Едуар Мари Ерио (р. , Троа - п. , Сен Жени Лавал, Рона) — француски поранешен политичар од Радикалната партија. Тој бил премиер од јуни 1924 до април 1925 година и од јуни до декември 1932 година, претседател на Домот на пратеници од 1925–26 и 1936–40 година и претседател на Националното собрание од 1947–1954 година. Ерио, исто така, бил градоначалник на Лион од 1905 до 1940 година и од 1945 до 1957 година.

Живот Ерио пораснал во Троа како син на пешадиски поручник. На 15-годишна возраст добил стипендија за да ги посетува последните години од средното образование во гимназијата „Луј-ле-Гран“ во Париз. Таму ја положил матурата со одличен успех и го завршил подготвителниот дел по хуманистички науки. По студиите на Вишата нормална школа во Париз, во 1894 година го положил испитот agrégation (квалификација за наставник за високи училишта)по литература (јазици и книжевност), како најдобар студент во својата генерација. Потоа работел како наставник по реторика во Нант и Лион. Неговото дело за хеленистичко-еврејскиот филозоф Филон Александриски, објавено во 1898 година, било наградено со наградата „Виктор-Кузен“ од Академијата за морални и политички науки.

На 30 октомври 1899 година, Ерио се оженил со Бланш Ребател (1877–1962) во Лион. Неговиот свекор, лекарот и политичар Флери Ребател, бил претседател на Генералниот совет на департманот Рона.

Ерио бил силно погоден од аферата Драјфус кон крајот на 19 век. Политичките случувања во почетокот на 20 век го навеле да се приклучи на антиклерикалната Радикална партија, а потоа го основал лионскиот огранок на Француската лига за одбрана на правата на човекот и граѓанинот.

Ерио бил градоначалник на Лион од 1905 до 1957 година, со прекин за време на германската окупација во Втората светска војна. Од 1912 до 1919 година бил сенатор.

По победата на левичарската коалиција „Картел на левицата“ на изборите за Домот на пратениците во 1924 година, Ерио за првпат станал претседател на владата и министер за надворешни работи. Тој се залагал за меѓународно разоружување. За време на неговиот мандат, француските трупи биле повлечени од Рајнската област и Рурската област, а Советскиот Сојуз бил дипломатски признат. Ерио ги поддржувал целите на Паневропската унија, основана од Рихард фон Куденхове-Калерги. Сепак, неговите напори да го намали влијанието на Римокатоличката црква во Алзас и Лорена и да ги прекине дипломатските односи со Ватикан не успеале поради внатрешен политички отпор. Поради економската и финансиската криза, која Ерио не можел да ја контролира, тој морал да поднесе оставка во април 1925 година, по само десет месеци на функцијата.

Потоа Ерио станал претседател на Домот на пратениците. Во 1926 година поднел оставка од функцијата во знак на протест откако владата побарала од Домот на пратениците посебни овластувања за справување со финансиската криза. По падот на владата на Бријан, Ерио повторно станал претседател на владата во јули 1926 година, но на функцијата останал само два дена. Од јули 1926 до ноември 1928 година бил министер за јавно образование и ликовни уметности во централно-десничарската влада предводена од Рејмон Поенкаре од Демократската алијанса.

По изборите во 1932 година, Ерио по третпат станал претседател на владата. Тој ја претставувал Франција во Лозанската конференција, на која биле откажани германските обврски за репарации во замена за последна, симболична уплата, која никогаш не била извршена. Кога Ерио потоа се заложил за исплата на дополнителна рата од францускиот воен долг кон Соединетите Американски Држави, кој дотогаш бил отплаќан со средства добиени од германските репарации, неговата влада не добила поддршка во Домот на пратениците во декември 1932 година. Кратко потоа, Ерио ја прифатил поканата на Јосиф Сталин да ја посети Украина. За време на посетата бил искористен од советската пропаганда, откако јавно го пофалил економскиот напредок во Советскиот Сојуз и покрај широко распространетиот глад во Украина. По немирите од 6 февруари 1934 година во Франција, Ерио се приклучил на владата на Гастон Думерг како државен министер. Владата претставувала широка буржоаска коалиција, која ги опфаќала радикалите и реформистичките социјалисти, па сè до конзервативната Федерација на републиканците. Тој останал државен министер и во последователните влади на Фланден и Лавал, каде што се обидувал да има посредничка улога. И покрај одреден скептицизам, Ерио го поддржал обединувањето на левичарските партии во Народниот фронт пред изборите во 1936 година. Во јуни 1936 година повторно станал претседател на Домот на пратениците и ја задржал функцијата до крајот на Третата Француска Република. Во 1937 година, во потрага по можности за намалување на јавните трошоци во Лион, Ерио ја посетил психијатриската болница „Ле Винатје“ и ги испитувал условите за престој на пациентите, вклучително и трошоците за нивната исхрана.

По поразот на Франција во јуни 1940 година, Ерио се воздржал од гласање на 10 јули 1940 година, кога Националното собрание го разгледувало уставниот амандман со кој на маршалот Филип Петен му биле дадени широки овластувања. Ерио бил противник на Петен, кој бил наклонет кон соработка со нацистичка Германија.

Во знак на протест против доделувањето одликувања на членовите на Француската доброволна легија, која соработувала со германските власти, Ерио во 1942 година го вратил своето одликување. Вишиевскиот режим потоа го ставил во домашен притвор. По сојузничкото истоварување во Нормандија во јуни 1944 година, Ерио бил интерниран од германските власти во психијатриската болница во Маревил, во близина на Лаксу, во департманот Мерт и Мозел, каде што останал до крајот на војната. Во август 1944 година одбил да соработува со плановите на Пјер Лавал и германскиот амбасадор Ото Абец за обновување на Третата Француска Република, која требало да послужи како противтежа на Привремената влада на Француската Република на генералот Шарл де Гол.

По војната, Ерио повторно станал градоначалник на Лион во мај 1945 година, а во 1947 година повторно бил избран за претседател на Домот на пратениците. Тој се спротивставувал на Шарл де Гол и на неговите планови за зголемување на овластувањата на претседателот. Во 1953 година не се кандидирал за повторен избор за претседател на Домот на пратениците поради здравствени причини.

Кога Споменикот на благодарноста бил откриен во Базел на 27 јуни 1948 година, Ерио го завршил својот говор со зборовите: „Да живее Швајцарија, земја на работа, слобода и добрина!“

Награди Тој бил награден со почесен докторат од Глазговскиот универзитет во 1933 година.

Едуард Ерио бил избран во Француската академија на 5 декември 1946 година. Тој бил офицер на Легијата на честа. Во 1954 година, Светскиот совет за мир го почестил со Меѓународната награда за мир.

Во Лион се наоѓаат средното училиште „Едуар Ерио“ и болницата „Едуар Ерио“, и двете именувани по него. Во Франкфурт на Мајна, Ериоштрасе во деловниот парк Нидеррад во округот Шванхајм е именувана по него.

Литература

Јаспер Вик: Патот кон „декаденција“. Франција и Манџурската криза 1931–1933 година. (Париски историски студии; 40). Бувие, Бон 1995 година, ISBN 3-416-02554-7. (Дигитализирана верзија)

Наводи

Надворешни врски

Категорија:Починати во 1957 година Категорија:Родени во 1872 година Категорија:Членови на Француската академија Категорија:Офицери на Легијата на честа Категорија:Министри за надворешни работи на Франција Категорија:Премиери на Франција