Валентін Луї Жорж Южін Марсел Пруст ( ; 10. юлія 1871, Паріж — 18. новембра 1922, Паріж) быв французькый писатель, прозаїк, літературный критик и есеїшта, майзнамый ги автор романа „“ („У гляданьови страченого часу“), уданого в семи томах межи 1913. и 1927. роками. Критикы и писателі го держат єдным из майвливовых писателюв 20. стороча.Harold Bloom, Genius, pp. 191–225.

Пруст ся родив у парізькому районі Отый у богатуй буржуоазнуй файті. Його втець, Адрієн Прус, быв знамый патолоґ и епідеміолоґ, штудовав холеру. Його мати, Жан Клеменс Вайл, походила з успішної жыдувської фамілії. Пруст ся воспитовав у няньковуй католицькуй вірі. Из малого віку вун мав страшні астмові напады, што помішало му безпроблемно ся вошколовати. В юности Пруст указовав інтерес ид літературі и писаньови, часто ходячи до елітных парізькых салонув, де часто были вшылиякі представителі высшых ешелонув общества — арістократы тай буржоазія. Прустові сексуална орієнтація и удношіня з чоловіками были удкрытым секретом у його соціалных колах, айбо Пруст ниґда удкрыто не признавав свою гомосексуалность. Тоты соціалні зязкы пак дали му вдухновліня и матеріал про його роман. Перші творы Пруста, у тум числі зберька повідань „“ („Задоволеня и дны“), были удані в 1890. роках и не мали читавого успіху.

У 1908. році у віці 38 рокув Пруст зачав роботу над „У гляданьови страченого часу“, а в 1913. році ся появили перші дарабы романа. Послідні його томы были дороблені тай удані посмертно братом Пруста Робером на основі Марселовых нарисув. Роман помуг популаризовати прийом потоку свідомости в літературі. Вдяку обсягу, сложности романа и його медитації на такі темы як желаня, умілецька креативность, сексуалность и клас учинили го важным елементом у розвої літературного модернізма.

Послідні три рокы свого жывота Марсел Пруст быв скованый хворотов, айбо перед смертьов устигнув написати пророблені нарисы фіналных дарабув романа. Ун умер уд пневмонії и абсцеса легкых в 1922. році, кой мав 51 рук, и быв захованый на теметові Пер Лашез у Паріжі.

Біоґрафія Марсел Пруст ся родив 10. юлія 1871. року в хыжи свого двоюрудного уйка у парізькум районі Отый (), через два місяці по Франкфуртському мирі, котрый формално завершив Франко-пруську войну. Його рожденя ся почти збігнуло из установліньом Третьої французької республікы и насилством придусеня Парізької комуны, а його дітвацтво припало на конзолідацію республікы.

Отець Пруста, Адрієн Пруст, быв знамый французькый патолоґ и епідеміолоґ, котрый штудовав холеру в Европі тай Азії. Ун написав повно статий и моноґрафій за медицину тай гіґієну. Прустова мати, Жан Клеменс () походила з богатої німецько-жыдувської файты з Алзаса. Она была грамотна й начитана, указовала файноє чутя гумору в кореспонденції, и знала анґліцькый язык доста, вбы помагати сынови товмачити Джона Раскіна.Tadié, J-Y. (Euan Cameron, trans.) Marcel Proust: A life. New York: Penguin Putnam, 2000. Пруст ся воспитовав у католицькуй вірі свого отця. Ун быв похрещеный 5. авґуста 1871. року в Церькві Сен-Луї-дʼАнтен и пак пруйшов конфірмацію, айбо формално ниґда не быв твердым католиком. Май пак ун став атеїштом и мало містиком.Edmund White (2009). Marcel Proust: A Life. Penguin. . "Marcel Proust was the son of a Christian father and a Jewish mother. He himself was baptized (on August 5, 1871, at the church of Saint-Louis d'Antin) and later confirmed as a Roman Catholic, but he never practised that faith and as an adult could best be described as a mystical atheist, someone imbued with spirituality who nonetheless did not believe in a personal God, much less in a savior."Proust, Marcel (1999). The Oxford dictionary of quotations. Oxford University Press. p. 594. . "...the highest praise of God consists in the denial of him by the atheist who finds creation so perfect that it can dispense with a creator."

