200px|мини|Бјорк во Париз 2022 година Björk Guðmundsdóttir (родена на 21 ноември 1965) — исландска пејачка, текстописец, глумица и уметница која во својата четиридецениска кариера развила електронски музички стил кој бил под влијание на поп, експериментална, трип-поп, класична и авангардна музика. Таа пораснала во Рејкјавик и својата музичка кариера ја започнала на 11 години, а била препознаена и по тоа што во алтернативната рок-група Sugarcuber, била главен вокал. По распаѓањето на бендот, таа ја продолжила својата соло кариера и ги создала албумите Debut (1993), Post (1995), Homogenic (1997), Vespertine (2001), Medulla (2004),Volta (2007), Biophilia (2011),Vulnicura (2015) и Utopia (2017). Нејзините албуми и песни доживеале голем успех и биле продавани и познати низ целиот свет. Некои од тие песни се It’s oh so quiet, Army of me, Hyperballad, Play dead, Big time sensuality, Violent happy и многу други. Како признание за нејзината работа се наградите Order od the Falcon, пет BRIT Awards и 15 Grammy номинации. Во 2015 година нејзиното име се наоѓало на списокот на Time, за 100 највлијателни луѓе во светот. Бјорк глумела и во филмoт на Ларс фон Трир „Dancer in the dark“ и освоила награда за најдобра глумица на Cannes film festival и била номинирана за Academy Award for Best Original Song за песната I’ve seen it all.
Живот и кариера Бјорк е родена на 21 ноември 1965 во Рејкјавик, каде што и пораснала. По разводот на нејзините родители, таа продолжила да живее со мајка ѝ. На шестгодишна возраст започнала да оди во музичко училиште, каде што изучувала класично пијано и флејта. Еден настап во нејзиното училиште, со песната I love to love од Тина Чарлс, ѝ отворил сосем Нов Свет и таа на 11 години го издала својот прв албум ‒ благодарение на тој настап, што бил емитуван на повеќе радио станици. Во нејзините тинејџерски години таа оформила женски панк-бенд, наречен Spit and Snot, една година подоцна ја оформила џез-фјужн групата Exodus. Заедно со басистот Јакоб Магнусон оформиле уште една група ‒ Cork the Bitch’s ass и го издале албумот Bite hard into hell. Таа сосем случајно се поврзала со музичари со коишто заедно настапиле на радио-шоу и од таму продолжиле да свират заедно.Настапувале под името Kukl. Доживеале големи успеси, настапувале на фестивал во Исланд и Данска, склучиле договор со Crass Records и го издале албумот The Eye.
The Sugarcubs, брак и мајчинство И покрај тоа што открила дека ќе стане мајка, Бјорк продолжила со настапите и турите со бендот Kukl. Нивниот втор албум наречен Holiday in Europe излегол во 1986 година. Бендот се распаднал поради некои приватни конфликти. Истата година Бјорк и Елдон стапиле во брак и го добиле синот Sindri Eldon Þórsson. Многу кратко по раѓањето на нивниот син, Бјорк ја добила улогата во „The Jupiter Treе“, заснована на приказната на Браќата Грим и режирана од страна на Nietzchka Keene. Бјорк ја добила улогата на Маргит, девојче чија мајка била убиена поради тоа што изучувала и практикувала вештерство. Со бендот Sugarcubes (поранешен Kukl) склучиле договор со Електра Рекордс во US и го снимиле својот прв албум Life’s too good. Со бендот во 1988 година направиле турнеја во Северна Америка. Бјорк продолжила и со своите соло проекти и во 1990 година таа снимала придружни вокали за бендот Bless за албумот Gums. Истата година снимила колекција од популарни џез и оригинални песни заедно со џез-групата Tríó Guðmundar Ingólfssonar.Во 1991 година го запознала џез-музичарот Corky Hale и тие заедно имале снимачки сесии кои на крајот завршиле на нејзиниот иден албум Debut. Бјорк решила да го напушти бендот поради тоа што сакала да се посвети на својата соло кариера, но бидејќи имале склучено договор им преостанало снимање на уште еден албум и негова промотивна тура, согласно со договорот. Бјорк прифатила, а бендот Sugarcubes се распаднал по нивниот последен настап во Рејкјавик. Rolling Stone ги нарекле „најголемиот рок-бенд од Исланд”.
