Olga Dobijanka-Witczakowa (ur. 13 grudnia 1921 w Gorlicach, zm. 11 marca 2006 w Krakowie) – polska germanistka, literaturoznawczyni, profesor w Instytucie Filologii Germańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Autorka ok. 140 pozycji naukowych z zakresu literatury niemieckojęzycznej od XVIII do XX w., polsko-niemieckich kontaktów literackich oraz literatury skandynawskiej.
Życiorys naukowy Na podstawiePor. Maria Kłańska, Wspomnienie o śp. prof. dr hab. Oldze Dobijance-Witczakowej, w: Prace Komisji Neofilologicznej PAU, t. VI (2007), s. 7–13; Krzysztof Lipiński, Laudatio auf Olga Dobijanka-Witczakowa, w: Perspektiven der polnischen Germanistik in Sprach- und Literaturwissenschaft, pod. red. Antoniego Dębskiego i Krzysztofa Lipińskiego, Kraków 2004, s. 19–20.:
Urodziła się 13 grudnia 1921 r. w Gorlicach. Po przeprowadzce rodziny do Bielska ukończyła tamże szkołę podstawową i gimnazjum. W trakcie okupacji niemieckiej pracowała fizycznie w filii fabryki Bata w Chełmku. Po zakończeniu II wojny światowej zdała w 1945 r. przyśpieszoną maturę, a następnie rozpoczęła studia filologii angielskiej i niemieckiej na Uniwersytecie Jagiellońskim. W roku 1949 obroniła pracę magisterską nt. Goethego, a dwa lata później pracę doktorską pt. Gottfried Keller i Goethe, napisaną pod kierunkiem prof. Juliusza Kleinera. Po likwidacji w 1953 r. filologii germańskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim prowadziła przez kolejne dekady najpierw lektoraty dla innych kierunków, a następnie wykłady z literatury niemieckiej i powszechnej dla polonistów oraz innych neofilologii w UJ. Do wznowienia działalności Katedry Filologii Niemieckiej UJ w 1966 r. sprawowała także opiekę nad zbiorami biblioteki germanistycznej.
W 1963 r. uzyskała w Poznaniu habilitację na podstawie rozprawy pt. Teoria tragedii Lessinga. Po reaktywacji studiów germanistycznych w UJ została zastępcą kierownika ww. katedry, którym był przybyły z Poznania doc. dr hab. Aleksander Szulc. Funkcję tę sprawowała do roku 1988 (od 1973 r. po zmianie nazwy jednostki jako wicedyrektor Instytutu Filologii Germańskiej). W 1973 r. uzyskała tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1985 profesora zwyczajnego. W latach 1973–1994 była ponadto kierownikiem Zakładu Literatury Niemieckiej. W roku 1991 przeszła na emeryturę, zajęcia dydaktyczne prowadziła jednak w UJ do roku akademickiego 2004/2005. Wypromowała ok. 200 magistrów i 6 doktorów. Była członkinią licznych towarzystw naukowych, m.in. Polskiej Akademii Umiejętności, Internationale Vereinigung für Germanistik, Stowarzyszenia Germanistów Polskich, Komitetu Nauk Humanistycznych PAN, Komisji Historycznoliterackiej PAN, Komisji Neofilologicznej PAU, Towarzystwa im. Goethego w Weimarze, Towarzystwa im. Schillera w Weimarze, i in.
Zmarła 11 marca 2006 w Krakowie. Jej grób znajduje się na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (pod murem ul. Tatarskiej, grób 194).
Działalność naukowa Lista publikacji Olgi Dobijanki-Witczakowej obejmuje ok. 140 pozycji. Zakres jej zainteresowań naukowych był dość szeroki, można jednak wyróżnić następujące główne pola badawcze: niemiecka literatura XVIII i XIX w., zwłaszcza twórczość Lessinga, Goethego i Schillera, polsko-niemieckie kontakty literackie, historia germanistyki krakowskiej, literatura austriacka, literatura skandynawska, nowsza literatura niemiecka. Była autorką cenionych wstępów do kilku tomów serii Biblioteki Narodowej Ossolineum. Publikowała prace o Lessingu, Goethem, Schillerze, Wielandzie, Herderze, Thomasie i Heinrichu Mannie, Hessem, Maxie Frischu, Ibsenie i in.