До девяти рокув Пруст мав першый серйозный напад астмы. Пруст мав довгі вакації у Ільє. Тото село, вєдно з споминками за хыжу його двоюрудного вуйка в Отыї, стало модельов про угаданый варощик Комбрей, де ся удбывавут подакотрі з майважных сцен у „У гляданьови страченого часу“. (У 1971. році обывательство Ільє рішило поміняти назывку на Ільє-Комбрей у честь роковин рожденя Пруста.)

У 1882 в 11 рокув Пруст пушов до ліцея Конкорде, айбо його вошколованьови мішала хворота. Попри вто вун у послідньый рук штудій дустав нагороду за літературу. Вдяку свойим сокласникам ун муг навщивляти подакотрі елітні буржоазні салоны в Паріжі, што му дало повно вдухновліня и матеріала про його magnum opus.Painter, George D. (1959) Marcel Proust: a biography; Vols. 1 & 2. London: Chatto & Windus

Попри пудлоє здоровля Пруст удслужив рук (1889–90) у французькуй армії, розміщеный быв у казармі Колінь у Орлеані — на основі сеї скушености вун написав епізод у третюй части „У гляданьови страченого часу“, „Путь Ґермантеса“. У юности Пруст быв ділетантом и парвені, и його писательські амбіції ся здержовали удсутностьов самодисципліны. Його репутація сноба и аматора за сесь період пак стали єднов из причин, зашто му было тяжко в 1913. році удати першый том масштабного романа. У тот час ун ходив до салонув мадам Штраус, вдовиці Жоржа Бізе и матери Прустового цімбора з дітвацтва Жака Бізе; Мадлен Лемер и мадам Арман де Кеяве, єдної з моделий мадам Вердурін и матери його цімбора Ґастона Армана де Кеяве (Пруст быв залюбленый у його обрученицю Жанну Пуке). Через мадам Арман де Кеяве Пруст ся спознав из Анатолом Франсом, товды єї любовником.

Пруст быв близкый из свойов матірьов; обы угодити отцьов, котрый настойовав, обы сын си чинив карєру, Пруст дустав волонтерську посаду в Мазарінськуй книжниці в літі 1896. року. Ун пушов на довгый болничный на дакулько рокув, докедь го не пораховали уволившым ся. Ниґда не робив на своюй роботі и не перетяговав ся з родацького квартіля, докедь они вба не умерли.Tadié, J-Y. (Euan Cameron, trans.) Marcel Proust: A life. New York: Penguin Putnam, 2000.

Межи 1900. и 1905. роками жывут Пруста ся читаво поміняв: у фебруарови 1903. року його брат Робер Пруст уженив ся и пушов жыти з жонов; їх отець умер у новембрі того такой року;Carter (2002) наконець у септембрі 1905 умерла и їх мати, што стало читавым ударом про Марсела. Она му лишила читаву дідузнину. Його здоровля межи тым дале ся згуршовало в сесь період.

Послідні три рокы Пруст провюг у спални свого квартіля на ул. Гамліна, 44 в районі Шайо в Паріжі. Ун спав удень и робив над романом поночи.Marcel Proust: Revolt against the Tyranny of Time. Harry Slochower .The Sewanee Review, 1943. Умер уд пневмонії и абсцеса легкых у 1922. році. Мен Рей зафотоґрафовав Марсела Пруста перед смертьов. Пруста заховали на теметові Пер Лашез у Паріжі.Wilson, Scott. Resting Places: The Burial Sites of More Than 14,000 Famous Persons, 3d ed.: 2 (Kindle Locations 38123-38124). McFarland & Company, Inc., Publishers. Kindle Edition.

