Maquís de Melhan Lo maquís de Melhan qu'estoc l'un deus lòcs de la resisténcia gascona, pendent la Segonda Guèrra mondiau. Que comptèc 76 maquisards e qu'estoc dirgida peu son creator lo doctor Raynaud. Qu'estoc lo lòc d'ua tragèdia causada per soldats alemands, lo 7 de julhet de 1944. Uei, qu'ei un lòc de commemoracion .
Istòria
Creacion Lo doctor Raynaud estant miaçat peu S.T.O. que s'amaga de fèrme en fèrme dinc a que quauqu'un l'infòrme de l'existéncia de las bòrdas Priu e L'Arrea qui son liuras e pròchas d'ua husta tornant, hasent d'aqueth endret lo maquís perfèit. Que crea alavetz lo maquís de Melhan on faire los uns après los autes, tots los qui l'an dit se voler júnher a la soa causa .
Foncionament Lo doctor Raynaud que dirigeish lo maquís, dab l'ajuda deu comandant Marcellin e de Bouet, deus soldats de la Prumèra Guèrra mondiau qui accèptan pas lo torn de la Dusau e ne pòden pas que combàter los alemands dens la seguida logica de la lor existéncia. Cada dia, de navèras recrutas qu'arriban, la velha medisha de la batalha deu maquís. Raynaud que passa lo son temps a organizar lo maquís e las posicions de combat de las recrutas navèras. Cada dia qu'espèra, en escotant la ràdio, de las novèlas deus largatges a viéner, lo darrèr n'arribè pas au maquís que l'11 de julhet, tròp tard entà eths. Dus hrairs, los Laboria, Xavier qui ei pastissèr-panissèr e Pau qui ei obrèr panissèr, que s'aucupan de las cosinas . Cauçada qu'ei cargada de la requisicion deus veïcules, de la milícia e de la gestion deu parc automobile.
Lo 7 de julhet La velha, un maquisard avent enfreint las règlas qu'ei pres a un barratge alemand a Lanamesa . Qu'ei puish miat a casa deu Poi, on ei maumiat, entà acabar per revelar l'emplaçament deu maquís. Mes, las investigacions que revèlan que lo maquís ei dejà la cibla deu 116au batalhon de granadèrs alemand, ad aqueth moment, vienent de Lanamesa. Lo 7 de julhet lo 116au batalhon qu'ataca lo maquís dont lo camion ei cargat, entà ua manòbra l'endedia, ac hant explosar dens los prumèrs, çò que reduseish las capacitats deus maquisards en eliminant la lor resèrva de municions. En mei, los efectius que son inegaus ; en efèit, lo maquís que compta ua centena d'òmis contra un milèr entau batalhon de granadèrs. Qu'arriban dens la nueit dab los lors veïcules, qui arrèstan a quauques quilomètres de las duas bòrdas e que's desplaçan per camp en serpejant entà non pas pas se har localizar. Puish, que's hican en plaça e qu'espèran lo dia entà atacar. A 7 òras deu matin, que son localizats per dus maquisards mentre qu'installan ua arma automatica. Los dus gojats que reageishen instintivament e que balhan l'assaut , quauquas minutas abans Raynaud qu'ei estat avertit per un messatgèr de l'ataca imminenta, mes n'a pas enqüèra avut lo temps de balhar ordis. A la fin de la batalha los alemands que s'atardan entà desfigurar los maquisards e los despolhar entà que sia pas mei possible de'us identificar. Que van cercar quate ostatges dens las bòrdas vesias e las que torturan abans de'us abàter.