Wielkie brytyjskie wypieki (The Great British Bake Off, skrótowo Bake Off lub GBBO) – brytyjski program typu reality show polegający na konkursie wypieków wyprodukowany przez Love Productions. W programie grupa cukierników amatorów rywalizuje ze sobą podczas kilku konkurencji starając się zaimponować jury swoimi umiejętnościami cukierniczymi. W każdym odcinku wybrany zostaje zwycięzca, a jeden z zawodników zostaje wyeliminowany. Premiera miała miejsce 17 sierpnia 2010, a cztery pierwsze sezony pojawiły się na antenie BBC Two. Następnie, ze względu na popularność produkcji, program został przeniesiony do stacji BBC One, gdzie był emitowany przez następne trzy sezony. Po zakończeniu siódmego sezonu producent, Love Productions, podpisał trzyletni kontrakt na ukazanie kolejnych sezonów na antenie kanału Channel 4.
Oryginalnie program prowadziły Sue Perkins i Mel Giedroyc, a w jury zasiadali Mary Berry i Paul Hollywood. Potem prowadzącymi byli Noel Fielding i Sandi Toksvig, a drugim jurorem została Prue Leith; obecnie Toksgiving zastąpił Matt Lucas. Program wygrywali kolejno: Edd Kimber, Joanne Wheatley, John Whaite, Frances Quinn, Nancy Birtwhistle, Nadiya Hussain, Candice Brown, Sophie Faldo, Rahul Mandal, David Atherton i Peter Sawkins.
Bake Off stał się ważną częścią kultury brytyjskiej, uznaje się, że na nowo ożywił wśród Brytyjczyków i Irlandczyków zainteresowanie wypiekami. Wielu uczestników, w tym również zwycięzców programu, kontynuowało później karierę w cukiernictwie, a sam program, uhonorowany nagrodą BAFTA doczekał się odcinków specjalnych oraz spin-offów, takich jak Junior Bake Off dla dzieci (emitowany na antenie CBBC); ukazujący kulisy programu An Extra Slice; oraz Bake Off: The Professionals, w którym do rywalizacji stanęły drużyny złożone z zawodowych cukierników.
Informacje ogólne Powstanie thumb|upright|right|Konkursy wypieków, szczególnie ciasta królowej Wiktorii Victoria sponge (na zdjęciu), jest częścią tradycyjnych festynów angielskich, które były inspiracją do stworzenia programu. Pomysł na konkurs wypieków powstał podczas rozmowy producentki Anny Beattie z osobą, która widziała takie rywalizacje w Ameryce. Zainspirowały ją również konkursy cukiernicze wywodzące się tradycji festynów angielskich, zwanych fête. Producentka powiedziała: „Niesamowicie spodobała mi się wizja festynów i konkursów cukierniczych, w których liczyło się jedynie stworzenie dobrego wypieku.” Niestety, przez cztery lata nie udało jej się zainteresować swoim pomysłem żadnej ze stacji. Na początku 2009 pomysł został przekazany Janice Hadlow, ówczesnej dyrektor BBC Two. Próba ta zakończyła się sukcesem, a Hadlow wraz z redaktor Charlotte Moore zleciły wyprodukowanie programu, którego stworzenie zajęło około pół roku. Na początku na członka jury wybrano Mary Berry, a po przeprowadzeniu castingu na drugiego jurora wybrany został Paul Hollywood. O prowadzenie „Bake Off” poproszone zostały Sue Perkins oraz Mel Giedroyc. By oddać charakter angielskich festynów program nagrywany jest w namiocie ozdobionym chorągiewkami, w którego tle widoczny jest ogród.
Emisja i zmiany w obsadzie Pierwszy odcinek „GBBO” ukazał się 17 sierpnia 2010 na antenie BBC Two. Program emitowany był przez tę stację przez 4 lata, w ciągu których stał się najpopularniejszym show na kanale. Na trzy kolejne sezony został przeniesiony do BBC One. Konkurs zyskał miano najchętniej oglądanego programu w brytyjskiej telewizji w latach 2015 i 2016. W wyniku negocjacji producent programu, Love Productions, ogłosił, że siódmy sezon będzie ostatnim, który pojawi się na kanałach BBC. 12 września 2016 podpisano trzyletnią umowę na emisję show na kanale Channel 4. Dodatkowo prowadzące program Giedroyc i Perkins ogłosiły, że rezygnują z udziału w „Bake off”. Następnie swoje odejście ogłosiła również Mary Berry. Drugi z jurorów, Paul Hollywood, kontynuuje swój udział w programie ukazywanym w nowej stacji. W marcu 2017 przedstawiono nową jurorkę i prowadzących, którymi zostali Prue Leith, Noel Fielding oraz Sandi Toksvig.
