Delphinium е род од околу 300 видови годишни и повеќегодишни цветни растенија од семејството лутичиња, Ranunculaceae, автохтони низ целата северна хемисфера, а исто така и на високите планини на тропска Африка. Родот го воспоставил Карл Линеј.
Сите членови на родот се отровни за луѓето и добитокот.
Името на родот Delphinium потекнува од старогрчкиот збор () што значи „делфин“. Педаниј Диоскорид рекол дека растението го добило своето име поради цветовите во форма на делфин.
Во Македонија од овој род растат три вида: Delphinium fissum, Delphinium peregrinum, и Delphinium balcanicum.Кирил Мицевски: Флора на СР Македонија, том 1, св. 1, стр. 99, МАНУ, Скопје, 1985
Живеалиште лево|мини|227x227px| Цветовите на повеќето видови имаат пет раширени чашки и четири ливчиња (на пр. Delphinium nuttallianum). Видовите со кратки стебла и малку цветови, како што се Delphinium nuttallianum и Delphinium bicolor, се појавуваат во живеалишта како што се прериите и степите. Високите видови со многу цветови, како што е Delphinium occidentale, се појавуваат почесто во шумите.
Опис Листовите се со три до седум назабени, зашилени лобуси во палматозна форма. Главното цветно стебло е исправено и варира во голема мера помеѓу видовите.
Семките се мали и често сјајно црни. Растенијата цветаат од доцна пролет до доцно лето, а се опрашуваат од пеперуги и бумбари. И покрај токсичноста, видовите Delphinium се користат како храна од ларвите на некои видови пеперуги, вклучувајќи го Melanchra persicariae и Euplexia lucipara.
Избрани видови
Видовите вклучуваат:
Delphinium andersonii Delphinium arthriscifolium Delphinium bakeri Delphinium barbeyi Delphinium bicolor Delphinium brunonianum Delphinium californicum Delphinium calthifolium Delphinium cardinale Delphinium carolinianum Delphinium cheilanthum Delphinium consolida Delphinium decorum Delphinium denudatum Delphinium depauperatum Delphinium elatum Delphinium exaltatum Delphinium formosum Delphinium glaucum Delphinium gracilentum Delphinium grandiflorum Delphinium gypsophilum Delphinium hansenii Delphinium hesperium Delphinium hutchinsoniae Delphinium hybridum Delphinium inopinum Delphinium ithaburense Delphinium leucophaeum Delphinium luteum Delphinium malabaricum Delphinium nudicaule Delphinium nuttallianum Delphinium occidentale Delphinium parishii Delphinium parryi Delphinium patens Delphinium pavonaceum Delphinium peregrinum Delphinium polycladon Delphinium purpusii Delphinium recurvatum Delphinium robustum Delphinium scopulorum Delphinium stachydeum Delphinium tricorne Delphinium trolliifolium Delphinium uliginosum Delphinium umbraculorum Delphinium variegatum Delphinium viridescens
Прераспределени видови Неколку видови на Delphinium се прераспоредени во други родови: D. pictum = Staphisagria picta D. requienii = Staphisagria requienii D. staphisagria = Staphisagria macrosperma
Токсичност Сите делови од овие растенија се сметаат за токсични за луѓето, особено помладите делови, предизвикуваат сериозни дигестивни непријатности доколку се проголтаат и иритација на кожата. Смртта настанува преку кардиотоксични и невромускулни блокирачки ефекти и може да се случи во рок од неколку часа по голтањето. Сите делови од растението содржат разни дитерпеноидни алкалоиди, типични за метиликаконитин, и се многу отровни.
Употреба Сокот од цветовите, особено Delphinium consolida, измешан со стипса, дава сино мастило.
Наводи
Надворешни врски
Општа номенклатура во GRIN: GRIN: Видови од родот Delphinium — со врски по видови за информации + синоними. Информативен лист — автохтони американски видови и токсичност при пасење. MBG—Центар за домашно градинарство Кемпер: Delphinium „Хибриди од пацифички џин“ Dowdeswell's Ltd: „Одгледување на Delphinium од новиот милениум во САД и Канада“ — хортикултурни информации.
Категорија:Лековити растенија Категорија:Градинарски растенија Категорија:Статии со микроформати за вид Категорија:Лутичиња