Кит убиец () или орка — забест кит што припаѓа на семејството окенаски делфини. Китотовите убијци се среќаваат во сите океани, од ледените региони на Арктик и Антарктик до тропските мориња. Китовите убијци се видови со разновидна исхрана, иако некои поединечни видови често се специјализираат во одредена врста на пленови. Некои се исхрануваат исклучиво со риба, додека другите ловат морски цицачи како што се морски лавови, фоки, моржови па дури и големи китови. Китовите убијци се гледаат како врвни грабливци, изземајќи ги природните.
Китовите убијци се високо социјализирани, некои видови се составени од мајински семејни групи коишто се најстабилни од сите животински видови. Нивната софистицирана техника на ловење и вокално држење, коишто се често специфични за посебни групи низ генерациите, опишани како манифестирање на култура.
Меѓународниот сојуз за заштита на природата моментално пристапува на статусот за зачувување на орките како недостаток на податоци, поради веројтноста дека една или повеќе типови на китови убијци се одделни видови. Некои локални видови се сметаат како загрозени или во опасност поради осирумашуање на пленот, загубата на живеалишта, загадување ( со ПХБ), фаќање за паркови со морски цицачи и конфликти со роболовот. Кон крајот на 2005 година китот убиец познат како јужен кит убиец беше ставен на списокот на загрозени видови.
Дивите китови убијци не се сметаат за закана за човекот, иако имало случаи пленикот да биде убие или повреди некои од нивните скротители во морските паркови. Китовите убијци се појавуваат често во митологиите на домородни култури. Во западните култури, има репутација на бестрашен грабливец.
Таксономија и еволуција Orcinus orca е единствениот признает вид од родот Orcinus, еден од многуте животински видови оригинално опшан од Linnaeus во 1758 во Systema Naturae. Конрад Гешнер ја напиша првата научна дескрипција за китот убиец во неговата Fish book од 1558, заснована на испитување на мртово заробено животно во Заливот Грифсвалд којшто привлече големолокално внимание.
Китот убиец е еден од 35 видови во семејството на окенаски делфини, кои првпат се појавиле пред 11 милиони години. Веројатно лозата на китот убиец подоцна се одделила. Иако има морфолошки сличности со пилот китовите и китовите пигмејци убијци, нивен најблизок род е Ирвади делфинот.
Познати имиња Научници од англиско говорно подрачје најчесто го користат изразот кит убиец исто така терминиот орка е во зголемена употреба. Адвокатите потенцираат дека китот убиец има долга историја. Всушност, родот наречен Orcinu значи припадност на кралство на мртвите, или припадност на Оркус. Античките Римјани оригинално ја употребуваат орка ( множина оркае) за овие животни, можно е позајмување од грчкиот збор ὄρυξ кој се однесува на видовите китови ( помеѓу другите работи ). Уште од 1960, орка најбрзо доби популарност, и двете имиња сега се користат. Терминот орка се преферира од некои за да се избегне негативната конотација на убиец и поради тоа што видовите поблиску се поврзуваат со делфините отколку со китовите.
Понекогаш се именуваат како blackfish, име што се користи за некои видови на китови исто така. Grampus е поранешното име за овие видови, но сега не се употребува Ова значење на грампус не треба да се меша со подорт Грампус, чијшто член е Risso's Dolphin.
Типови Има од три до пет типа на китови убијци коишто се раликуваат доволно за да се сметаат како посебни раси, поттипови или можно е и дури како видови. Иуцн изјави во 2008, таксономијата на овој род е јасна дека е потребно прегледување, и е веројатно дека о орка ќе биде разделен во поголем број на различни видови или најмалку во подвидови во наредните неколку години. Во 1970 и 1980, истражувањата на западниот брег на Канада и Сад ги идентификуваа следниве три типа
Постојани Овие се најчесто распространети од сите три популации во крајбрежнитњ води на северниот Тихи Океан. Исхраната на се состои првенствено од риби и понекогаѓ лигни, и тие живееат во комплексни и кохесивни семејни групи наречени... Женките карактеристично имаа заоблена грбна перка којшто завршува со остар агол. Тие ги посетуваат истите области константно. Популацијата на постојаните китотови во Британска Колумбија и Вашингтон најинтензивно се изучуваат морските циццачи. Истражувањата покажаа и именуваа преку 300 китови убијци во изминативе 30 години.
