Kwiaty jadalne – kwiaty, które można bezpiecznie spożywać. Stanowią zarówno konwencjonalny, jak i funkcjonalny składnik żywności, bywają też używane jako przyprawa i źródło barwników spożywczych. Kwiaty mogą być spożywane jako główna część posiłku lub jako dodatek. Mogą być spożywane świeże lub suszone, w postaci kandyzowanej, krystalizowanej, marynowanej lub gotowanej. Służą do przyrządzania herbat, syropów, nalewek, win, zup, deserów, sałatek i różnych potraw. Spożywane są kwiaty setek gatunków należących do bardzo licznych rodzin okrytonasiennych.

thumb|175px|Ciasto ozdobione kandyzowanymi fiołkami thumb|175px|Sałatka z kwiatami i liśćmi nasturcji thumb|175px|Koreańskie ciastka ryżowe ozdobione kwiatami różanecznika thumb|175px|Wietnamskie danie z kwiatami Sesbania bispinosa thumb|175px|Szafran imeretyński (wysuszone płatki aksamitki rozpierzchłej) thumb|175px|Goździki (nierozkwitłe, wysuszone pąki kwiatowe drzewa goździkowego)

Zastosowanie kulinarne Popularnie spożywanymi kwiatami jako warzywo są pąki skupione w mięsiste kwiatostany kalafiora (Brassica oleracea var. botrytis).

Jadalne kwiaty są używane w sztuce kulinarnej do smaku i dekoracji od setek lat. W starożytnym Rzymie używano kwiatów fiołków i róż w potrawach, a do sosów stosowano lawendę. W średniowiecznej Francji kwiaty nagietka (Calendula offcinalis) stosowano jako składnik sałatki.

Dzięki swojemu wyglądowi, kolorom, smakowi jadalne kwiaty zyskały popularność jako składnik kulinarnego świata. Dodaje się je do żywności, aby zapewnić smak, aromat oraz w celach dekoracyjnych. Mogą być spożywane jako część dania głównego, składnik sałatek lub jako dodatek. Kwiaty mogą być smażone w cieście (jak np. kwiaty dyni). Jadalne kwiaty można kandyzować, zamrozić w kostkach lodu i dodać do napojów, wykorzystać do galaretek i konfitur, są też używane do produkcji herbat lub win, a mielone są dodawane past serowych, masła ziołowego, naleśników i wafli. Kwiaty mogą być wykorzystywane do przygotowania octu, marynat czy sosów do sałatek.

Kwiaty są również spożywane w związku z ich wartościami odżywczymi. Przykładem gatunku rośliny o kwiatach o dużej wartości odżywczej jest mniszek pospolity, którego kwiaty zawierają duże ilości polifenoli i przeciwutleniaczy, jak również mają właściwości przeciwzapalne.

Wiele kwiatów, w istocie rzeczy jadalnych, może mieć niezbyt atrakcyjny smak. Kwiaty, żeby miały jak najlepszy smak, powinny być świeże. Zwiędłe kwiaty oraz nieotwarte pąki wielu gatunków mogą być niesmaczne, często gorzkie. Wiele kwiatów można jeść w całości, ale niektóre mają gorzkie części, takie jak pręciki czy szypułki.

Produktami spożywczymi są kwiaty w całości lub ich części (np. szafran czy goździki), rozwinięte lub w postaci pąków (np. w przypadku brokułów, kalafiora, karczochów i kaparów).

Zagrożenia Trzeba pamiętać, że nie wszystkie kwiaty są jadalne. Niektóre mogą mieć nieprzyjemny smak, inne mogą być nawet trujące.

Niektóre kwiaty można bezpiecznie jeść tylko w niewielkich ilościach. Kwiaty jabłoni (Malus spp.) zawierają prekursory cyjanków, a fiołek trójbarwny (Viola tricolor) zawiera saponiny. Kwiaty ogórecznika lekarskiego (Borago officinalis) i liliowca (Hemerocallis spp.) są środkami moczopędnymi. Aksamitki (Tagetes spp.) mogą być szkodliwe w dużych ilościach.

Toksyczne kwiaty można łatwo pomylić z jadalnymi odmianami, w dodatku gatunki jadalne i niejadalne mogą mieć takie same nazwy zwyczajowe. Co gorsza, nawet nietoksyczne rośliny mogą powodować poważne alergie u niektórych osób.