Debut and Post Бјорк се преселила во Лондон и започнала да работи со продуцентот Nellee Hooper (продуцентот и на Massive Attack). Од нивната соработка произлегла песната Human Behaviour, заснована на примероци од ритам гитарата на Антонио Карлос Жобим. Во 1993 година Бјорк го издала својот соло албум Debut за којшто добила многу позитивни критики. Поради фактот што таа создавала музика уште како многу мала, овој албум бил на некој начин место каде што се споиле сите тие соработки, искуства, песни кои потекнувале од нејзините тинејџерски денови па сѐ до нејзините дваесетти години. На албумот се наоѓале песните Venus as a boy, The Anchor song, џез-стандардот Like someone in love, како и многу други.Таа во 1994 година добила награда за Best International Female и Best International Newcomer, а успехот на нејзиниот албум ѝ овозможил соработка со многу уметници. Работела со David Arnols на Play Dead, песна за филмот „Tahe Young Americans“, соработувала со Мадона за нејзиниот албум Bedtime stories.
Post е вториот албум на Бјорк, издаден во јуни 1995 во соработка со Nellee Hooper, Tricky, Graham Massey и Howie B. Бјорк на овој албум искористила различни звуци од трип-хоп до електронска музика, како и техно. Дел од песните на овој албум се Possibly Maybe, Enjoy, Army of me. Овој албум доживеал голем успех и бил рангиран на листата за 500 greatest albums of all time, според магазинот „Rolling Stone“.
Homogenic and Dancer in the dark Бјорк се преселила во Шпанија каде што го снимила својот албум Homogenic, издаден во 1997 година. Овој албум се смета за еден од најексперименталните и екстровертни дела на Бјорк, за кој и самата рекла: „I realized that I’d come to the end od the extrovert thing.I had to go home and search for myself again”. Дел од песните на овој албум се Joga, Bachelorette, All is full of love и други.
Во 1999 г. на Бјорк ѝ било понудено да направи музика за филмот „Dancer in the dark“, музичка драма за жена по име Селма, која била имигрант и морала да плати за операцијата што ќе го спречи слепилото на нејзиниот син. Директорот Ларс фон Трир ѝ понудил на Бјорк да ја игра улогата на Селма, убедувајќи ја дека композиторот на музиката најубаво ќе го претстави и ќе го долови ликот на Селма. Бјорк прифатила и, по издавањето на филмот, таа добила награда за најдобра глумица, а филмот ја добил наградата „Palm d’Or“ на педесет и третиот Cannes film festival. Таа изјавила дека снимањето било физички и емотивно пренапорно, но дека отсекогаш сакала да учествува во мјузикл, а овој филм ѝ го овозможил тоа. Саундтракот на филмот бил издаден под името Selmasongs и песната I’ve seen it all која била номинирана за најдобра оригинална песна наедно е и дует со Thom Yorke (Radiohead). Тие заедно настапиле на Оскарите во 2001 година.
Vespertine Во 2001 година Бјорк го издала својот албум Vespertine,во придружба на камерен оркестар и хор, а за овој албум таа соработувала со експериментални музичари како Matmot, DJ Thomas Knak и харфистката Zeena Parkins. За текстовите одбрала песни од американскиот поет E.E Cummings, а соработувала со режисерот Harmony Korine и драматургот Sarah Kane. Кога започнала турнејата за овој албум тие настапувале во театри и опери, грижејќи се за потребната акустика. На овој албум се наоѓаат три сингла Hidden place, Pagan Poetry и Cocoon. Дел од видеата на овие песни биле забранети на MTV поради одредени „непристојни“ теми во содржината. Бјорк исто така била повикана да ја сними песната Gollum’s song за филмот „Господар на прстените“, но таа одбила бидејќи била бремена. Бјорк во 2002 година го издала CD boc set Family Tree. На ова ЦД се наоѓале претходно неиздадени верзии на нејзините композиции, како и работата со Brodsky Quartet. Овој албум на некој начин претставува една ретроспектива за минатите 10 години од нејзината соло кариера. Песните за овој албум биле избрани од нејзините обожаватели преку анкета на нејзиното мрежно место На овој албум се наоѓа и песната It’s in our hands. Во 2002 година, на 3 октомври, Бјорк ја родила својата ќерка Isadora Bjarkardottir Barney. Бјорк и Brodsky Quartet снимиле композиција наречена Prayer of the Heart, а исто така Бјорк издала и Live Box на којшто имала лајв снимки од нејзините настапи.