Личный жывут Знає ся, ож Пруст быв ґей. Його удношіня з чоловіками часто ся обговорювут біоґрафіштами.Painter (1959), White (1998), Tadié (2000), Carter (2002 and 2006) Хоть його шафарька и секретарька Селест Албаре у мемуарах тото заперечовала,Albaret (2003) Прустові цімборове и сучасникы, такі ги колеґа-писатель Андре Жід и його валет Ернест А. Форссґрен мали протилежні свідченя.Forssgren (2006)

Пруст ниґда удкрыто не признавав свою гомосексуалность, айбо його файта и близкі цімборы знали за неї вадь маймало пудозрівали. У 1897. році вун ся бив у дуели з писательом Жаном Лорреном, котрый публічно ся засомнівав у природі Прустового удношіня з його любовником Лусьєном Доде; вбадва дуеланты ужыли. Попри Прустові заперечіня, його романтичні удношіня з композитором Рейналдом Ганом и його захопліня свойим шофером и секретарьом Алфредом Аґостінелійом файно задокументовані. У нуч 11. януара 1918. року Пруст быв єдным из ідентифікованых поліційов чоловікув бігом рейда на бордель з робутниками-чоловіками, керованый Албером ле Кузья.Murat, Laure (May 2005). "Proust, Marcel, 46 ans, rentier: Un individu 'aux allures de pédéraste' fiche à la police", La Revue littéraire 14: 82–93; Carter (2006) Прустув цімбор Пол Моран удкрыто ся сміховав из Пруста за його навщивы до чоловікув-простітутув. У свойому журналі, Моран каже за Пруста и Жіда: „фурт на вадасці, ниґда не задоволені свойими авантурами … фурташні хыжакы, безфарадні сексуалні авантурішты“.Morand, Paul. Journal inutile, tome 2: 1973 – 1976, ed. Laurent Boyer and Véronique Boyer. Paris: Gallimard, 2001; Carter (2006)

Точный влив Прустової сексуалности на його писаня є предметом спорув.Sedgwick (1992); O'Brien (1949) Попри вто у „У гляданьови страченого часу“ Пруст много пише за гомосексуалность и має дакулькох головных героюв, як чоловікув, так и жун, котрі сут гомосексуалы вадь бісексуалы: барон де Шарлу, Робер де Сен-Луп, Одет де Кресі, Албертін Сімоне.Sedgwick (1992); Ladenson (1999); Bersani (2013) Тема гомосексуалности є ай у „Задоволенях и днях“ тай недоробленум романі „Жан Сантыл“.

Політичні никаня Пруст унаслідовав уд матери булшину єї політичных назорув: пудпору Третьої французької республікы, французькый лібералный центризм. У статі 1892. року, опубліковануй у „Le Banquet“ пуд назвов „LʼIrréligion dʼÉtat“ Пруст засудив антиклерикалні дії, такі як кіряня монахув, пишучи: „заперечіня реліґії приведе за собов такый рувно фанатизм, нетерпимость и переслідованя, як и сама реліґія“. Ун критиковав ай правых, „шаленство конзерваторув“, котрых держав „такыми ипен дурными и невдячными, як при Карлі X.“, называв дурнов упертусть папы Пія X.. Пруст засужовав нелібералні никаня многых сященникув того часу, айбо вірив, ож майпросвічені клерикы могли быти так само проґресивні, як и майпросвічені секуларішты, и вбадва бокы могли бы робити на колективну ціль „просунутої лібералної республікы“. Любила му ся май помірна позиція Арістіда Бріанда, котру тот заяв у 1906. році; Пруст го назвав „достойным честованя“.

Марсел Пруст быв єдным из першых дрейфусарув и ходив на суд над Емілом Зола, гордо казав за ся, ож ото вун попросив Анатола Франса пудписати петицію на пудпору невинности Алфреда Дрейфуса. У 1919. році, кой представникы правого кываня „Французька дія“ () удали маніфест, пуддержувучый французькый колоніалізм и католицьку церьков як перзоніфікацію цивілізованых цінностий, Пруст заперечив їх націоналіштськый и шовініштськый назур и пудпер лібералноє плураліштськоє никаня, котроє признавало културну дідузнину християнства у Франції. Жульєн Бенда похвалив Пруста в „La Trahison des clercs“ ги писателя, котрый ся удличив уд свого поколіня, не пуддавши ся пасткам націоналізма и діленя людий на класы.

Референції

Катеґорія:Писателї Катеґорія:Перекладателе Катеґорія:Роман