Националната библиотека на Гвајана (порано позната како Карнегиева бесплатна библиотека, Бесплатна јавна библиотека на Џорџтаун и Бесплатна јавна библиотека) е национална установа во која се чуваат задолжителни примероци од публикациите издадени во Гвајана, а истовремено ја врши и функцијата на библиотека за авторскоправна заштита.
За разлика од многу други национални библиотеки, таа е отворена и како јавна библиотека од која корисниците можат да позајмуваат книги. Воедно претставува средиште на јавната библиотечна служба на Гвајана, чија мрежа на ограноци се протега низ целата земја.
Библиотеката е основана во 1909 година и се наоѓа на аголот меѓу улиците Черч и Мејн, во централниот дел на Џорџтаун. Според податоците од 2007 година, нејзиниот фонд опфаќал 397.893 книги, а библиотеката имала вкупно 22.058 членови. Во фондот се чуваат и архивски материјали на А. Џ. Сејмур и Ијан Мекдоналд.
Историја
Почетоци: Карнегиевата бесплатна јавна библиотека Почетоците на Националната библиотека на Гвајана се поврзани со иницијативата на шкотско-американскиот филантроп Ендру Карнеги. Во 1907 година тој издвоил 7.000 фунти за изградба на јавна библиотека во Џорџтаун, тогашна Британска Гвајана (денешна Гвајана).
Оваа иницијатива била дел од пошироката програма на Карнеги за развој на библиотечната мрежа на Карибите. Со негова финансиска поддршка, во почетокот на XX век во регионот биле изградени повеќе библиотеки, меѓу кои и библиотеката од која подоцна се развила денешната Национална библиотека на Гвајана.
Во 1907 година гувернерот на колонијата, Ф. М. Ходсон, формирал Привремен комитет со задача да го спроведе предлогот за основање бесплатна јавна библиотека со средствата обезбедени од Карнеги. Во јули 1908 година била донесена Уредбата бр. 12 од 1908 година, позната како „Уредба за бесплатната јавна библиотека“. Со неа грижата за одржувањето на библиотеката им била доверена на градоначалникот и Градскиот совет на Џорџтаун, како и на Обединетиот суд.
Изградбата на библиотечната зграда започнала на 28 април 1908 година, кога бил поставен камен-темелникот.
Во септември 1909 година библиотеката била отворена за јавноста под името Карнегиева бесплатна библиотека, а подоцна била преименувана во Бесплатна јавна библиотека на Џорџтаун. Во почетниот период фондот не бил непосредно достапен за посетителите. Книгите биле одделени со железна преграда, а корисниците своите барања ги запишувале и му ги предавале на библиотекарот преку мал шалтер.
При отворањето, библиотечниот фонд броел 57.000 книги. Изборот бил направен од библиотекарот на јавните библиотеки во Вестминстер, по барање на Крунските агенти за колониите, а за набавката биле издвоени 900 фунти. До отворањето на библиотеката веќе биле запишани 1.500 членови.
Прв библиотекар била Емили Мареј, која работела во библиотеката од 1909 до 1940 година. На 4 април 1910 година била воведена и услугата за позајмување книги, за која првично биле достапни 5.700 примероци.
Развој: Слободната јавна библиотека во Џорџтаун (1911–1949) Во септември 1909 година библиотеката била отворена за јавноста под името Карнегиева бесплатна библиотека, а подоцна била преименувана во Бесплатна јавна библиотека на Џорџтаун. Во почетниот период фондот не бил непосредно достапен за посетителите. Книгите биле одделени со железна преграда, а корисниците своите барања ги запишувале и му ги предавале на библиотекарот преку мал шалтер.
При отворањето, библиотечниот фонд броел 57.000 книги. Изборот бил направен од библиотекарот на јавните библиотеки во Вестминстер, по барање на Крунските агенти за колониите, а за набавката биле издвоени 900 фунти. До отворањето на библиотеката веќе биле запишани 1.500 членови.
Прв библиотекар била Емили Мареј, која работела во библиотеката од 1909 до 1940 година. На 4 април 1910 година била воведена и услугата за позајмување книги, за која првично биле достапни 5.700 примероци.
Проширување: Слободната јавна библиотека (1950–1971) Во 1934 година Карнегиевата корпорација од Њујорк нарачала извештај за работата на Карнегиевите библиотеки во британските и американските колонии на Карибите. Изработката на извештајот му била доверена на Ернест Севиџ, секретар на Библиотечното здружение на Обединетото Кралство.
Врз основа на неговите согледувања биле доделени 10.000 долари за развој на централизирана библиотечна мрежа на подрачјето на Источните Кариби и Британска Гвајана. Во оваа мрежа била вклучена и Бесплатната јавна библиотека на Џорџтаун.
Значајна промена во работењето била воведена во 1940 година, кога библиотеката преминала на систем на слободен пристап до фондот. На членовите им било овозможено самостојно да ги разгледуваат полиците и да ги избираат книгите што сакале да ги позајмат. По воведувањето на овој начин на работа, бројот на членови значително се зголемил.
По донесувањето на Уредбата од 1950 година, Бесплатната јавна библиотека постепено ја проширувала својата дејност низ Гвајана. Во поголемите населени места биле отворани ограноци, а истовремено биле воведувани и нови библиотечни услуги.
Првиот огранок бил отворен во Њу Амстердам на 23 април 1953 година. Неговиот почетен фонд броел 2.000 книги, а Градскиот совет на Њу Амстердам обезбедил годишна финансиска поддршка од 1.000 долари.
Во февруари 1955 година бил отворен огранок и во Мекензи, денес дел од Линден. При отворањето располагал со фонд од 3.021 книга, а просториите за библиотеката ги обезбедила компанијата „Демерара боксит“