Kwiaty przeznaczone do spożycia przez ludzi muszą być uprawiane bez użycia pestycydów. Materiał roślinny pochodzący z komercyjnych kwiaciarni, centrów ogrodniczych i szkółek często nie jest wolny od pestycydów i dlatego nie nadaje się do spożycia.

Kwiaty jadalne Poniższa tabela przedstawia zestawienie z przykładami gatunków roślin o jadalnych kwiatach (przy czym inne niż kwiaty części tych roślin mogą być niejadalne, a nawet trujące; ponadto same kwiaty przed spożyciem mogą wymagać odpowiedniej obróbki):

+ Przykłady gatunków o jadalnych kwiatach Zdjęcie Nazwa Nazwa łacińskaUwagi100px Akka Sellowa Acca sellowiana 100px Aksamitka rozpierzchła Tagetes patula nie należy spożywać w dużych ilościach100px Aksamitka wąskolistna Tagetes tenuifolia nie należy spożywać w dużych ilościach100px Bazylia pospolita Ocimum basilicum 100px Brokuł Brassica oleracea var. italica 100px Chaber bławatek Centaurea cyanus jadalne płatki, kielich gorzki100px Cykoria podróżnik Cichorium intybus 100px Cytryna zwyczajna Citrus limon 100px Czosnek pospolity Allium sativum 100px Cząber górski Satureja montana 100px Dynia zwyczajna Cucurbita pepo 100px Fasola wielokwiatowa Phaseolus coccineus 100px Fasola zwykła Phaseolus vulgaris 100px Fiołek ogrodowy (bratek) Viola ×wittrockiana 100px Fiołek trójbarwny Viola tricolor zawiera saponiny, może być toksyczny w dużych ilościach100px Fiołek wonny Viola odorata 100px Goździk Dianthus spp. 100px Gwiazdnica pospolita Stellaria media 100px Hyzop lekarski Hyssopus officinalis 100px Jabłoń Malus spp. należy spożywać umiarkowane ilości – zawierają prekursory cyjanków100px Kalafior Brassica oleracea var.botrytis 100px Karczoch zwyczajny Cynara scolymus 100px Ketmia róża chińska Hibiscus rosa-sinensis 100px Koniczyna łąkowa Trifolium pratense 100px Koper ogrodowy Anethum graveolens 100px Koper włoski Foeniculum vulgare 100px Lawenda Lavandula spp. 100px Lebiodka majeranek Origanum majorana 100px Lilak pospolity Syringa vulgaris 100px Lubczyk ogrodowy Levisticum officinale 100px Macierzanka tymianek Thymus vulgaris 100px Malwa różowa Alcea rosea 100px Mniszek pospolity Taraxacum officinale dojrzałe kwiaty stają się gorzkie100px Nagietek lekarski Calendula officinalis 100px Nasturcja większa Tropaeolum majus 100px Ogórecznik lekarski Borago officinalis 100px Piwonia drzewiasta Paeonia suffruticosa 100px Piżmian jadalny Abelmoschus esculentus 100px Pomarańcza chińska Citrus sinensis 100px Pysznogłówka szkarłatna Monarda didyma 100px Robinia akacjowa Robinia pseudoacacia 100px Rokietta siewna Eruca vesicaria 100px Rozmaryn lekarski Rosmarinus officinalis 100px Róża dzika Rosa canina 100px Róża pomarszczona Rosa rugosa 100px Rumian rzymski Chamaemelum nobile 100px| Rzodkiew zwyczajna Raphanus sativus 100px Słonecznik zwyczajny Helianthus annuus najlepiej spożywać na etapie pąka, płatki otwartych kwiatów mają gorzko-słodki smak, pyłek może wywołać reakcję alergiczną100px Stokrotka pospolita Bellis perennis 100px Szałwia lekarska Salvia officinalis 100px Szałwia muszkatołowa Salvia sclarea 100px Szczypiorek Allium schoenoprasum 100px Trybula ogrodowa Anthriscus cerefolium 100px Turi wielkokwiatowe Sesbania grandiflora 100px Wyżlin większy Antirrhinum majus 100px Złocień wieńcowy Glebionis coronaria

Przypisy

Kategoria:Rośliny spożywcze Kategoria:Kwiat Kategoria:Hasła utworzone w ramach Tygodni Tematycznych 2019