Dnevnik strip izdanja obuhvataju veliki broj strip edicija koje je novosadska novinsko-izdavačka kuća Dnevnik objavljivala od kraja pedesetih do početka devedesetih godina 20. veka. Stripovi su najpre izlazili u dnevnom listu Dnevnik i izdanjima Panorama, Panorama strip, Mikijeve novine i Veseli svet. Glavni period Dnevnikovog strip izdavaštva započeo je 1968. godine i bio je vezan za Redakciju zabavnih izdanja, koja se nazivala i Redakcija crtanih izdanja i Redakcija stripa. U okviru Dnevnika delovao je i studio Pan-art, koji je okupljao domaće scenariste i crtače.
Zlatna serija i Lunov magnus strip
Najvažnije Dnevnikove strip edicije bile su Zlatna serija i Lunov magnus strip, pokrenute 1968. godine. Obe su izlazile do početka devedesetih godina, a objavljena su ukupno 1103 broja Zlatne serije i 997 brojeva Lunovog magnus stripa.
U ovim edicijama pretežno su objavljivani stripovi italijanskih izdavača Serđo Boneli i Dardo, francuskog izdavača Lug i agencije Keystone Press. Među najpopularnijim junacima bili su Zagor, Teks Viler, Kit Teler, Veliki Blek, Komandant Mark, Mister No, Ken Parker, Dilan Dog i Marti Misterija.
Dominantan položaj na tržištu stripa
Dnevnikova strip izdanja bila su odlukom pokrajinskog sekretarijata oslobođena osnovnog saveznog i posebnih poreza na promet. Zbog toga su njihove prodajne cene mogle da budu niže od cena konkurentskih izdanja, što je doprinelo njihovom dominantnom položaju na tržištu stripa u Srbiji.
Tokom sedamdesetih i osamdesetih godina Dnevnik je bio jedan od najvećih izdavača stripa u Jugoslaviji, dok je Novi Sad postao jedan od glavnih jugoslovenskih centara strip izdavaštva. Dnevnikove edicije prodavale su se širom Jugoslavije, a najveći deo tržišta, pored Srbije, činili su čitaoci u Sloveniji, Hrvatskoj i Bosni i Hercegovini.
Ostala izdanja
Pored dve glavne edicije, Dnevnik je objavljivao revijalna, specijalizovana, vanredna i specijalna strip izdanja. Zlatni kliker izlazio je 1975. i 1976. godine u 18 brojeva. Iako kratkotrajan, predstavljao je prekretnicu jer je otvorio veći prostor domaćim autorima.
Edicija Pan strip – klasici u stripu donosila je stripovane verzije književnih dela, uglavnom iz školske lektire, i izašla je u 34 sveske. Pan strip – ratna serija objavljivala je stripove Otpisani, Kapetan Klos i Poručnik Tara. Strip zabavnik i njegov naslednik Novi strip zabavnik donosili su domaće i strane stripove, tekstualne priloge i humorističke sadržaje.
Među značajnijim projektima bili su Otkriće sveta u stripu, edicija od 24 albuma u boji nastala u saradnji sa francuskim Larusom, i Lun kralj ponoći, domaći serijal objavljivan od 1984. do 1987. godine u 30 epizoda. Dnevnik je objavljivao i Almanah, Crnog Roka, Čikovo vanredno izdanje, vanredno izdanje Martija Misterije, specijalno izdanje Dilana Doga i druga posebna izdanja Zlatne serije, Lunovog magnus stripa i Strip zabavnika.
Urednici
Najznačajniji među urednicima Dnevnikovih strip izdanja bio je Sreten Drašković. Uređivao je Zlatnu seriju od broja 208 do broja 517 i Lunov magnus strip od broja 101 do broja 412. Bio je urednik poslednjih brojeva Veselog sveta, revije Osmeh, prvih pet brojeva Zlatnog klikera, kao i edicija Pan strip – klasici u stripu i Pan strip – ratna serija.
Među ostalim važnim urednicima bili su Mitar Milošević, Dušan Stanojev, Milica Korošec, Miodrag Vujović, Mirjana Zamurović i Olivera Kovačević Andrić.
Propadanje izdanja i nasleđe
Dnevnikova dominacija završena je raspadom zajedničkog jugoslovenskog tržišta 1990. i 1991. godine. Izdanja su prvo nestala sa slovenačkih, a zatim sa hrvatskih, makedonskih i bosanskohercegovačkih kioska. Smanjenje tržišta, međunarodne sankcije, hiperinflacija i nestašica papira doveli su do naglog pada tiraža i postepenog gašenja edicija. Zlatna serija i Lunov magnus strip ugašeni su početkom devedesetih, dok je pokušaj njihove obnove 1996. godine bio kratkotrajan.
Tradiciju redovnog kioskog objavljivanja Dnevnikovih i Bonelijevih stripova u Srbiji od 2008. godine nastavlja beogradska izdavačka kuća Veseli četvrtak.
Spiskovi edicija
Spisak epizoda Lunovog magnus stripa Spisak epizoda Zlatne serije
Reference
Kategorija:Strip časopisi Kategorija:Srpski strip Kategorija:Italijanski strip Kategorija:Boneli Kategorija:Stripovi o Divljem zapadu Kategorija:Lunov magnus strip Kategorija:Zlatna serija