Џенова () — шестиот најголем град во Италија, главен град на покраината Џенова и регионот Лигурија во Северозападна Италија.
Џенова е позната како најголемо пристаниште во Италија. Покрај тоа, градот има голем и добро зачуван стар град, кој е под заштита на УНЕСКО.
Знаме Знамето на Џенова е црвен крст на бело поле, а тоа е знамето на Свети Ѓорѓи. Знамето на Џенова го прифатила Англија и градот Лондон во 1190 година за да имаат заштита од моќната џеновска флота во Средоземјето. Република Џенова, заедно со нејзиниот соперник, Венецијанската Република, била една од најмоќните сили во светот. Англискиот крал ѝ плаќал годишен данок на Џенова. Отсекогаш постоеле посебни односи меѓу Англија и Џенова.
Географија лево|мини| Главната посебност на Џенова, огромното пристаниште
Релјеф Џенова се развила во најсеверниот дел од Џеновскиот Залив, северниот дел од Лигурското Море. Според тоа, Џенова отсекогаш имала идеална положба како најблиско средоземно пристаниште за голем број градови во Северна Италија и други области на север (Швајцарија, Баден-Виртемберг). Меѓутоа, добрата макропозиција е нарушена со незгодна микропозиција, бидејќи градот се наоѓа на исклучително суров терен по должината на многу тесна крајбрежна линија, која е испресечена со делови и никаде не е поширока од 2-3 км. Ридовите и планините се издигаат стрмно над градот - на исток се најсеверните Апенини, а на запад крајните Лигуриски Алпи. Затоа, градот има голем број особености, многу стрмни и крајно тесни улици, целосно неправилна улична мрежа, улици-серпентини, чести тунели и надвозници. Се чини неверојатно, но разликите во надморската височина се толку големи што на 2 км од пренаселениот стар градски центар покрај брегот има области со недопрена природа на 700-800 м надморска височина.
Клима Климата во Џенова е средоземна. Затоа, летата се топли и суви, а зимите се благи и дождливи.
Води Џенова се развила во најсеверниот дел од Џеновскиот Залив, северниот дел од Тиренското Море. Морето е неразделен дел од градот, а економијата на градот се потпира првенствено на пристанишните активности.
Историја Првите познати жители на урбаната област на Џенова биле Лигурците, едно од италските племиња. Некогаш се верувало дека градот е основан од Келтите . Градски гробишта од 6 век. и 5. век стр. н. е. потврдува дека Грци живееле во Џенова во тоа време, но пристаништето веројатно го користеле и Етрурците многу порано. Можно е Феникијците да имале бази и во или во близина на Џенова. Во римско време, Марсеј бил од поголемо значење од Џенова. За разлика од другите лигуриски и келтски населби во областа, Џенова била сојузник на Рим за време на Втората пунска војна. Затоа Картагинците го уништиле во 209 година пр. н. е. Населбата била обновена на крајот од Пунските војни. Џенова тргувала со кожа, дрво и мед.
По падот на Западното Римско Царство, Остроготите ја освоиле Џенова. По Готската војна, тоа било средиште на византискиот викар. Преминал во рацете на Ломбардите во 643 година, а во 773 година било дел од Франкија. Неколку векови, Џенова била мал рибарски град, полека градејќи трговска флота што ќе стане водечка во Средоземјето. Арапски пирати го спалиле градот во 934 годин, но наскоро бил повторно изграден.
Пред 1100 година, Џенова станала независен град-држава. Номинално му била потчинета на Светиот римски цар, а старешина на градот бил епископот на Џенова. Вистинската моќ ја вршеле „конзули“ избрани на јавни собранија. Џенова била една од поморските републики заедно со Венеција, Пиза и Амалфи. Градот развил силна бродоградба, банкарство и трговија, што помогнало да се создаде една од најголемите и најмоќните морнарици во Средоземјето. Република Џенова се протегала во Лигурија, Пиемонт, Сардинија, Корзика и имала целосна контрола врз речиси целото Тиренско Море. Учествувала во крстоносните војни и основала колонии на Блискиот Исток, Егејот, Сицилија и Северна Африка. Од Левант донеле зелен пехар за кој верувале дека е Светиот грал. Џенова го надоместила пропаѓањето на крстоносните држави со сојуз со Византија, што отворило можност за ширење кон Црното Море и Крим. Имало кавги меѓу моќни семејства, но во најголем дел Џенова била водена како профитно претпријатие. Џенова го достигнала својот зенит со победата над Пиза во поморската битка кај Мелорија во 1284 година. Ја поразиле Венецијанската Република во 1298 година и тоа е почетокот на падот на државата. мини| Историски приказ на бомбардирањето на градот на таписерија од 1684 година. Просперитетот не траел долго. Црната смрт (чума) дошла во Европа во 1349 година преку џеновскиот трговски град Теодосиј од Крим. По економскиот колапс и губењето на населението, Џенова го усвоила венецијанскиот модел на владеење. Војните со Венеција продолжиле. Венеција ја добила војната кај Киоџа (1378–1381). По период на француска доминација над Џенова (1394–1409), таа паднала под власта на семејството Висконти од Милано. Арагон ја одзел Сардинија од Џенова. На Корзика избувнал бунт, а колониите на Блискиот Исток биле преземени од Турците и Арапите. Кристофер Колумбо и подарил 1/10 од приходите од откривањето на Америка на банката на Џенова за да биде ослободен од даноци за храна. Андреа Дорија создал нов устав во 1528 година, а Џенова станала шпански вазал. За време на економското закрепнување, многу џеновски семејства станале многу богати. Така, за време на својот најславен период во 16 век, Џенова привлекла многу уметници, како што се Рубенс, Караваџо и Ван Дајк. Познатиот архитект Галеацо Алези изградил бројни дворци во маниристички стил. Французите ја гранатирале Џенова во 1684 година, а Австрија ја освоила Џенова во 1746 година за време на Војната за австриското наследство. Џенова ја отстапила Корзика на Франција во 1768 година.
