thumb|Turøyna Helikopterulukka ved Turøyna (flight HKS241) hende 29. april 2016, litt før klokka 12 lokal tid. Eit Airbus H225 Super Puma frå CHC Helikopter Service styrta ved Skitholmen i Øygarden kommune i Vestland fylke, like ved øya Turøyna (som då låg nord i Fjell kommune i Hordaland fylke). 13 personar – to pilotar og elleve passasjerar – omkom.
Ulukka Helikopteret var på veg frå oljeplattforma Gullfaks B på Gullfaksfeltet i Nordsjøen til Bergen lufthamn, Flesland med 13 personar om bord.
Då helikopteret hadde om lag fem minutt att til Flesland, losna hovudrotoren utan forvarsel. Helikopteret fall om lag 640 meter før det trefte ein holme og sette han i brann. Delar av helikopteret sklei deretter ut i sjøen og vart seinare funne på éin til ni meters djupn. Rotoren spann i lufta i om lag eit halvt minutt før han landa på ein annan holme fleire hundre meter unna havaristaden. Ein amatørvideo publisert på TV 2 Nyhetene viste helikopterets hovudrotor flygande gjennom lufta.
All helikoptertrafikk vart stansa, og alle redningseiningar på Vestlandet vart sette i alarmberedskap. Det vart òg oppretta eit flyrestriksjonsområde rundt ulukkesstaden.
Omkomne Av dei 13 som var om bord, var det elleve nordmenn, éin brite og éin italienar. Tolv menn og éi kvinne omkom. Passasjerane var tilsette i Statoil og ulike underleverandørselskap. Fire var tilsette i Halliburton, tre i Aker Solutions, éin i Schlumberger, éin i Welltec, éin i Karsten Moholt og éin i Statoil. Dei to pilotane var tilsette i CHC Helikopter Service. Den 2. mai var alle namna på dei omkomne offentleggjorde.
Havariundersøkinga Statens havarikommisjon for transport drog til ulukkesstaden kort tid etter ulukka. Den britiske flyhavarimyndigheita og den franske flyhavarimyndigheita sende granskarar for å bistå den norske kommisjonen. Helikopterfabrikanten Airbus Helicopters mobiliserte to ekspertar som lokal støtte til granskinga. I tillegg bidrog Det europeiske luftfartstryggingsbyrået med støtte til granskinga.
Helikopteret sin kombinerte ferdsskrivar og taleregistrator vart lokaliserte av dykkarar på ulukkesdagen. Dei vart tekne opp og sende til Storbritannia for uthenting av data. Avlesinga var vellukka, og datasettet vart sendt tilbake til Noreg for analyse.
Den 3. mai opplyste Statens havarikommisjon for transport i ein pressekonferanse at dei, etter innleiande undersøkingar og analyse av taleregistratoren, kunne utelukke menneskelege feilhandlingar om bord i helikopteret.
Den 13. mai publiserte Statens havarikommisjon for transport ein mellombels rapport som inneheldt eit utval funn etter to veker med gransking. Rapporten inneheldt ikkje konklusjonar eller tilrådingar. Den 1. juni 2016 publiserte kommisjonen ein førebels rapport som omtala funn av utmattingsskadar i eit planetgir. Rapporten inneheldt òg ei umiddelbar tryggingstilråding retta til Det europeiske luftfartstryggingsbyrået.
Den 28. juni publiserte Statens havarikommisjon ein mellombels rapport. Han peika på utmattingbrot i eit planetgir i andre og siste trinn av girkassa som ei sannsynleg årsak til ulukka. Eit slikt brot kan føre til momentan blokkering av girkassa. Deretter vert girhuset rive sund av rørsleenergien til rotoren. Rapporten fann ingen feil ved vanlege vedlikehaldsrutinar. Det var montert magnetdetektorar som fangar opp metallspon i girkassa. Desse detektorane hadde ikkje reagert, og ein gjekk ut frå at sprekkdanninga i hovudsak hadde gått føre seg internt i tannhjulet utan å ha gjeve nemneverdig spon. For å oppdage ein slik skade måtte girkassa vore demontert heilt ned og delane røntgenundersøkte.
Den 29. juli 2018 publiserte Statens havarikommisjon den endelege rapporten om Turøynaulukka, der havarikommisjonen presenterte tolv tryggingstilrådingar til Det europeiske luftfartstryggingsbyrået, Europakommisjonen og Airbus Helicopters.
Reaksjonar Luftfartstilsynet gav 29. april 2016 ut eit tryggingsdirektiv med flyforbod for helikopter av typen EC225LP Super Puma, med unntak av flygingar i samband med søk og redning. I Storbritannia stansa Civil Aviation Authority vidare kommersielle passasjerflygingar med denne helikoptertypen. Produsenten av helikopteret, Airbus Helicopters, slutta seg til flyforbodet og tilrådde stans i all passasjertransport med helikopter av typen EC225LP på verdsbasis. Andre variantar av Super Puma var ikkje inkluderte i tilrådinga.
Den 1. mai gav Airbus Helicopters ut ei ny pressemelding der dei uttala at dei, etter ny informasjon, ikkje lenger ville halde oppe denne tilrådinga, men at dei av omsyn til dei som var råka av ulukka, framleis støtta avgjerdene til norske og britiske luftfartsstyresmakter. Den 2. juni 2016 innførte Det europeiske luftfartstryggingsbyrået flyforbod for Super Puma-helikoptera H225 og AS332 L2. Dette forbodet vart oppheva 8. oktober 2016, men både norske og britiske luftfartsstyresmakter valde å halde oppe sine flyforbod inntil vidare.
Den 14. juli 2017 oppheva Luftfartstilsynet flyforbodet for H225 og AS332L2, og erstatta det med eit tryggingsdirektiv som stilte krav til modifikasjonar, vedlikehaldsordningar og bruken av typane. Den britiske luftfartsstyresmakta innførte eit tilsvarande direktiv. 14. mai 2020 vart dei norske og britiske direktiva oppheva, då det vart slått fast at alle krava no var tekne hand om gjennom dei vanlege kanalane på europeisk nivå i EASA.
Politiet etterforska ulukka, men la bort saka 23. oktober 2018 og konkluderte med at ingen hadde gjort seg skuldige i ei straffbar handling.
Oljebransjen i Noreg miste tilliten til EC225, og slutta å bruke helikopteret til persontransport etter ulukka.
Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Helikopterulykken ved Turøy» frå , den 26. april 2026.
Bakgrunnsstoff Turøy-ulykken, artikkel i Store norske leksikon Helikopterulykken: Foreløpig rapport 28. juni 2016 av Statens havarikommisjon for transport Airbus om sertifisering av hovedaksel med sveis og kronhjul på YouTube
H Kategori:2016 i Noreg Kategori:Hendingar i 2016 Kategori:Luftfartsulukker i 2016 Kategori:Luftfartsulukker i Noreg Kategori:Historie i Øygarden