Istočnopacifički greben je srednjookeanski greben, divergentne granice tektonske ploče smešten duž dna Tihog okeana. On razdvaja Tihookeansku ploču na zapadu od (sever prema jugu) Severnoameričke ploče, Rivera ploče, Kokos ploče, Naska ploče i Antarktičke ploče. Ovaj greben se prostire južno od Kalifornijskog zaliva u basenu Saltonskog mora u Južnoj Kaliforniji do tačke blizu 55° J, 130° Z, gde se spaja sa Pacifičko-Antarktičkim grebenom koji se prostire zapadno-jugozapadno prema Antarktiku, blizu Novog Zelanda (iako se u nekim vidovima primene PAR smatra južnim delom EPR-a). Veći deo uspona leži na oko od južnoameričke obale i uzdiže se na oko 1.800–2.700 m (6.000–9.000 ft) iznad okolnog morskog dna.
Pregled
Okeanska kora se udaljava od Istočnopacifičkog grebena sa obe strane. Blizu Uskršnjeg ostrva stopa je preko godišnje, što je najbrže na svetu. Međutim, na severnom kraju je to mnogo sporije sa samo oko godišnje."Understanding plate motions", USGS. Retrieved 26 June 2013.Britannica Na istočnoj strani uspona, ploče Kokos i Naska koje se se pokreću prema istoku susreću se sa Južnoameričkom pločom koja se pomera ka zapadu i Severnoameričkom pločom koja podleže subdukciji pod njima. Pojas vulkana duž Anda i luk vulkana kroz Centralnu Ameriku i Meksiko direktni su rezultati ove kolizije. Istočno od poluostrva Donja Kalifornija, greben se ponekad naziva i zona procepa Kalifornijskog zaliva. Na ovom području je novonastala okeanska kora izmešana sa novonastalom kontinentalnom korom koja potiče od Severnoameričke ploče.
U blizini Uskršnjeg ostrva, Istočnopacifični greben se susreće sa Čileanskim grebenom i mikropločama Huana Fernandeza, koje se prostiru ka istoku, gde podležu subdukciji ispod Južnoameričke ploče u Peruansko-Čileanskom rovu duž obale južnog Čilea. Južna ekstenzija Istočnopacifičkog grebena (zvana Tihookeanski-Antarktički greben) spaja se sa Jugoistočnim indijskim grebenom u Makvorskoj trojnoj tačci južno od Novog Zelanda.
Delovi Istočnopacifičkog grebena imaju koso širenje, to jest širenje okeanskog dna koje nije ortogonalno najbližem segmentu grebena.
Duž Istočnopacifičkog grebena hidrotermalni izvori zvani crni pušači prvi put su otkriveni projektom RISE 1979. godine i od tada su opsežno proučavani. Ovi otvori formiraju vulkanogene masivne depozite sulfidne rude na dnu okeana. Pronađena su mnoga jedinstvena dubokovodna bića kod ventilacionih otvora, koji opstaju u hemosintetskom ekosistemu, i ne onom koji koristi fotosintezu. Južni deo Istočnopacifičkog greben jedan je od najbrže širećih sekcija Zemljinog sredokeanskog grebenskog sistema.
Reference
Literatura
Larson, R.L., W.C. Pitman, X. Golovchenko, S.D. Cande, JF. Dewey, W.F. Haxby, and J.L. La Brecque, Bedrock Geology of the World, W.H. Freeman, New York, 1985.
Spoljašnje veze
-{East Pacific Rise 2004 – Scripps Institution of Oceanography}- -{Columbia University Researchers Find Key to the Formation of New Seafloor Spreading Centers – Columbia University}-
Категорија:Тектоника плоча Категорија:Тихи океан