Premier Estonii () – szef rządu i egzekutywy Republiki Estońskiej.
Obecnie urząd ten pełni Kristen Michal, który został zaprzysiężony 23 lipca 2024.
Wybory Premierem Estonii może zostać każda osoba wskazana przez Prezydenta Estonii, jednak w praktyce, z uwagi na odpowiedzialność przed Zgromadzeniem Państwowym, jest to lider partii rządzącej lub lider większego koalicjanta w koalicji.
Kandydat desygnowany na premiera w ciągu 14 dni od otrzymania od prezydenta misji utworzenia rządu przedstawia Zgromadzeniu Narodowemu proponowany skład swojego rządu. Zgromadzenie Narodowe głosuje nad propozycją bez debaty w jawnym głosowaniu. Po uzyskaniu zgody Zgromadzenia Narodowego premier w ciągu 7 dni przedstawia skład rządu prezydentowi, który w ciągu 3 dni ten rząd powołujeRozdział IV § 89 Konstytucji Republiki Estońskiej..
Jeżeli zaproponowana przez prezydenta osoba nie uzyska bezwzględnej większości w Zgromadzeniu Narodowym lub odmówi przyjęcia urzędu, prezydentowi przysługuje prawo desygnowania drugiego kandydata. Jeżeli scenariusz powtórzy się w stosunku do drugiego kandydata, prawo do mianowania kandydata na premiera przechodzi na rzecz Zgromadzenia Narodowego. Jeżeli misja powołania premiera nie powiedzie się trzeciemu kandydatowi, prezydent rozwiązuje Zgromadzenie Narodowe i zarządza nowe wybory parlamentarne.
Jeżeli dana osoba jest deputowanym do Zgromadzenia Narodowego to w momencie objęcia stanowiska premiera lub ministra w Rządzie Estonii jej mandat ulega zawieszeniu. Na czas zawieszenia mandatu obowiązki deputowanego pełni kolejny przedstawiciel danej partii na liście wyborczej. Z chwilą rezygnacji ze stanowiska premiera lub ministra, ustaje mandat zastępcy i kończy się zawieszenie pierwotnego mandatuRozdział IV § 64 Konstytucji Republiki Estońskiej..
Odwołanie Zgromadzenie Narodowe może wyrazić wotum nieufności wobec pojedynczego ministra, premiera bądź całemu Rządowi Estonii. Wotum nieufności wymaga pisemnego wniosku 1⁄5 członków Zgromadzenia Narodowego. Wniosek jest głosowany najwcześniej na 3. dzień po jego wniesieniu, chyba że Rząd Estonii nakaże wcześniejsze głosowanie. W przypadku wyrażenia wotum nieufności wobec Rządu lub premiera prezydent może na wniosek Rządu zarządzić w ciągu 3 dni przedterminowe wybory parlamentarneRozdział IV § 97 Konstytucji Republiki Estońskiej..
Wicepremierzy Zgodnie z Konstytucją Estonii, premierowi przysługuje prawo do mianowania dwóch zastępców, którzy zastępują go podczas jego nieobecności. Premier ustanawia zakres obowiązków każdego ze swoich zastępcówRozdział IV § 93 Konstytucji Republiki Estońskiej..
Immunitet Premierowi przysługuje immunitet identyczny do tego, który przysługuje członkom Zgromadzenia Narodowego. Do odpowiedzialności może zostać pociągnięty tylko na wniosek Kanclerza Sprawiedliwości po uzyskaniu zgody większości członków Zgromadzenia Narodowego. Z chwilą uprawomocnienia się wyroku, wygasa funkcja skazanej osoby w Rządzie EstoniiRozdział IV § 101 Konstytucji Republiki Estońskiej..
Lista osób pełniących funkcję premiera
# Imię i Nazwisko Portret Kadencja Partia polityczna RządOdDo –Edgar Savisaar (1950–2022)Do 8 maja 1990 faktycznie jako premier Estońskiej SRR.141x141px3 kwietnia 199029 stycznia 1992RR• –Tiit Vähi (ur. 1947)100px30 stycznia 199221 października 1992Bezpartyjny11Mart Laar (ur. 1960)Mart Laar pełnił to stanowisko dwa razy. Od 21 października 1992 do 8 listopada 1994 oraz od 25 marca 1999 do 28 stycznia 2002.100px21 października 19928 listopada 1994RKEI12Andres Tarand (ur. 1940)100px8 listopada 199417 kwietnia 1995SDE• 3 Tiit Vähi (ur. 1947) 100px17 kwietnia 19956 listopada 1995 EK26 listopada 199517 Marca 199734Mart Siimann (ur. 1946)100px17 marca 199725 marca 1999EK•(1)Mart Laar (ur. 1960)100px25 marca 199928 stycznia 2002Isamaaliit26Siim Kallas (1948–2026)100px28 stycznia 200210 kwietnia 2003RE•7Juhan Parts (ur. 1966)100px10 kwietnia 200312 kwietnia 2005RP• 8 Andrus Ansip (ur. 1956) 100px12 kwietnia 20055 kwietnia 2007 RE15 kwietnia 20074 kwietnia 201126 kwietnia 201126 marca 20143 9 Taavi Rõivas (ur. 1979) 100px26 marca 201430 marca 2015 RE130 marca 201523 listopada 20162 10 Jüri Ratas (ur. 1978) 100px23 listopada 201629 kwietnia 2019 EKK129 kwietnia 201926 stycznia 20212 11 Kaja Kallas (ur. 1977) 100px26 Stycznia 202118 Lipca 2022 RE118 Lipca 202217 Kwietnia 2023217 kwietnia 202323 lipca 2024312Kristen Michal (ur. 1975)100px23 lipca 2024ObecnieRE•
Przypisy
Linki zewnętrzne Konstytucja Republiki Estońskiej Prezydent Estonii
Kategoria:Polityka Estonii