Format Co tydzień z grona cukierników-amatorów eliminowany jest jeden zawodnik. Po początkowej ocenie kandydaci do udziału w „GBBO” prezentują dwa swoje wypieki na castingu w Londynie. W kolejnym etapie przesłuchań biorą udział w screen testach i rozmowie z producentem. W czasie drugiego castingu muszą wykonać pod okiem sędziów i z udziałem kamer dwa wypieki na podstawie podanych im przepisów. W pierwszym sezonie udział wzięło dziesięciu zawodników, w kolejnych dwóch po dwunastu, w czwartym trzynastu. Od piątego sezonu powrócono do liczby dwunastu zawodników.
W każdym z odcinków uczestnicy mierzą się z trzema zadaniami: autorskim, technicznym oraz popisowym. Zadania wykonywane są w przeciągu dwóch dni, a samo nagrywanie trwa do 16 godzin dziennie. Uczestnicy podlegają ocenie jury, które wybiera ‘Gwiazdę Wypieków Tygodnia’ (od 2 sezonu), oraz eliminuje jednego z uczestników. Do finałowej rundy przechodzi trzech cukierników, z grona których wybierany jest zwycięzca.
Zadanie autorskie Polega na zaprezentowaniu swoich sprawdzonych przepisów. Zadanie techniczne Wymaga wiedzy technicznej i doświadczenia koniecznych do wykonania wypieku za pomocą jedynie ogólnych instrukcji. Wszyscy cukiernicy opierają się na tym samym przepisie i nie są wcześniej informowani na czym będzie polegała konkurencja. Oceniając wyniki pracy cukierników jury nie wie, który z zawodników wykonał dany wypiek. Te oceniane są od najgorszego do najlepszego. Zadanie popisowe Pozwala cukiernikom na wykazanie się umiejętnościami i talentem. Cenione są profesjonalny wygląd wypieku i wyróżniające się połączenie smaków.
W pierwszym sezonie każdy z odcinków nagrywany był w nowej lokalizacji. Od drugiego program gości na stałe w specjalnie postawionym do tego celu namiocie. W trakcie programu przedstawiani są zawodnicy i ich historie, poznajemy również ciekawostki cukiernicze. Zaplanowane przez zawodników na każdą konkurencję wypieki przedstawiane są za pomocą grafik tworzonych od początku trwania programu przez ilustratora Toma Hoveya.
Sezony Sezon Liczba odcinków Data premiery Data finału 1 miejsce 2 i 3 miejsce Oglądalność w UK(w milionach) Dzień i pora emisji Kanał 1 6 17 sierpnia 2010 21 września 2010 Edd Kimber Miranda Gore Browne 2,77 czwartek20:00 BBC Two Ruth Clemens 2 8 14 sierpnia 2011 4 października 2011 Joanne Wheatley Holly Bell 4,00 Mary-Anne Boermans 3 10 14 sierpnia 2012 16 października 2012 John Whaite Brendan Lynch 5,00 James Morton 4 10 20 sierpnia 2013 22 października 2013 Frances Quinn Kimberley Wilson 7,35 Ruby Tandoh 5 10 6 sierpnia 2014 8 października 2014 Nancy Birtwhistle Luis Troyano 10,04 środa20:00 BBC One Richard Burr 6 10 5 sierpnia 2015 7 października 2015 Nadiya Hussain Ian Cumming 12,50 Tamal Ray 7 10 24 sierpnia 2016 26 października 2016 Candice Brown Andrew Smyth 13,85 Jane Beedle 8 10 29 sierpnia 2017 31 października 2017 Sophie Faldo Kate Lyon 9,29 wtorek20:00 Channel 4 Steven Carter-Bailey 9 10 28 sierpnia 2018 30 października 2018 Rahul Mandal Kim-Joy Hewlett 9,30 Ruby Bhogal 10 10 27 sierpnia 2019 29 października 2019 David Atherton Alice Fevronia 9.24 Steph Blackwell 11 10 22 września 2020 24 listopada 2020 Peter Sawkins Laura Adlington 10.87 Dave Friday 12 10 21 września 2021 23 listopada 2021 Giuseppe Dell'Anno Crystelle Pereira 9.10 Chigs Parmar 13 10 13 września 2022 15 listopada 2022 Syabira Yusoff Sandro Farmhouse 7.79 Abdul Rehman Sharif 14 10 26 września 2023 28 listopada 2023 Matty Edgell Dan Hunter 6.89 Josh Smalley 15 10 24 września 2024 26 listopada 2024 Georgie Grasso Dylan Bachelet 7.40 Christiaan de Vries 16 10 2 września 2025 4 listopada 2025 Jasmine Mitchell Aaron Mountford-Myles 7.86 Tom Arden
Sezon 1 (2010) W pierwszym sezonie programu The Great British Bake Off dziesięciu zawodników zmierzyło się o miano najlepszego cukiernika amatora. Co tydzień konkurowali w trzech różnych zadaniach, a każdy odcinek nagrany został w innym miejscu w Anglii. Finał sezonu miał miejsce w posiadłości Fulham Palace w Londynie.
