , China yew Taxus contorta , West Himalayan yew Taxus cuspidata , Rigid branch yew, Japanese yew Taxus floridana , Florida yew Taxus florinii , Florin yew Taxus globosa , Mesoamerican yew Taxus mairei , Maire yew Taxus wallichiana , Wallich yew, East Himalayan yew
Фосилни (изумрени) видови Taxus engelhardtii – Oligocene, Bohemia, twig-leaves, similar to T. maireiKvaček, Z. 1984. Tertiary taxads of NW Bohemia. 1982 Acta Univ. Carol., Geol., Pokorny 4: 471–491. 203–289. T. brevifolia and T. globosa var. floridana thought to evolve from ancestral T. globosa by loss of stomata and papillae; T. canadensis recognized in Europe based on leaf fossils from late Tertiary deposits Taxus inopinata – Upper Miocene, leaf, similar to T. baccataCorneanu, G. C. , M. Corneanu and R. Bercu. 2004. Comparison between some morpho-anatomical features at fossil vegetal species and at their actual correspondent species. Studia Universitatis Babeş-Bolyai, Geologia, XLIX: 77–84. Taxus masonii – Eocene Clarno Formation; Oregon, USA Taxus schornii – Miocene, northern Idaho
Најчесто пријавувани хибриди Taxus × media = Taxus baccata × Taxus cuspidata Taxus × hunnewelliana = Taxus cuspidata × Taxus canadensis
Филогенеза Подолу се прикажани кладограми што ги прикажуваат еволутивните врски помеѓу видовите тиса и нивната глобална распространетост. Möller et al., 2020Stull et al., 2021
Токсичност Сите видови тиса содржат многу отровни алкалоиди, со некои варијации во точната формула на алкалоидот помеѓу видовите. Сите делови од дрвото освен стеблата го содржат алкалоидот. Стеблата се јадливи и слатки, но семето е опасно отровно; за разлика од птиците, човечкиот стомак може да ја разгради обвивката на семето, и да ги ослободи токсините во телото. Ова може да има фатални последици ако „бобинките“ од тиса се јадат без претходно да се отстранат семките. Животните што пасат, особено говедата и коњите, понекогаш се наоѓаат мртви во близина на тисите откако ќе ги изедат листовите, иако елените се способни да ги разградат отровите и слободно да јадат лисја од тиса. Во дивината, елените често ги брстат тисите толку многу што дивите тиси обично се ограничени на карпи и други стрмни падини недостапни за елените. Лисјата ги јадат и ларвите на некои пепруги. десно|мини|Машки шишарки од Taxus baccata мини|Реплика на секирата на Оци од тиса и бакар
Во културата Тисата е чест симбол во христијанската поезија на Т.С. Елиот, особено во неговите „Четири квартети“.
„Куќата од тисово дрво“ или „Ложата од тисово дрво“ била локација за снимање во студијата Шепертон во Лондон. Антологискиот хорор филм „Куќата што капеше крв“ раскажува приказни за ужаси што се одвивале во куќата.
Наводи
Категорија:Дводомни растенија Категорија:Статии со микроформати за вид