miniatura|Thomas Kuhn, famos për soa teorìa dij cambiment ëd paradigma
La filosofìa dla siensa a l'é na branca dla filosofìa ch'a studia ij fondament, j'implicassion e la natura dla siensa. A esàmina ij concet e ij métod sientìfich, le ipòtesi e le conclusion, e a serca ëd capì com la siensa a funsion-a e com a dësvlupa soe teorìe.
Stòria La riflession filosòfica an sla siensa a armonta a l'antichità: Aristòtil a l'ha butà le base për l'osservassion sistemàtica e la classificassion Ant ël Rinassiment, Galileo Galilei a l'ha ancorporà l'esperimentassion ant ël métod sientìfich Francis Bacon a l'ha dësvlupà l'empirism modern Ant ël sécol XX, Karl Popper a l'ha introduvù ël concet ëd fausificassion Thomas Kuhn a l'ha rivolussionà ël camp con soa teorìa dij paradigma
Tema prinsipaj
Ël métod sientìfich Com a deuvro ij siensià për generé conossensa? A-i son vàire apròcc: Dedutiv: da prinsipi general a prevision specìfiche Indutiv: da osservassion particolar a generalisassion Ipotétich-dedutiv: formulassion d'ipòtesi e test ëd conseguense
Demarcassion Coma as peul distingue la siensa da la pseudo-siensa? Popper a l'ha proponù la faussificabilità com criteri.
Realism contra antirealism Realism sientìfich: le teorìe sientìfiche a descrivo la realtà com a l'é realment Antirealism sientìfich: le teorìe a son mach d'utiss për fé 'd prevision
Spiegassion e prevision Lòn ch'a fà na bon-a spiegassion sientìfica? Ël model nomològich-dedutiv a fortiss che na spiegassion a deuvra lege generaj për deduve ël fenòmen.
Scòle ëd pensé
Empirism lògich Ëd Rudolf Carnap e dël Sircol ëd Vien-a, a fortiss che tute le afirmassion significative a deuvo esse verificabij empiricament.
Faussificassionism Ëd Karl Popper, a sosten che na teorìa a l'é sientìfica mach s'a peul esse faussificà da n'osservassion.
Teorìa dij paradigma Ëd Thomas Kuhn, a descriv la siensa com na sequensa ëd paradigma, con perìod ëd siensa normal e rivolussion sientìfiche.
Anarchism epistemològich Ëd Paul Feyerabend, a arfuda qualsëssìa régola fissa për la siensa, sostenend ël prinsipi "a l'é possìbil tut".
Concet amportant Paradigma: model ëd riferiment për na comunità sientìfica Rivolussion sientìfica: cambiment radical ëd paradigma Incomensurabilità: ampossibilità ëd comparé diretament teorìe ëd paradigma diferent Programa d'arserca: dësvlup progressiv ëd na teorìa (Imre Lakatos)
Filòsof amportant Karl Popper Thomas Kuhn Paul Feyerabend Imre Lakatos Rudolf Carnap Bas van Fraassen Nancy Cartwright
Vëdde ëdcò Epistemologìa Métod sientìfich Teorìa sientìfica Realism sientìfich Stòria dla siensa
Bibliografìa Popper, K. La logica della scoperta scientifica, 1934 Kuhn, T. La struttura delle rivoluzioni scientifiche, 1962 Feyerabend, P. Contro il metodo, 1975
Categorìa:Filosofìa Categorìa:Siensa Categorìa:Epistemologìa Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI