Obierka (także: obierzyna, strużynaSynonim.net, Synonim obierki, obierekSłownik Języka Polskiego PWN, Obierka) – skórki pozostałe po obranych warzywach i owocach; pozostałości po obranych ziemniakach.

Właściwości W przypadku większości owoców i warzyw ich zewnętrzne części są jadalne i zdrowe, dostarczają organizmowi błonnika, witamin i minerałów, w wielu przypadkach w ilości większej niż ich części wewnętrzne. Są również źródłem przeciwutleniaczy. Z drugiej strony obierki mogą zawierać pozostałości pestycydów, metali ciężkich, drobnoustrojów, czy zanieczyszczeń różnego pochodzenia. Większość z nich jest usuwalna po dokładnym umyciu, a w przypadku pestycydów po wymoczeniu w wodnym roztworze sody oczyszczonejKukbuk, Obierki warzyw i owoców – jeść czy nie?.

Wykorzystanie w kuchni W gastronomii z obierek ziemniaczanych można przyrządzać chipsy lub bulionKuchnia.wp.pl, Obierki z ziemniaków, a także poddawać je pieczeniu (np. z rozmarynem). Na polskiej Liście produktów tradycyjnych znajduje się „babka wojenna z Gromca” – babka z obierków ziemniaczanych wytwarzana we wsi Gromiec w woj. małopolskim. Skórki pomidorów nadają się do suszenia i zmielenia, skórki jabłek do mrożenia, a obierki warzyw korzeniowych do pieczenia (np. marchwi z kminem rzymskim).

Z obierek, ogryzków, poobijanych owoców wszelkiego rodzaju wytwarza się octy.W dawnych książkach kucharskich można znaleźć przepisy na powidła, marmolady i galaretki z obierzyn z jabłek, gruszek lub pigw. Z obierzyn z jabłek lub gruszek z przygotowywano też zupy owocowe. Obierzyny z ananasów kandyzowano lub przygotowywano z nich syropy, których używano do deserów (lodów, sorbetów), ponczów itp.. Skórki pomarańczy i cytryn, a także melonów i arbuzów kandyzuje się i wykorzystuje np. jako dodatek smakowy lub dekoracyjny do ciast (zob. cykata):s:Encyklopedia staropolska/Cykata. Ze skórek cytrusów wytwarza się też nalewki, np. cytrynówkę i pomarańczową gorzką.

Skórki bananów to bogate źródło minerałów, związków bioaktywnych i błonnika pokarmowego. Można z nich np. upiec ciasto, przygotować ocet lub wykorzystać je do zmiękczania mięsa. Od niedawna produkuje się mąkę ze skórek bananowych.

Łupiny cebuli zwyczajnej wykorzystywane są do barwienia jaj wielkanocnych.

Wykorzystanie w przemyśle W budownictwie możliwe jest produkowanie biodegradowalnych, ekologicznych płyt MDF w wyniku zmieszania środka wiążącego z włóknami pochodzącymi z obierek ziemniaczanych (wynalazek, którego autorami byli Brytyjczycy: Rowan Minkley i Robert Nicoll we współpracy z biochemikiem Gregiem Cooperem, nazwano Chip[s] BoardNoizz.pl, Meble przyszłości będą tworzone z obierek ziemniaków - wszystko dzięki nauce i ruchom eko). Po zużyciu można je kompostować. Podobne zastosowania pozwalają zapobiegać marnotrawstwu żywnościF5, Obierki z ziemniaków materiałem przyszłości?.

Obierki w kulturze i medycynie tradycyjnej Suszone na słońcu skórki mandarynek () znajdują zastosowanie w kuchni chińskiej oraz w tamtejszej medycynie tradycyjnej. W tradycyjnej medycynie chińskiej chénpí jest stosowane jako surowiec leczniczy m.in. w recepturach wykorzystywanych przy dolegliwościach układu pokarmowego i oddechowego, takich jak nudności, niestrawność, kaszel czy nadmierne wydzielanie śluzuM. Zhang i in., „Citri Reticulatae Pericarpium (Chenpi): Botany, ethnopharmacology, phytochemistry, and pharmacology of a frequently used traditional Chinese medicine”, Journal of Ethnopharmacology, t. 220, 2018, s. 265–282.. Suszona skórka mandarynki jest również wykorzystywana jako składnik herbat, potraw i innych produktów spożywczychY. Li, W. Zhao, M. Qian, Z. Wen, W. Bai, X. Zeng, H. Wang, Y. Xian, H. Dong, „Recent advances in the authentication (geographical origins, varieties and aging time) of tangerine peel (Citri reticulatae pericarpium): A review”, Food Chemistry, 2024..

Poślizgnięcie się na skórce banana jest klasycznym slapstickowym gagiem, wykorzystywanym od czasów kina niemego i częstym tematem dowcipów. Motyw ten pojawiał się w amerykańskich filmach już w drugiej dekadzie XX wieku, m.in w niemym filmie The Flirt z 1917 roku z Haroldem Lloydem.

Galeria

Zobacz też pagpag – jedzenie przygotowywane z resztek żywności odzyskanych z odpadów (Filipiny)

Przypisy

Kategoria:Odpady Kategoria:Technologia żywności Kategoria:Hasła utworzone w ramach Tygodni Tematycznych 2019 Kategoria:Potrawy i artykuły spożywcze