Белош или Белуш (1142 - 1157) (1163 - пред 1198) бил српски благородник од Рашка од династијата на Вукановиќ кои, благодарение на семејните врски со унгарската династија на Арпад, станал палатин на Кралството Унгарија и бан на Хрватска. Кога неговиот брат Урош II Примислав по втор пат се побунил и одметнал од византиската врховна власт, Белош во 1162 година за кратко време, по желба на царот Манојло I Комнин, станал висок жупан на Рашка, но набргу потоа се вратил во Унгарија, каде што подоцна и починал.
Белош бил син на големиот српскиот префект Урош I. Тој имал уште двајца браќа, постариот Урош II и помладиот Деса, како и две сестри, Јелена и Марија. Јелена била омажена (1129—1130) за унгарскиот принц, а подоцна и крал Бела II Слепиот (1131—1141). За време на владеењето на Бела II, Белош пристигнал во Унгарија, каде што му била дадена титулата војвода.
По смртта на неговиот зет Бела Белош, тој и неговата сестра Јелена го презеле туторството и воспитувањето на нејзините малолетни синови, од кои најстариот бил унгарскиот крал Геза II (1141-1161). За да концентрира што е можно поголема моќ во своите раце, Белош ја презел титулата на Палатин во Унгарија и на бан во Хрватска. Заедно со своите сојузници, тој енергично ги одбил нападите на византискиот император Маноил I Комнин и императорите на Светото Римско Царство, кои му помагале на кандидатот Борис Коломановиќ против неговиот штитеник Геза. Ќерката на Белош „Банова“ Марија и Бановна - омиљене владарке Чешке и Украјине („Вечерње новости“, 17. септембар 2014) се омажила во 1150 година за рускиот принц Владимир Долгоруков. Околу 1158 година Белош се откажал од бановските и палатинските почести и се вратил во Србија, каде што во 1162 година, по соборувањето на одметникот Урош II Примислав, Манојло I Комнин го назначил за висок жупан. Но, Белош не останал долго во својата татковина, туку се вратил во Унгарија, додека престолот на Рашка му припаднал на неговиот најмлад брат Деса. Веќе по 1163 година, Белош повторно се споменува како хрватски бан. По 1163 година, нема повеќе траги за Белош во јавниот живот на Унгарија. Починал во Унгарија некаде пред 1198 година. За време на животот изградил голем манастир во денешен Баноштор на реката Дунав, кој го дарувал со големи дарови. Во времето на Белош, местото каде што тој ја подигнал својата градба се викало Кун. Подоцна почнале да го нарекуваат Бански манастир (), па така е дојдено до денешното име Баноштор.
Име лево|мини|305x305пкс| Јелена, сестрата на Белош и унгарска кралица (1131-1141). Најстарото спомнување на името на Белош доаѓало од кодексот што се чувал во манастирот Адмонт во Штаерска. Записот во кој се споменува Белош е внесен непосредно по смртта на кралот Бела II (1141). Формата на името Белош се појавувало во кодексот. Во овој манастир живеела ќерката на кралот Бела, Софија, сестрата на Белош. Кај Џон Кинам името на српскиот принц се сретнувало во две форми: како Белош и како Белуш. Се споменувало како Белуш кога бил на престолот на високиот рашки жупан. Името на српскиот кнез потекнувало од словенскиот корен Бел, од кој произлегле и други средновековни имиња како што се: Белимир, Белослав и други. Подоцна се појавувало и името Белош, на пример во Дечанскиот Златоуст. Во германската хроника на Хенри од Мигел, името Белош се нарекува како Полислав. Во повелбата на кралот Стефан IV се појавувало во форма на Белуш (Belus banus).Калић (1997), 63-4