Повремени Исхраната на овие китови се состои искклучиво од морски цицачи, тие не јадат риба. Повремените китови Претежно патуваат во малли групи, вообичаено од две до шест животни, и имаат помалку значајни семејни врски од постојаните китови. Повремените китови вокализираат во помалку променливи и помалку сложени дијалекти. Женка од групата повремени се одликува со триаголна иистакната перка од другите постојани китови. Сивата или белата област околу перката, е познат како седло крпеница, често содржи црна боја кај постојаните китови.Како и да е, седлото крпеница на повремените китови е еднобојна и еднакво сива. Повремените китови скитаат долж брегот – некои поединци се распространети и на јужната страна на Алјаска и Калифорнија.
Крајбрежни Трета поулација од китовите убијци во северно-источен Тихи Океан откриена во 1988 кога грбавиот истражувач на китови Џим Дарлинг ги набљудуваше во отворена вода. Како што и имието им сугерира, тие патуваат далеку од брегот и се хранат првенствено со schooling fish. Меѓутоа поради големата застрашувачка и засечена грбна перка личат на повремените китови, тие можат да јадат исто така и цицачи и ајкули. Најчесто се среќаваат на западниот брег на Островот Ванкувер и блисзу до Островите на Кралица Шарлот. Крајбрежните китови обично се собираат во групи од 20 -75 со повремени проширувања на групите до 200. Моментално, малку се знае за нивните навики, но тие генетски се разликуваат од постојаните и повремените китови. Крајбрежните се помали од другите, а женките се одликуваат грбна перка која секогаш е заоблена.
Повремените и постојаните китови живеат во исти области, но се избегнуваат едни со другли. Името повремени потекнува од верувањата дека овие убијци китови се истерани од поголеми групи на постојаните китови. Подоцнежните истражувања откриваат дека повремените китови не се родени во групи на постојаните или обратно. Еволуционалната поделба помеѓу двете групи се верува дека започнала пред две милиони години. Генетските податоци покажуваат дека типовите не се вкрстиле повеќе од 10,000 години.
Другите популации не се добро проучени, иако китови убијци специјализирани за исхрана со риба или пак јадачи на цицачи постојат на други места. Посебни популации на китови убијци на риби и јадачи на цицачи се забележани покрај Обединетото Кралство. Китови убијци јадачи на риби на Алјаска и Норвешка имаат постојани китови како социјлана структура, додека китовите убијаци јадачи на цицацчи во Аргентина и островите Крозе се однесуваат многу повеќе како повремените китови.
Три типа се документирани на Антарктикот. Два џуџе видови, наречени Orcinus nanus и Orcinus glacialis, беа опишани во текот на 1980 од руските иструвачи, но многу истражувачи на цицачи се скептични за нивниот статус и тешко е да се поврзат овие директно со типовите опишани подолу.
Тип А изгледа како типичен кит убиец, долг, црна и бела форма со средна големина на белата патека околу очите, чивеат во отворени води и се хранат исклучиво со минк китовите. Тип Б e помал од Тип А. Има голема бела патека околу очите. Нјаголемиот дел од темниоте делови од неговото тело со со средно сива боја на место црна, иако има темносива патека наречена грбен нос кој се протега од неговото чело до крајот на грбната перка. Белите делови се обоени со жолта боја. Најмногу се хранат со фоки. Тип Ц е најмалиот тип и живеат во поголеми групи од останатите.Делот околу очите е навалена напред, наместо паралелно со оската на телото. Како и Типо Б, тие се првенствено бели и средно сиви, со темносив грбен нос и жолто обоени делови. Нивниот плен е само на Анартикот.
