Ryke Geerd Hamer (ur. 17 maja 1935 w Mettmann, zm. 2 lipca 2017 w Sandefjord) – niemiecki teolog, wynalazca i lekarz w latach 1963–1986 (posiadał tytuł zawodowy „doktora medycyny” równoznaczny z tytułem lekarza), twórca pojęcia „nowa medycyna” (systemu mającego zakwestionować współczesną wiedzę medyczną), twórca systemu pseudomedycznego nazwanego przez siebie „Germańską Nową Medycyną” (nazwa wprowadzona w 2003 roku, inne nazwy wcześniejsze, używane zamiennie to „Niemiecka Nowa Medycyna” i nowa medycyna), zawierający sposoby diagnostyki i leczenia opierające się na hipotezie, że każda choroba ma podłoże psychiczne odwzorowane zmianami w mózgu. Jest twórcą 8 opatentowanych wynalazków (w latach 1976–1978, nowe rodzaje skalpeli i pił chirurgicznych).
W 1981 roku przedstawił na Uniwersytecie w Tybindze rozprawę habilitacyjną opisującą hipotezę o zależności pomiędzy psychiką a powstawaniem nowotworu oraz hipotezę dotyczącą metody diagnozowania raka na podstawie przeżytych przez pacjenta traum. Hipotezy nie zostały jednoznacznie odrzucone, ponieważ w 1982 roku podjęto decyzję o nierozpatrywaniu przedłożonej pisemnej pracy habilitacyjnej. Jako oficjalny powód wskazano braki w dokumentacji opisywanych przypadków, co mogło wskazywać na fałszerstwo. Sam Hamer w autobiografii tłumaczy braki w dokumentacji tym, że opisane przypadki to leczeni przez niego nieodpłatnie bezdomni mieszkańcy Włoch. Sprawa została skierowana przez Hamera do sądu. Według innych źródeł prawdopodobną przyczyną niedopuszczenia do przeprowadzenia rozprawy habilitacyjnej były nie błędy w samej pracy pisemnej, a bardzo zły stan psychiczny Hamera, natomiast jego zwolennicy odrzucenie pracy tłumaczą spiskiem bliżej nieokreślonych „elit”. W latach 1982–1992 Hamer próbował dowieść słuszności swoich odkryć opisanych pracą habilitacyjną na uniwersytetach w Szwajcarii, Francji i we Włoszech, jednak w każdym przypadku wyniki badań zaprzeczały hipotezom. Hamer dowodził skuteczności swoich terapii na podstawie wywiadów z pacjentami, którzy w swojej subiektywnej ocenie czuli się lepiej. Jednak w dłuższej perspektywie nie zaobserwowano poprawy i pacjenci umierali.
W 1986 roku wyrokiem sądu lekarskiego zostało mu cofnięte prawo wykonywania zawodu lekarza, utrata tytułu lekarza została potwierdzona przynajmniej dwukrotnie wyrokiem sądu, w tym w 2003 roku. Równocześnie w procesach tych nie wniesiono o wymierzenie kary ze względu na stwierdzoną u Hamera chorobę psychiczną. W 2001 roku podejście Hamera zostało zweryfikowane negatywnie przez organizację Schweizerische Studiengruppe für Komplementäre und Alternative Methoden bei Krebs na podstawie przypadków pacjentów Hamera, ze względu na zalecenia rezygnacji z terapii medycznych.
W 1995 roku Hamer wyznał publicznie pogląd, że AIDS nie istnieje i jest wynikiem spisku, do tego publicznie podważał sens szczepień uznając, że jest to sposób znakowania (chipowania) ludzi przez tajną organizację.
Był wielokrotnie oskarżany i sądzony, między innymi za: praktykowanie bez zezwolenia, podawanie się za lekarza po utracie uprawnień, bezpodstawne posługiwanie się tytułem naukowym doktora czy narażenie na niebezpieczeństwo zdrowia pacjentów w tym Olivii Pilhar, której sprawa była szeroko nagłośniona w Austrii.
Do 1995 roku w procesach, w których był oskarżany o udzielanie porad lekarskich bez uprawnień lub podawanie się za lekarza, nie był karany ze względu na chorobę psychiczną i niepoczytalność lub zasądzano leczenie w zakładzie psychiatrycznym. Dopiero na skutek wydarzeń z lipca 1995 roku, a więc po zorganizowaniu wyjazdu Olivii Pilhar do Hiszpanii, mimo przeciwwskazań medycznych i nakłonieniu rodziców Olivii do przerwania leczenia został uznany za osobę groźną, która stosuje metody znane z sekt religijnych.