Како што светската економија и трговските патишта се префрлиле кон Атлантикот, Џенова економски опаѓала. Наполеон во 1797 година ја создал вазалната држава Лигурска Република, која била анексирана кон Франција во 1804 година . Виенски конгрес 1815 година . ја вклучи Џенова во Пиемонт (Кралството Сардинија). По три века, Савојската династија го добила градот. Џенова имала економска корист од унијата, но била изразито републиканско упориште. Џузепе Мацини бил популарен. Со подемот на Ризорџименто, Џеновците се свртеле кон борба за обединета Италија под водство на династијата Савоја. Џузепе Гарибалди во 1860 година тргнал од Џенова на својот поход со илјада доброволци. Местото каде што тргнале тие илјада е обележано со споменик.
Во јули 2001 година во Џенова се одржал состанок на групата Г8. Состанокот бил засенет од насилни протести и полициска бруталност, што довело до смрт на демонстранти.
Население мини| Големата густина на населението е особеност на Џенова Според проценките, во 2010 година во градот живееле 607.906 жители.
Во 2008 година Џенова имала население од нешто повеќе од 610.000 жители, 50% повеќе отколку на почетокот на 20 век., но 200.000 помалку отколку во 1970 година. Намалувањето на населението во последните десетлетија е предизвикано од постојаното преселување на населението (претежно млади семејства) кон потивки предградија со повисок квалитет на живот, но до пред околу десет години, преселувањето на населението во други делови од Италија било исто така многу присутно. Ова се одразува и на населението на градот, кое е исклучително старо и има ниска стапка на природен прираст.
Градот денес има значително население од доселеници од целиот свет.
Џенова има голема градско подрачје со близу еден милион жители („Голема Џенова“). Метрополитенската област на градот има околу 1,5 милиони жители и се протега надвор од границите на градскиот округ.
Градско стопанство мини| Нови делови од градот на карпите над градското јадро мини| Страда Нова, најубавата градска улица мини| Еден од градските плоштади мини| Градското пристаниште и марината со стариот светилник мини| Еден од влезовите во Џеновското метро мини| Средновековна капија на Џенова мини| Паркот Нерви, еден од познатите градски паркови Џенова се наоѓа во северозападниот дел на Италија. Градот е на 510 км северозападно од главниот град Рим, а градови како Милано (140 км) и Торино (170 км) се многу поблиску до Џенова. центар|мини|700x700пкс| Панорама на градот Џенова отсекогаш била град поврзан со морето, па затоа економијата на градот некогаш се потпирала, а и сè уште се потпира, на пристанишните активности, поморството и бродоградбата. Покрај тоа, денес Џенова е исто така големо управно, културно и образовно средиште, а во близина на градот има бројни туристички одредишта поврзани со туризмот во Средоземјето. Знаменитости на градот Дел од стариот град Џенова е на Списокот на светско наследство на УНЕСКО. Во тој дел во 16 век дворците на најбогатите семејства во градот биле изградени во маниристички стил.
Главна знаменитост е Пјаца Ферари (), каде што се наоѓаат операта и Дуждовата палата. Катедралата Свети Лоренс Старо пристаниште Средновековна порта на Џенова Стариот светилник ( ) е најстариот светилник во светот кој сè уште е во функција. Аквариум, втор по големина во светот Куќата на Кристофер Колумбо
Познати личности Кристофер Колумбо Андреа Дорија Николо Паганини Џузепе Мацини Палмиро Тољати Папите Инокентиј IV, Адријан V и Бенедикт XV
Меѓународна соработка Балтимор Хиос Колумбо Одеса Марсеј Риека Бејоглу
Галерија
Наводи
Надворешни врски
Genoa – whc.UNESCO.org
Категорија:Европски престолнини на културата Категорија:Светско наследство во Италија Категорија:Градови во Италија Категорија:Лигурија Категорија:Џенова Категорија:CS1-одржување: датумски формат Категорија:Статии со текст на италијански