Lo Bascoat,Del latin *uasconicātus (cf. lo navarrés e l'espanhòl ancian bascongado). lo País Basco, tanben lo País Basc (Euskal Herria en basco), es un país istòric del sud-oèst d'Euròpa de lenga e cultura bascas. Se parteja entre los dos estats de França (part del departament dels Pirenèus Atlantics) e d'Espanha (part de la Comunautat Autonòma Basca e de la Comunautat Forala de Navarra). Lo gentilici es basco -a o basc -a (o fòrça rarament bàscol basca).
Geografia politica
Províncias Lo Bascoat a sèt províncias istoricas o tradicionalas (en basc lurraldeak), tres al nòrd e quatre al sud. a. Dins lo Nòrd (en basco Iparralde), partida situada en França, en sus la mapa Labord (en basco Lapurdi); Sola (en basco Zuberoa); Bassa Navarra (en basco Nafarroa Beherea)/ b. Dins lo Sud (en basco Hegoalde), partida situada en Espanha: Comunautat Forala de Navarra (Nafarroako Foru Erkidegoa en basc) en rog sus la carta dins la Comunautat Autonòma Basca: Biscaia (en basco Bizkaia); Guipuscoa (en basco Gipuzkoa); Alaba (en basco Araba). Treviño o Trebiñu es una enclava en Alaba qu'aperten oficialament a la region de Castelha e Leon e a la província de Burgos. Una part de la populacion e dels elegits locals e tanben los movements basquistas considèran qu'es una part del Bascoat, donc demandan son incorporacion a la província d'Alaba.centrat|vinheta|259x259px|Las sèt províncias tradicionalas del Bascoat, amb lors noms bascos Vilas principalas Vilas principalas bascasBilbao Vitòria Pampalona St. SebastianVilaHerrialde (Region)PopolacionVilaHerrialde (Region)PopolazioneBarakaldo Getxo Irun Portugalete 1 Bilbao sens_quadre|25x25px Biscaia 355.731 11 Basauri sens_quadre|25x25px Biscaia 42.657 2 Vitòria sens_quadre|25x25px Alaba 239.562 12 Errenteri sens_quadre|25x25px Guiposcoa 39.315 3 Pampalona sens_quadre|25x25px Alaba 197.932 13 Anglet sens_quadre|25x25px Labord 37.934 4 St. Sebastian sens_quadre|25x25px Guiposcoa 186.185 14 Tudèla sens_quadre|25x25px Alaba 35.429 5 Barakaldo sens_quadre|25x25px Biscaia 100.061 15 Leioa sens_quadre|25x25px Biscaia 30.454 6 Getxo sens_quadre|25x25px Biscaia 80.770 16 Galdakao sens_quadre|25x25px Biscaia 29.049 7 Irun sens_quadre|25x25px Guiposcoa 61.006 17 Sestao sens_quadre|25x25px Biscaia 28.959 8 Portugalete sens_quadre|25x25px Biscaia 47.856 18 Durango sens_quadre|25x25px Biscaia 28.226 9 Santurtzi sens_quadre|25x25px Biscaia 47.076 19 Eibar sens_quadre|25x25px Guiposcoa 27.396 10 Baiona sens_quadre|25x25px Labord 44.506 20 Biàrritz sens_quadre|25x25px Labord 26.828
Lenga La lenga basca (autonim: euskara [aguts̺ˈkaɾa]) es una lenga paleoeuropèa parlada al País Basc, valent a dire dins de zònas geograficas situadas al nòrd d'Espanha (País basc espanhòl Hegoalde: region de Navarra e region autonòma Comunautat de País Basc) e dins l'extrèm sud-oèst de França (Iparralde, País Basc francés, dins lo departament de Pirenèus Atlantics).
Lo basc es una lenga ergativa-absolutiva e en aquò diferís de totas las lengas indoeuropèas, qu'an un alinhament nominatiu-acusatiu. La sola lenga amb la quala lo basc a una parentat establida es la lenga aquitana atudada. Los glottologues, pel mejan de la tecnica dicha de reconstruccion intèrna, an temptat de reconstituïr una lenga proto-basca, pasmens, puèi que las donadas actualament en possession an pas encara permés de descobrir l'origina d'aquelas lengas, lor grop lingüistic familial es considerat coma isolat e sens ligam amb cap d'autre grop lingüistic.
Lo lexic basc es compausat majoritàriament de mots d'origina desconeguda, mas tanben de manlèus de sos vesins: compòrta de mots derivats del latin, de l'espanhòl e del gascon.
Nòtas e referéncias
*