Po 1995 roku przynajmniej dwukrotnie skazany na karę więzienia: 12 miesięcy pozbawienia wolności w Niemczech za praktykowanie bez uprawnień lekarskich oraz we Francji za oszustwo i współudział w prowadzeniu nielegalnej placówki medycznej. Wyroki więzienia wykonano w latach 1997–1998 oraz 2004–2006. W marcu 2007 roku został oskarżony przed hiszpańskim sądem o przyczynienie się do śmierci pacjentów, których można było uratować. Według oskarżycieli Hamer miał przekonać chorych do hipotezy, że metody terapeutyczne takie jak chemioterapia, radioterapia i stosowanie morfiny są sposobem na zabijanie ludzi przez domniemaną żydowską organizację spiskową. Nie został osądzony, ponieważ opuścił Hiszpanię.
W latach późniejszych był podejrzewany o propagowanie treści antysemickich poprzez publiczne wypowiedzi dotyczące „spisku żydowskiego prowadzącego do ludobójstwa na nie-żydach". W 2007 roku Hamer wyemigrował z Niemiec, kontynuował wypowiedzi o „spisku żydowskim”, w tym poprzez personalną stronę internetową, co w obawie przed aresztowaniem doprowadziło do wielokrotnej zmiany kraju pobytu.
Śmierć syna i hipoteza Syndromu Dirka Hamera Dirk Hamer był synem Ryke’a G. Hamera, który został śmiertelnie postrzelony około 2:00 18 sierpnia 1978 roku u wybrzeża wyspy Cavallo na Morzu Śródziemnym (Francja). W wyniku odniesionych obrażeń w stanie zagrażającym życiu, w śpiączce trafił do szpitala Porto-Vechio Hospital, a dzień później został przeniesiony do Marseilles Norten Hospital. 30 sierpnia na życzenie Ryke’a G. Hamera został przetransportowany do Szpitala Uniwersyteckiego w Heidelbergu, gdzie zmarł 7 grudnia 1978 roku, a jako przyczynę śmierci wskazano postrzelenie oraz nieudzielenie odpowiedniej pomocy w ciągu pierwszych godzin po wypadku. O postrzelenie oskarżony został Wiktor Emanuel Sabaudzki, który w piśmie z 28 sierpnia 1978 roku przyznał się do przypadkowego postrzelenia Dirka Hamera, mającego wówczas 19 lat. Okoliczności wypadku nie były początkowo jasne, w procesie przed sądem francuskim ustalono, że Wiktor Emanuel Sabaudzki twierdził, iż posiadana przez niego broń wypaliła przypadkowo. Ryke G. Hamer oraz jego córka Brigit Hamer twierdzili, że Wiktor Emanuel Sabaudzki umyślnie strzelił do innej osoby, ale chybił i kula trafiła śpiącego na sąsiednim jachcie Dirka Hamera. Wersję tę miał potwierdzić oskarżony, który w 2006 roku w innej sprawie miał przyznać się do oszukania francuskich sędziów w sprawie śmierci Dirka Hamera.
Ryke G. Hamer w swojej autobiografii opisuje jak po wypadku i śmierci syna pojawiły się u niego poważne problemy zdrowotne, w tym problemy ze snem, koncentracją i pamięcią oraz inne zaburzenia natury psychicznej. W dalszej kolejności pojawiły się problemy zdrowotne całego organizmu, takie jak infekcje i stany zapalne, aż do pojawienia się, jak sam stwierdza, nowotworu jądra (poza wzmianką w autobiografii brak dowodów na chorobę nowotworową u Hamera). Według wysuniętej hipotezy bezpośrednią przyczyną rzekomego zachorowania była przeżyta trauma związana z wypadkiem i śmiercią syna, która w pierwszym momencie skutkowała zmianami w mózgu (tłumacząc np. zaburzenia snu). W dalszej kolejności długotrwały stres, nazwany przez Hamera „konfliktem”, spowodował ogólne pogorszenie zdrowia i w końcowej fazie pojawienie się nowotworu w organie przypisanym do konkretnego rodzaju konfliktu. Opisane zjawisko, czyli powstawanie chorób na skutek traum i nierozwiązanych konfliktów, zostało nazwane przez autora Syndromem Dirka Hamera. Rzekome dowody na poparcie hipotezy istnienia syndromu początkowo opierały się na opracowaniu koncepcji alternatywnego wyjaśnienia przyczyn zachorowania na podstawie przypadku własnego. Następnie do 2004 poszerzona o kolejne przypadki (przynajmniej 12 dodatkowych opisów) oraz nieudokumentowaną statystykę. Hipoteza łącząca traumatyczne przeżycia z zapadalnością na nowotwory jest uznana za fałszywą, ponieważ próby jej potwierdzona na większych próbach dały negatywny wynik. Zaobserwowano jednak mniejszą skuteczność farmakoterapii w przypadku negatywnych przeżyć, analogiczną do efektu nocebo.