Типовите Б и Ц живета блиску до ледени површини, и двоатомноста на овие води може да биде причина за нивната жолтеникава боја. Митохондричната ДНК секвенца ја поддржува теоријата дека овие се посебни видови што неодамна се оделиле.Неодамна, комплетното митохондрично секвенцирање покажува на две јата од Антарктикот кои јадат фоки и риби можат да се оделат од другите видови, како и повремните китови Во Северен Тихи Океан, оставајќи ги другите како подвидови во очекување за нови податоци.
Истражувањата продолжуваат во генетските врски мегу типовите на китовите убијци, и длаи типовите ѓто се идентификувани претставуваат длабоки еволуциски трендови.на пример, долго се мислеше дека китовите убијци што јадат цицачи најверојатно се тесно поврзани со другите китови убијци што јадат цицачи од другите региони, но генетското тестирање ја демантираше оваа хипотеза.
Опис Китот убиец има цнр грб, бел стомак и бели страни, и бела патека над очите. Младунчињата на китовите се раѓаат со жолтеникава или портокалова нијанса, која што избледува во бело. Китовите убијци имаат тешко и робустно тело ( поизразено од другите делфини) и голема грбна перка и до 2 метра (6,6 стапки) висока. Позади перката имаат темносива седло низ грбот. Антарктичките китови убијци може да имаат и бледо сива на кај бела боја на грбовите. Возрасните китови убијци се многу различни и не се мешаат со другите морски животни. Кога се гледаат од далечина, младите можат да бидат звркани со други видови на китови како што се лажниот кит убиец или Risso's делфинот.
Мажјаците обично достигнуваат од 6 до 8 метри (20 -26 стапки) должина и тежат над 6 тони. (5.9 лт, 6,6ст). Женките се помали, претежно тежат од 5 до 7 метри (16-23 стапки) и тежат околу 3 до 4 тони (3,0 до 3,9лт до 4,4ст). Најголемиот мажјак кит забелеќан беше од 9,8 метри (32стапки), со тежина преку 10 тони (9,8лт, 11ст), додека најголемата женка беше 8,5 метри (28 стапки) со тежина од 7,5 тони (7,4лт, 8,3ст). Младенчињата при раѓање теќат околу 180 килограми(397лб) и се околу 2,4 метри(7,9стапки) долги. Големината и должината на китот убиец го прави еден од најбрзите морски цицачи, способни да достигнат брзина од 30кноти (56км на час).
Пекторалните перки на китот убиец се долги и заоблени слични на весла. Мажјаците имаат значително поголеми пекторални перки од женките. Со должина од 1,8 метри(5,9стапки) машките грбни перки се двапати поголеми од големината кај женките и се со потриаголна форма во висина, издолжен рамностран триаголник а кај женките се пократок и повеќе заоблен. Мажјаците и женките исто така имаат различни модели на црна и бела кожа во гениталната област.
Поединечни китови убијци често можат да бидат препознатливи по грбната перка и селото. Варијациите како засеците, гребнатини и солзи на грбанта перка и моделот на белата или сивата боја на седлото се уникатни. Публицирани директориуми содржат идентификувани фотографии и имиња на стотици животни од Северн Тихи Океан. Фото препознавањето овозможува локалната популација на китовите убијци да биде избројана секоја година отолку предвидена и овозможува одличен поглед кон животниот циклус и социјалнире структури.
Белите китови убијци се појавуваат повремено помеѓу нормалните китови убијци, но се ретки.Забелеќани се ви северното Берингово Море и околу Св. Лоренцовите Острови и блиску до Руското крајбрежје. Во февруари 2008, бел кит убиец беше фотографиран на 2 милји (3км) од вулканот Канага.
Китовите убијци имаат добар вид и под вода и над вода, одличен слух и добро чувство за допир. Имаат извонредно софистицирани хидролокаторски способности, откривање на локации и одлики на пленот и други објекти во нивна околина емитувајќи звук на кликање и слушаат ехо.
Животен циклус