Medula and Draving Restraint 90 Во август 2004 година, Бјорк го издала албумот Medulla. Карактеристично за овој албум е тоа што било планирано да биде заснован само на вокали.Овој план бил малку изменет и на овој албум, освен гласовите на Tanya Tagaq, Rahzel (beatboxer), Dokata(beatboxer), Mike Paton, се појавиле и хорови, како и некои музички инструменти. Во август 2004, Бјорк настапила на летните Олимписки игри во Атина со песната Oceanina. За оваа песна таа соработувала со артисти како Shlomo и со лондонскиот хор. Други песни од овој албум кои доживеале голем успех се: Triumph of a heart, Where is the line, Who is it. Во 2005 година Бјорк соработувала со Matthew Barney во филмот „Drawing Restraint 9”, поврзан со истражувањето на јапонската култура. Во овој филм, покрај тоа што глуми, Бјорк е одговорна и за саундтракот на филмот. Во 2005 г. Бјорк се појавила во документарниот филм „Screaming Masterpiece“, чија тема била исландската музичка сцена. Во филмот се прикажани разни снимки од бендовите Sugarcubes и Tappi Tikarrass, како и разговор со Бјорк. Во овој период таа добила уште една BRIT Award за најдобар женки соло артист. Во 2006 направила ри-мастер на нејзините три соло албуми и на двата саундтрак албуми. Почетниот бенд на Бјорк, The Sugarcubes, на 17 ноември во 2006 година повторно направил концерт во Рејкјавик. Финансиските средства биле донирани за дискографската куќа Smekkleysa, што според Бјорк: „continue to work on a non-profit basis for the future betterment of Icelandic music".
Volta По повод трибјутот на Joni Mitchel, Бјорк ја испеала песната The Boho dance, во 2007 година. Нејзиниот албум Волта, бил издаден на 7 мај 2007. Содржел 10 песни и за овој албум соработувала со артисти како хип-хоп продуцентот Timbaland, пејачката Anohni, поетот Sjon, Mark Bell, Toumani Diabate инструменталист (жичен инструмент кора), музичката група Konono No 1, Min Xiaofen инструменталист ( 4-ри жичен инструмент,пипа), како и женски ансамбл од Исланд. Исто така, на овој албум Damian Taylor свирел електронски музички инструмент (вид на синтисајзер) Reactable. Песни од овој албум се: Earth Intruders, Innocence, Declare independence, Wanderlust, The dull flame of desire. Со овој албум Бјорк направила 18-месечна турнеја, настапила на многу фестивали и по девет години се вратила во Латинска Америка, каде што настапила во Рио де Жанеиро, Богота, Лима Сантјаго де Чиле, Буенос Аирес. Потоа настапила во Австралија и во Нов Зеланд на фестивалот Big Day Out. Бјорк издала уште една песна под името Nattura за која додала: „To encourage active support for a more environmental approach to Iceland's natural resources." За оваа песна придружните вокали ги испеал фронтменот на групата Radiohead, Tom Yorke.
Во мај 2010 година, Royal Swedish Academy of Music, објавиле дека Бјорк е добитник на Polar Music Prize, заедно со Ennio Morricone. Во септември истата година таа ја издала The comet song, како дел од саундтракот на филмот „Moomins and the Comet Chase“. На 7 декември 2010 г., песната Trance била издадена како музика за краток филм на Nick Knight насловен „To Lee, with love“.
Biophilia