Po śmierci syna Hamer uległ załamaniu psychicznemu, co potwierdziło się w jego zachowaniu. Znajduje to między innymi odzwierciedlenie w obsesyjnej chęci uhonorowania syna, np. przez użycie nazwy „Syndrom Dirka Hamera”, oraz nazwanie organizacji powołanej przez Hamera, a która wydaje jego książki „Amici di Dirk”.
Nowa Medycyna Od 1981 do 1992 Hamer usiłował wdrożyć pojęcie „Nowej Medycyny”, której podstawowym założeniem jest odrzucenie osiągnięć medycznych dokonanych po 1945 roku. Hamer uważał, że osiągnięcia naukowe po tym roku nie mogą być zaliczane do medycyny, więc wszystko, co nazywano medycyną w momencie ogłaszania pojęcia Hamera było rodzajem spisku lub fikcji. Pojęcie „nowa medycyna” nie zawierało konkretnych metod badawczych, diagnostycznych ani terapeutycznych, a było pojęciem ideologicznym, zakładającym konieczność poszukiwania nowych metod wspomagających naturalne procesy samoleczenia. Hamer w swojej programie odrzuca pojęcie „choroba” na rzecz określenia „sinnvolles biologisches Sonderprogramm”. Miało to oznaczać na przykład, że jeśli, przykładowo, organizm zapada na nowotwór przewodu pokarmowego, to jest to sposób wydalenie lub strawienie połkniętego obiektu obcego. Po tym jak obiekt zostanie usunięty mikroby przywrócą organizm do stanu poprzedniego, czyli usuną komórki nowotworowe. Podłożem ogłoszenia konieczności poszukiwania „nowej medycyny” były według Hamera wysokie koszty prowadzenia badań medycznych. Sprawiało to, że tylko najbogatsze kraje – jak USA, Izrael lub Japonia – prowadziły badania medyczne. Według Hamera mogło to oznaczać, że używają ich tylko do swoich celów. W zamian proponował rozwój metod psychoterapeutycznych jako wspomagających samoleczenie. Hamer wielokrotnie zapraszany był do udziału w dyskusjach w mass-mediach na temat nowotworów, przez co idea nowej medycyny stała się względnie popularna. Popularność zaczyna wykorzystywać Hamer, proponując w latach 1992-1997 metodę leczenia chorób nowotworowych główwnie za pomocą psychoterapii. Swoje usługi świadczył w ośrodkach terapeutycznych propagujących zasady nowej medycyny w Niemczech, Belgii, Austrii, Holandii i we Włoszech.
Dalsze postępowanie Hamera jest sprzeczne z pierwotnymi założeniami nowej medycyny. Mimo głoszenia idei odrzucenia współczesnej wiedzy medycznej Hamer chętnie korzystał z wyników badań tomograficznych.
Hamer notuje u osób, które rzekomo leczy z chorób nowotworowych poprawę nastroju i samopoczucia oraz pojawienie się u chorych subiektywnego odczucia, jakoby ich stan zdrowia się poprawiał. Przygotował również film dystrybuowany na kasetach VHS; zawierał wystąpienia osób, które wyznają, że w ich subiektywnym odczuciu następuje uzdrowienie. Niemniej osoby te umierają w krótkim czasie na raka.
Sprawa Olivii Pilhar (1995) Hamer był związany z przypadkiem leczenia nowotworu u Olivii Pilhar, sześcioletniej wówczas obywatelki Austrii, córki Eriki i Helmuta Pilhar. U Olivii zdiagnozowano guz Wilmsa, to jest nowotwór nerki wieku dziecięcego. Jest to choroba wrodzona, występująca u 1% dzieci, związana z delecją chromosomu 11 i dziedziczona w 30% przypadków (1 z rodziców miał nerczaka). Stan ogólny Olivii w lipcu 1995 był dobry, co jest typowe w przebiegu tego nowotworu, w analogicznych przypadkach przeżywalność (powyżej 2 lat życia) była szacowana na 90%. Rodzice Olivii początkowo nie uwierzyli w chorobę córki lub obawiali się bolesnej terapii oraz jej konsekwencji i skonsultowali się z Hamerem.
Zamiast nowotworu nerki Hamer rzekomo zdiagnozował „konflikty” i zalecił odstąpienie od operacyjnego leczenia nowotworu na rzecz psychoterapii, którą rodzice mieli przeprowadzić z Olivią i jej rodzeństwem. Rodzice wówczas odmówili zgody na prowadzenie procedur medycznych. Sprawa została skierowana do austriackiego sądu, który odebrał prawa rodzicielskie Eryce i Helmutowi Pilhar względem Olivii na okres 10 lat. Ostatecznie w obawie przed odebraniem córki rodzice wraz z Olivią uciekli z Austrii do Hiszpanii, gdzie spotkali się z Hamerem. Tam rozpoczęli pseudoterapię pod superwizją Hamera.