Nagrody i wyróżnienia (wybór) Na podstawie: Złoty Krzyż Zasługi Medal Komisji Edukacji Narodowej Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Trzykrotnie nagrody Ministra Nauki Nagroda Fundacji im. Humboldta Honorowa statuetka Stowarzyszenia Germanistów Polskich
Wybrane publikacje Na podstawiePor. Krzysztof A. Kuczyński, Bibliographie der Veröffentlichungen von Prof. Dr. habil. Olga Dobijanka-Witczakowa, w: Perspektiven der polnischen Germanistik in Sprach- und Literaturwissenschaft, pod. red. Antoniego Dębskiego i Krzysztofa Lipińskiego, Kraków 2004, S. 21–27.: Lessing, Gotthold Ephraim (1956), Dramaturgia hamburska. Wybór, przekład i wstęp Olga Dobijanka, Wrocław (Teksty źródłowe do historii dramatu i teatru, pod. red. G. Sinki, t. 1., wyd. II: Kraków, Wydawnictwo UJ 1994). Lessing, Gotthold Ephraim (1958), Minna van Barnhelm … tłum. H. Zymon-Dębicki, wstęp i oprac. Olga Dobijanka, Wrocław/Kraków (Biblioteka Narodowa Ossolineum). Dobijanka, Olga (1959), Goethe i Schiller o dramacie i teatrze. Wybór pism (tu: wprowadzenie, przekład i opracowanie O. D.-W.), Wrocław (Teksty źródłowe do historii dramatu i teatru, pod red. G. Sinki, t. 4, wyd. II: Kraków, Wydawnictwo UJ 1996). Dobijanka, Olga (1962), Teoria tragedii Lessinga. Kraków: Uniwersytet Jagielloński, t. 45. Dobijanka-Witczakowa, Olga (1963), Gottfried Keller und Goethe, Wrocław. Lessing, Gotthold Ephraim (1963), Natan Mędrzec. Poemat dramatyczny w pięciu aktach. Przełożył Adam Szczerbowski. Wstępem i przypisami opatrzyła Olga Dobijanka. (BN Ossolineum). Ibsen, Henrik (1967), Peer Gynt, tłum. Z. Krawczykowski, wstęp i opracowanie Olga Dobijanka-Witczakowa, Wrocław/Warszawa/Kraków (BN Ossolineum). Dobijanka-Witczakowa, Olga (1972), Auswahl von Texten zur Poetik des Dramas. Kraków: Uniwersytet Jagielloński (Skrypty uczelniane Uniwersytetu Jagiellońskiego, 333 : Inst. Filologii Germańskiej). Dobijanka-Witczakowa, Olga; Namowicz, Tadeusz (1983), Lessing und Probleme der deutschen und der polnischen Aufklärung. Wrocław: Ossolineum. Dobijanka-Witczakowa, Olga; Stroka, Anna; Szyrocki, Marian (1986), Das deutsche Drama der 18. Jahrhunderts. Warszawa, Wrocław: PWN. Dobijanka-Witczakowa, Olga (1974), Auswahl von Texten zur Poetik des Romans, Kraków. Goethe, Johann Wolfgang (1971), Cierpienia młodego Wertera, tłum. L. Staff, wstęp i oprac. Olga Dobijanka-Witczakowa, Wrocław/Warszawa/Kraków (BN Ossolineum). Schiller, Friedrich (1972), Maria Stuart, tłum. W. Wirpsza, wstęp i oprac. Olga Dobijanka-Witczakowa, Wrocław/Warszawa/Kraków (BN Ossolineum) Ibsen, Henrik (1984), Wybór dramatów, tłum. J. Frühling oraz J. Giebułtowicz, wtęp i oprac. Olga Dobijanka-Witczakowa, Wrocław/Warszawa/Kraków (BN Ossolineum). Dobijanka-Witczakowa, Olga (1995), Von „Wilhelm Meisters theatralische Sendung” bis „Wilhelm Meisters Lehrjahre” – zur Wandlung der Fabel in Goethes „Wilhelm Meister”-Romanen. Dobijanka-Witczakowa, Olga (2001), Johann Gottfried Herder o swoich podróżach do krajów romańskich. Przyczynek do charakterystyki pisarza, Prace Komisji Neofilologicznej.
Przypisy
Linki zewnętrzne Publikacje Olgi Dobijanki-Witczakowej w Bibliotece Narodowej
Kategoria:Polscy germaniści Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Gorlicach Kategoria:Urodzeni w 1921 Kategoria:Zmarli w 2006 Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy literaturoznawcy