Семејството Белош бил син на големиот рашки жупан Урош I. Неговата мајка била Ана Диоген, ќерка на Константин Диоген, односно внука на византискиот император Роман IV. Исто така, Белош бил брат на Урош II, наследникот на Урош I. Тој имал уште еден брат со име Деса, кој исто така бил српски жупан во периодот од 1161 до 1165 година. Имал и две сестри: Јелена и Марија. Јелена била сопруга на унгарскиот крал Бела II Слепиот. Марија се омажила за чешкиот благородник од династијата Пшемисловиќ, поточно за Конрад II од Знојмо.Калић (1997), 64
Детството и младоста мини|273x273пкс| Бела II Слепиот Годината на раѓањето на Белош не е позната. Бил роден помеѓу 1110 и 1115 година. Тој починал во последната деценија на XII век. Како починат се споменувал во писмото на папата Инокентиј III во 1198 година. Тоа било многу долг животен век во времето на средниот век. Детството и младоста ги поминал во Србија, а подоцна отишол на дворот на својата сестра, унгарската кралица Јелена. Подоцна се вратил во Рашка и станал висок жупан, за да биде принуден повторно да замине во Унгарија. Таму починал на својот имот во регионот на Срем.Калић (1997), 64-5
Престојот на Белош во Унгарија
Година на пристигнување лево|мини|256x256пкс| Геза (1142-1163) Не било познато кога Белош ја напуштил Србија и заминал во Унгарија. Секако, бидејќи се знае дека отишол на дворот на неговата сестра Јелена, тоа не би можело да се случи пред 1129 година кога бил склучен бракот помеѓу Јелена и кралот Бела II. Следната година се родил Геза, најстариот син на Јелена. Бела ја презел власта по смртта на неговиот татко Стефан II во 1131 година. Тој владеел во следните десет години, до неговата смрт во 1141 година. Белош првпат се споменувал во Унгарија во повелбата на кралот Геза од 1142 година. Тој во таа прилика се јавувал со титулата „дукс“, односно титулата херцег или војвода.Оваа титула се доделувала на најблиските роднини на владејачката унгарска династија, Арпад. Постојат два документи кои откриваат во кое време Белош дошол во Унгарија. Тоа биле кодексот од манастирот Адмонт во Штаерска и делото на Јован Кинам.
Годината на објавување на првиот текст не е позната. Во него го спомнува соборот во Острогон, каде Бела му го доделил на својот син Ладислав босанското војводство. Тоа се случило во 1137 или 1139 година. Во документот се наведувало дека кралот Бела му дал согласност на принцот Мартин да го подари неговиот имот на манастирот Свети Петар сместен во Чатар во округот на заладната жупанија. Привилегијата подоцна ја потврдил синот на Бела, Геза, а Белош се јавувал како сведок заедно со други достоинственици на судот. Текстот секако бил напишан по смртта на Бела. Прашање е дали Бела го поддржал предавањето на Босна на неговиот внук од сестра, Ладислав во соборот во Острогон.