Finalistami zostali Ruth Clemens, Miranda Gore Browne oraz Edd Kimber. 21 września 2010, Edd Kimber został pierwszym zwycięzcą programu.
Sezon 2 (2011) W drugim sezonie liczbę uczestników zwiększono do 12. W odróżnieniu od pierwszego sezonu, wszystkie odcinki nagrano w tym samym miejscu – Valentines Mansion – siedemnastowiecznej posiadłości w Redbridge w Londynie.
Do finału weszli Holly Bell, Mary-Anne Boermans oraz Joanne Wheatley, która ostatecznie wygrała ten sezon.
Sezon 3 (2012) Trzeci sezon The Great British Bake Offrozpoczął się 14 sierpnia 2012. Odcinki nagrywano w Harptree Court oraz East Harptree w hrabstwie Somerset.
W finale zmierzyli się Brendan Lynch, James Morton i John Whaite, który okazał się najlepszym z całej trójki.
Trzeci sezon wyemitowano w USA na stacji PBS jako sezon, program zobaczyć można również było na platformie Netflix pod nazwą The Great British Baking Show: The Beginnings.
Sezon 4 (2013) Emisja sezonu czwartego rozpoczęła się 20 sierpnia 2013 na kanale BBC Two. Program po raz kolejny nagrany został w Harptree Court w East Harptree. Konkurs wygrała Frances Quinn, miejsca na podium zajęli Ruby Tandoh i Kimberley Wilson.
W Stanach sezon ten emitowany był jako sezon 2 na antenie PBS, oraz na platformie Netflix pod nazwą Collection 2.
Sezon 5 (2014) Sezon piąty rozpoczął się 6 sierpnia 2014 i emitowany był na kanale BBC One. Program nagrano w Welford Park w Berkshire. Zmierzyło się w nim dwunastu piekarzy. Mary Berry oraz Paul Hollywood ponownie zasiedli w jury, a program po raz kolejny poprowadziły Sue Perkins i Mel Giedroyc. Richard Burr, który wygrał najwięcej konkurencji w całej historii programu, został pokonany w finale przez Nancy Birtwhistle.
Dodatkowo stworzony został spin-off programu pod nazwą The Great British Bake Off: An Extra Slice, poprowadził go komik Jo Brand, a oglądać go można było na antenie BBC Two. Początkowo odcinki emitowane były dwa dni po „GBBO”, ale później zdecydowano o przeniesieniu ich na ten sam dzień. W show pokazywane były wywiady z uczestnikami, którzy odpadli z konkursu.
W Stanach sezon ten emitowany był jako sezon 1 na antenie PBS, oraz na platformie Netflix pod nazwą Collection 1.
Sezon 6 (2015) Pierwszy odcinek szóstego sezonu ukazał się 5 sierpnia 2015 na antenie BBC One, i ponownie nagrany został w Welford Park whrabstwie Berkshire. Ukazał się również drugi sezon The Great British Bake Off: An Extra Slice, który ponownie poprowadził Jo Brand. Zwyciężczynią została Nadiya Hussain, a w najlepszej trójce znaleźli się poza nią jeszcze Ian Cumming i Tamal Ray.
W Stanach sezon ten emitowany był jako sezon 3 na antenie PBS, oraz na platformie Netflix pod nazwą Collection 3.
Sezon 7 (2016) Siódmy sezon miał początek dopiero 24 sierpnia 2016 na antenie BBC One, co spowodowane było emisją Igrzysk Olimpijskich. Rywalizację zwyciężyła Candice Brown, kolejne miejsca zajęli Jane Beedle oraz Andrew Smyth.
W Stanach sezon ten emitowany był jako sezon 4 na antenie PBS, oraz na platformie Netflix pod nazwą Collection 4.
Sezon 8 (2017) Premiera ósmego sezonu rozpoczęła się 29 sierpnia 2017. Jest pierwszą, która ukazała się po przeniesieniu programu na kanał Channel 4. Poprowadzili ją nowi prowadzący Noel Fielding i Sandi Toksvig, a w jury, oprócz znanego z poprzednich sezonów Paula Hollywooda zasiadła Prue Leith. Sezon wygrała Sophie Faldo, kolejne miejsca zajęli Kate Lyon oraz Steven Carter-Bailey.
W Stanach sezon ten emitowany był na platformie Netflix pod nazwą Collection 5.
Sezon 9 (2018) Dziewiąty sezon ukazał się 28 sierpnia 2018. 30 października 2018 ogłoszono, że zwycięzcą programu został Rahul Mandal. Drugie i trzecie miejsce zajęły kolejno Ruby Bhogal oraz Kim-Joy Hewlett.
W Stanach sezon ten emitowany był na platformie Netflix pod nazwą Collection 6.
Sezon 10 (2019)