Податоците за Белош ни давал и византискиот хроничар Јован Кинам. Според Кинам, Белош бил еден од најистакнатите луѓе меѓу „Далматинците“, односно Србите. Тој заминал во Унгарија и таму поминал подолго време. Учествувал во образованието и воспитанието на кралот Геза уште од неговото најрано детство. Во текстот на Кинам се наведувало дека Белош и претходните години ги поминал на унгарскиот двор. Бидејќи Геза е роден во 1130 година, тој имал само 11 години кога дошол на власт. Според средновековната терминологија, 11 години не претставувале рано детство. Затоа, станувало јасно дека Белош бил на унгарскиот двор за време на животот на Бела II. Имало информации дека ќерката на Белош се омажила во 1150 година за рускиот принц Владимир Мстиславиќ. Ако тогаш имала 15 години,а тоа било минимум години за брак, таа би требало да биде родена околу 1135 година. Белош тогаш би можел да има некаде околу 25 години. Тој веројатно заминал во Унгарија по 1135 година, секако пред смртта на кралот Бела во февруари 1141 година. Воспитувајќи го синот на слепиот крал, Белош ја добил титулата дукс.Калић (1997), 64-6
Титули Геза дошол на власт уште како малолетник. Имал само 11 години. Затоа неговата мајка Јелена и нејзиниот брат Белош имале главен збор во Унгарија во првите години од владеењето на Геза. Дури во есента 1146 година, Геза бил прогласен за витез. Белош, практично и по таа година владеел со Унгарија, држејќи високи позиции и титули. Прво ја носел титулата на дукс со која се појавувал на почетоците на владеењето на Геза. Во 1144 година за прв пат се појавил со титулата хрватско-далматински бан. Тој продолжил да се појавува како хрватско-далматински бан во 1146, 1148, 1150, 1151-1152, 1156 и 1157 година. Така, за време на престојот во Унгарија, тој најдолго ја носел титулата на бан (1144-1157), а како таков го именувал и Јован Кинам, додавајќи дека имал „една од првите и водечки позиции во Унгарија“. Белош се појавувал и со титулата палатин. Палатинец била највисоката титула на унгарскиот двор. Основните лостови на кралската моќ во Унгарија биле во рацете на владетелот - палатинот. Палатинот имал воени и судски овластувања, управувал со имотите на кралот, приходите на владетелите и го заменувал во важните државнички работи. Во 1146 и 1157 година, Белош се споменувал и како палатин и како бан. Сепак, тој останал запаметен најмногу по банската отколку по титулата на палатин. Поп Црнот во 1144 година во тестаментот споменувал дека тој е напишан и составен „за време на владеењето на унгарскиот крал Геза и банот Белош“. Периодот на активност на Белош во унгарската историографија бил познат како „ера на владеење на банот Белош“.
Белош последен пат се споменувал како палатин и бан во основачката повелба на грофот Валфер за бенедиктинскиот манастир Свети Мартин во Унгарија (1157). По пролетта таа година, кога е составена повелбата, на Белош му се губи секаква трага. Веројатно таа година ја напуштил Унгарија. Причината е непозната. Можно е да се судрил со Геза II, можно е да бил огорчен од промената во надворешната политика на земјата или поради некоја друга причина, односно да не сакал повеќе да живее во Унгарија.Калић (1997), 66-7
Политика кон Русите мини|Изјаслав II од Киев За време на престојот на Белош во Унгарија, таа се граничела на запад со Светото Римско Царство и Војводството Австрија, како и со областите на Бохемија и Моравија, на север со Полска а на исток со руските кнежевства кои биле во конфликт меѓу себе по смртта на Владимир II Мономах (1125). Териториите на Галиција и Волинија биле од најголемо значење за Унгарија, а унгарскиот двор влијаел на битките околу киевскиот престол со мешање во внатрешните работи на ова кнежевство. На југ Унгарија се граничела со Византиската империја и територијата на Рашка.
Белош се занимавал со состојбите во руските кнежевства. Тој лично ги водел унгарските чети кои во 1144 година заминале да му помогнат на галицискиот принц Владимирко Володаревич кој се борел против киевскиот висок војвода Всеволод. Владимирко претходно учествувал на страната на кралот Бела во борбата против кандидатот за унгарскиот престол, Борис Коломановиќ, синот на кралот Коломан. Две години подоцна помеѓу кралот Геза II и Ефросина, внука на големиот војвода на Киев Владимир Мономах, бил склучен брак. Ефросина била и сестра на Изјаслав Мстиславиќ. Бидејќи Геза во 1146 за време на неговиот брак имал само 16 години, влијанието на Белош било клучно. Изјаслав бил кнез на Киев во периодот од 1146 до 1154 година. Во борбата за престолот неколку пати му помогнале Унгарците. Дека бил близок со Белош покажал бракот помеѓу ќерката на Белош и братот на Изјаслав, Владимир Мстиславиќ, принцот од областите Луцк и од Волинија. Името на оваа ќерка не е познато, а во Русија била позната како „банова“.